Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 100

Lythraceae

Mata KombleesRoze bloempjes en ronde doosvruchten tussen de bladeren van een moeraskruid.

Ammannia coccinea Rottb.[1]

Ammannia coccinea is een eenjarig kruid van vochtige grond en poelen. Kleine roze tot magentakleurige bloemen staan in de bladoksels. Een oude Nederlandse beschrijving van de Antillen noemt haar Mata Komblees en wijst op de ronde vruchtjes die na het verdorren zichtbaar blijven.

Leer de plant kennen
Roze bloemen tussen de smalle groene bladeren.
Roze bloemen tussen de smalle groene bladeren.
PAPIAMENTUMata KombleesHistorische benedenwindse naam: Mata Komblees.
NEDERLANDSAmmannia coccineaGeen afzonderlijke Nederlandse volksnaam bevestigd.
ENGELSValley redstemEngelse naam in de Caribische moerasplantenlijst.
WETENSCHAPPELIJKAmmannia coccineaGeaccepteerde wetenschappelijke naam.

Mata Komblees is de historische naam voor de benedenwindse eilanden in de Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië. Het huidige soortenregister geeft alleen de wetenschappelijke naam. Valley redstem staat in de Amerikaanse Caribische moerasplantenlijst. Onder de ondersoort coccinea vallen oude namen als Ammannia purpurea, A. sanguinolenta en A. teres. Ammannia latifolia Walp. hoort bij die synonymie; A. latifolia L. is een andere soort.[1][2][5][6][7]

01

Van wortel tot zaad

Een roze bloem in de bladoksel.

Een eenjarig kruid dat meestal bovenaan vertakt. De flora van de Caymaneilanden beschrijft planten tot ongeveer 60 cm of hoger.[3]

01Wortels & groei

Een plant van natte grond en poelen. De stengelvoet kan sponsachtig worden, zoals beschreven in de flora van de Caymaneilanden.[8]

02Stengels

Kaal, rechtopstaand en vooral bovenaan vertakt. Onderste delen zijn rond, hogere delen vierkantig.[3][8]

03Bladeren

Kruisgewijs tegenoverstaand, smal en puntig. De eilandflora vermeldt 2,5–7 cm lengte en 5–10 mm breedte; aan de voet zitten oorvormige lobben.[3]

04Bloemen

Roze tot magenta, met meestal vier kroonblaadjes van ongeveer 1,5–2 mm. Ze staan in kleine groepjes tussen de bladeren.[8]

05Vruchten

Ronde droge doosvruchten, ongeveer 3,5–5 mm breed in de Caymaneilandenflora. Ze zijn omgeven door de blijvende bloembeker.[8]

06Zaden

Veel piepkleine donkerbruine zaden, minder dan een halve millimeter lang, met een netvormig oppervlak.[3]

Bloemen en kleine doosvruchten van dichtbij.
Bloemen en kleine doosvruchten van dichtbij.

Vergeleken met Ammannia auriculata zijn de bladeren meestal breder en de bloempjes korter gesteeld. De lokale flora beschrijft Ammannia latifolia zonder roze kroonblaadjes. Kijk bij een uitgebloeide plant ook naar de ronde doosvruchten.

02

Bonaire & de Antillen

Sabana, Jatoe Bacoe en Karpata.

De eilandflora noemt Stoffers 739 bij Sabana, Stoffers 640 achter een dam bij Jatoe Bacoe en Stoffers 6233 bij Karpata. Op Curaçao zijn collecties vermeld uit de museumtuin van Mundo Nobo en Santa Cruz.[3][4]

Waar water even blijft staan.

De soort groeit op vochtige plekken en in poelen. In zijn vegetatieonderzoek uit 1956 vermeldde Stoffers haar achter een dam bij Jatoe Bacoe, samen met andere kruiden van tijdelijk natte grond.[3][4]

Plant & omgeving

Een oude naam, bewaard op papier.

De historische naam Mata Komblees is aan deze soort gekoppeld in een Nederlandse encyclopedie over de West-Indische gebieden. De beschrijving richt zich op tegenoverstaande bladeren en ronde vruchten aan een verdorrende stengel.[5]

03

Gebruik door de tijd

Van oude volksnaam tot herkenbare vruchtjes.

Naamgeschiedenis en veldcollecties bewaren een klein stukje Antilliaanse plantengeschiedenis.

Benedenwindse eilanden1914–1917Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië

Mata Komblees in een Nederlandse encyclopedie.

Onder Ammannia coccinea vermeldt de encyclopedie de naam Mata Komblees voor de benedenwindse eilanden. Het korte lemma beschrijft hoe de ronde vruchten aan een dorre stengel blijven zitten: een bruikbaar herkenningskenmerk nadat de bloemen verdwenen zijn.[5]

Jatoe Bacoe · Bonaire

Een plant achter de dam.

Het vegetatieonderzoek van 1956 noemt deze soort bij opgehoopt water achter een dam. De kleine Ammannia vormt zo ook een botanisch spoor van het gebruik van het land en de opvang van regenwater.[4]

04

Plant & dagelijks leven

Naam, landschap en toepassingen.

Historische naam

Mata Komblees.

De oude naam is bewaard in een Nederlands naslagwerk over de Antillen. Het huidige regionale register gebruikt de wetenschappelijke naam.[2][5]

Plaatselijk gebruik

Een geregistreerde plant van natte grond.

De lokale flora beschrijft groeiplaatsen en herkenningskenmerken. Voedsel, drank of ambachtelijk gebruik op Bonaire is daarin niet vermeld.[3]

Medicinaal gebruik

Geen lokale toepassing bekend.

Een geregistreerde medicinale toepassing op Bonaire is ons niet bekend.

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — Ammannia coccinea ↗

    Namen, botaniek of historische waarnemingen.

  2. 02
    Dutch Caribbean Species Register — accepted name ↗

    Namen, botaniek of historische waarnemingen.

  3. 03
    Stoffers (1979) — Lythraceae, p.126 ↗

    Namen, botaniek of historische waarnemingen.

  4. 04
    Stoffers (1956) — Bonaire vegetation, p.47 ↗

    Namen, botaniek of historische waarnemingen.

  5. 05
  6. 06
    USACE — Caribbean wetland plant list ↗

    Namen, botaniek of historische waarnemingen.

  7. 07
    Kew — subspecies coccinea and historical synonyms ↗

    Namen, botaniek of historische waarnemingen.

  8. 08
    Kew — Flora of the Cayman Islands ↗

    Namen, botaniek of historische waarnemingen.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenopnamen van saltyhiker uit Wise County, Texas, gemaakt op 23 september 2026.

  • saltyhiker · Wise County, Texas, USA · 2026-09-23saltyhiker · CC BY 4.0 · Bron
  • saltyhiker · Wise County, Texas, USA · 2026-09-23saltyhiker · CC BY 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 4 oktober 2026