Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 095

Amaranthaceae

Alternanthera halimifoliaGrijs behaarde bladeren en kleine bloemhoofdjes dicht tegen de stengel.

Alternanthera halimifolia (Lam.) Standl. ex Pittier[1]

Bij dit lage kruid moet je van dichtbij kijken. De roomkleurige bloemhoofdjes zitten direct in de bladoksels, waar blad en stengel samenkomen. De soort groeit op open plekken aan zee en landinwaarts; een oude verzameling bij Fontein legt haar voorkomen op Bonaire vast.

Leer de plant kennen
Alternanthera halimifolia tussen lage begroeiing.
Alternanthera halimifolia tussen lage begroeiing.
PAPIAMENTUAlternanthera halimifoliaGeen afzonderlijke Papiamentse volksnaam bevestigd; hier staat de wetenschappelijke naam.
NEDERLANDSAlternanthera halimifoliaGeen afzonderlijke Nederlandse volksnaam bevestigd; de wetenschappelijke naam staat hier.
ENGELSHairy joyweedEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKAlternanthera halimifoliaGeaccepteerde wetenschappelijke naam.

Een afzonderlijke Papiamentse of Nederlandse volksnaam is niet bevestigd. Hairy joyweed is een Engelse naam. Achyranthes halimifolia en Telanthera halimifolia zijn oudere wetenschappelijke namen. Ook Alternanthera crucis valt volgens de huidige indeling onder deze soort.[1][2][6]

01

Van wortel tot zaad

Kleine bloemen tussen tegenoverstaande bladeren.

Een overblijvend kruid met een soms houtige voet, liggende of opstijgende stengels en korte grijze haren.[3]

01Wortels & groei

De plant blijft meerdere jaren leven en kan aan de voet verhouten. De eilandflora beschrijft vooral de bovengrondse delen; de groeiwijze is laag en spreidend.[3]

02Stengels

Liggend of met opgerichte uiteinden, eenvoudig of vertakt. Ze kunnen tot ongeveer één meter lang worden; dat is stengellengte, geen boomhoogte. Oudere stengels verliezen een deel van hun haren.[3]

03Bladeren

Tegenoverstaand, langwerpig tot omgekeerd eirond, ongeveer 1,5–6 cm lang en 1–2 cm breed. Vooral de onderzijde heeft korte haren; de bovenkant wordt bij oudere bladeren kaler.[3]

04Bloemen

Strokleurige bloemen in eivormige tot kort cilindrische hoofdjes, tot ongeveer 15 mm lang. Ze zitten zonder lange bloemsteel direct in de bladoksels.[3]

05Vruchten

Kleine, vrijwel bolvormige droge eenzadige vruchtjes. Ze blijven tussen de bloemdelen; de lichte bloemhoofdjes zijn geen bessen.[3]

06Zaden

Glanzende roodbruine zaden van ongeveer één millimeter lang.[3]

Een bloemhoofdje in de bladoksel en fijne haren op blad en stengel.
Een bloemhoofdje in de bladoksel en fijne haren op blad en stengel.

Vergelijk met Kachu: die draagt witte bloemhoofdjes op lange, slanke steeltjes. Bij Alternanthera halimifolia zitten de hoofdjes direct aan de stengel. Kijk daarnaast naar de tegenoverstaande bladeren en grijze beharing.

02

Bonaire & de Antillen

Een verzameling bij Fontein.

Stoffers 555 is in de eilandflora vermeld als een bloeiend exemplaar uit Fontein, verzameld in november. Het soortenregister noemt de plant inheems op Bonaire, Curaçao en Aruba; de parkchecklist vermeldt haar eveneens.[2][3][4]

Open grond, aan zee en verder landinwaarts.

De flora beschrijft de soort als algemeen op open plekken bij zee, maar ook landinwaarts. Haar lage, spreidende stengels plaatsen blad en bloemhoofdjes dicht bij de omringende begroeiing.[3]

Plant & omgeving

Onderzocht plantmateriaal uit Peru.

Een Peruaans universitair onderzoek uit 2013 onderzocht een ethanolisch extract op bloedsuikerwerking en toxiciteit bij ratten. Zo’n proef beschrijft de werking van een bepaald extract onder onderzoeksomstandigheden; zij stelt geen medische toepassing op Bonaire vast.[5]

03

Gebruik door de tijd

Een klein kruid met een oud botanisch spoor.

De eilandgeschiedenis van deze plant is gedocumenteerd in collecties en veranderende wetenschappelijke namen.

BonaireFonteinStoffers · collectie 555

Een bloeiend exemplaar in november.

Een verzameld exemplaar geeft deze onopvallende plant een concrete plaats in de flora van Bonaire. De vermelding van Fontein en collectienummer 555 verbindt de beschrijving aan werkelijk verzameld materiaal, in plaats van alleen aan een algemene verspreidingskaart.[3]

Botanische naamgeving

De naam verhuisde mee met de indeling.

Lamarck beschreef Achyranthes halimifolia in 1785. In 1926 verscheen de combinatie met Alternanthera. Oude vermeldingen onder Achyranthes of Telanthera blijven daardoor herkenbaar als dezelfde soort.[1]

Aruba en Curaçao

Ook langs wegen en bij hofjes.

De flora noemt op Aruba onder meer Sivi-Sivi, Companashi en een weg bij Oranjestad. Op Curaçao staan Hato, Malpais en verschillende hofjes tussen de verzamelplaatsen. Die gegevens laten een plant zien die ook in door mensen gebruikte landschappen voorkomt.[3]

04

Plant & dagelijks leven

Plantdelen, onderzoek en herkenning.

Medicinaal onderzoek

Een extract onderzocht bij ratten.

In het Peruaanse onderzoek werden onder meer herhaalde toediening en weefselonderzoek gebruikt om het extract te beoordelen. Dieronderzoek en medicinaal gebruik bij mensen zijn verschillende soorten bewijs.[5]

Lokaal gebruik

Geen geregistreerde medicinale toepassing.

Een geregistreerde medicinale toepassing op Bonaire is ons niet bekend.[2][3]

Herkenning

De bladoksel vertelt het verschil.

De plek van de bloemhoofdjes en de korte beharing zijn bruikbare kenmerken bij vergelijking met andere Alternanthera-soorten. De lichtgekleurde hoofdjes bestaan uit bloemen en later droge vruchtjes.[3]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — accepted name, distribution and synonyms ↗

    Namen, botaniek of beschreven onderzoek.

  2. 02
  3. 03
    Stoffers (1980) — Amaranthaceae, pp.162–163 ↗

    Namen, botaniek of beschreven onderzoek.

  4. 04
    STINAPA — Washington Slagbaai 2022–2028, Appendix B ↗

    Namen, botaniek of beschreven onderzoek.

  5. 05
  6. 06

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenfoto’s, gemaakt bij Palm Beach op Aruba op 4 augustus 2019.

  • Eric Knight · Palm Beach, Aruba · 2019-08-04Eric Knight · CC BY 4.0 · Bron
  • Eric Knight · Palm Beach, Aruba · 2019-08-04Eric Knight · CC BY 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 4 oktober 2026