Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 273

Annonaceae

KayudaEen boom van natte plaatsen met leerachtige bloemen en grote gladde verzamelvruchten.

Annona glabra L.[1]

Kayuda hoort bij de familie van zuurzak en skopappel, maar groeit graag op natte grond. De vrucht heeft een vrij glad oppervlak. Onder de dunne schil zit vruchtvlees met veel grote bruine zaden.

Leer de plant kennen
Een echte onrijpe kayudavrucht met blad, Bubali Bird Sanctuary, Aruba.
Een echte onrijpe kayudavrucht met blad, Bubali Bird Sanctuary, Aruba.
PAPIAMENTUKayudaPapiamentse naam; indien niet bevestigd staat de wetenschappelijke naam.
NEDERLANDSMoerasannonaNederlandse benaming.
ENGELSPond appleEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKAnnona glabraGeaccepteerde wetenschappelijke naam en gecontroleerde synoniemen.

Kayuda is de regionale Papiamentse naam. Moerasannona is een beschrijvende Nederlandse benaming. Annona palustris L. is een echt synoniem. Annona glabra Forssk. is een andere naamtoepassing die bij skopappel hoort, niet bij deze soort.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Van wortel tot zaad.

Een boom van natte plaatsen met leerachtige bloemen en grote gladde verzamelvruchten.[3]

01Wortels

Wortels verdragen natte en periodiek overstroomde grond; een vaste lokale worteldiepte is niet beschreven.[4]

02Stengels

Boom van ongeveer 5–10 m in de Antillenflora, met gladde tot iets ruwe grijze schors.[3][4]

03Bladeren

Afwisselend, gaafrandig, langwerpig elliptisch, meestal 7–18 cm lang, vrijwel kaal en met duidelijke nerven.[3]

04Bloemen

Dik en leerachtig, roomkleurig tot geelgroen, met drie grote buitenste en drie kleinere binnenste kroonbladen; binnen vaak rood aan de basis.[3]

05Vruchten

Gladde eivormige verzamelvruchten van circa 6–12 cm; rijp geel met bruine vlekken.[3]

06Zaden

Talrijk, bruin en ongeveer 1,5 × 1 cm; vruchten en zaden kunnen door water verspreid worden.[3][4]

De vrijwel gladde vrucht en natte groeiplaats onderscheiden kayuda van de sterk geschubde skopappel en stekelige zuurzak.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

Het parkbeheerplan van Washington Slagbaai noemt kayuda bij Pos Bronswinkel, samen met andere bomen rond de zoetwaterbron. Daarmee is de band met een concrete natte plek op Bonaire vastgelegd.[5]

In het landschap.

Vruchten en zaden kunnen drijven. In Australië is beschreven hoe water ze verspreidt en hoe de boom overstroomde bodems verdraagt. Buiten zijn eigen verspreidingsgebied kan die eigenschap tot invasieve groei leiden.[4]

Plant & omgeving

Mens en plant.

De vruchtpulp is in de regionale flora als eetbaar beschreven. In de Bahama’s is ook licht hout voor visdobbers gedocumenteerd. Gebruik als entonderstam gaf de boom een heel andere geschiedenis in Australië.[3][4][6]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en gebruik.

Plaatselijke vondsten en toepassingen elders vertellen elk een eigen verhaal.

Australië1912Queensland Government — Pond apple

Een onderstam met onverwachte gevolgen.

Volgens de overheid van Queensland werd kayuda in 1912 ingevoerd als onderstam voor commerciële Annona-teelt. De boom verwilderde en vormde dichte bestanden in natte natuur. Dit is een Australische introductiegeschiedenis, geen Bonaireaanse export.[4]

01

2022–2028

Pos Bronswinkel, Bonaire

Een boom bij zoet water.

Het parkbeheerplan noemt kayuda rond Pos Bronswinkel. In een overwegend droog eilandlandschap vormt zo’n bron een bijzondere plek voor bomen die meer water verlangen.[5]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Vruchten

Eetbare pulp, giftige zaden.

De Antillenflora noemt eetbare pulp. De Sanibel-Captiva Conservation Foundation waarschuwt specifiek dat de vele zaden giftig zijn.[3][7]

Hout

Licht materiaal voor dobbers.

Een Bahamaanse botanische bron beschrijft houtgebruik voor visdobbers. De toepassing is geografisch gedocumenteerd en wordt niet als Bonaireaanse traditie voorgesteld.[6]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew POWO — Annona glabra ↗

    Naam, echte synoniemen en verspreiding.

  2. 02
  3. 03
    Stoffers — Annonaceae, 1966, pp.4–5 ↗

    Botanische beschrijving en plaatsgegevens.

  4. 04
    Queensland Government — Pond apple ↗

    Geschiedenis, gebruik en/of onderzoekscontext; geografische herkomst staat in de tekst.

  5. 05
  6. 06
  7. 07

Foto’s, makers & licenties

Een echte onrijpe kayudavrucht met blad, Bubali Bird Sanctuary, Aruba.

  • Michael Tromp · Bubali Bird Sanctuary, Aruba · 2026-08-04Michael Tromp · CC BY NC · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.