Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 286

Poaceae

Anthephora hermaphroditaEen eenjarig gras met een smalle aar van compacte, hard omhulde aartjesgroepjes.

Anthephora hermaphrodita (L.) Kuntze[1]

Oldfield grass maakt na regen slanke halmen met een smalle, vaak wat golvende bloeiwijze. Van dichtbij bestaat die aar uit kleine pakketjes: meerdere aartjes worden samen door stevige kafjes omgeven. De plant is een echt gras uit de Poaceae. Anthephora hermaphrodita is op Bonaire al lang uit veldcollecties bekend.

Leer de plant kennen
Anthephora hermaphrodita bij Kralendijk, Bonaire: laag gras met smalle bladeren en aren.
Anthephora hermaphrodita bij Kralendijk, Bonaire: laag gras met smalle bladeren en aren.
PAPIAMENTUAnthephora hermaphroditaPapiamentse benaming; streeknamen kunnen worden gedeeld.
NEDERLANDSAnthephora hermaphroditaNederlandse benaming; bij ontbreken van een bevestigde volksnaam staat de wetenschappelijke naam.
ENGELSOldfield grassEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKAnthephora hermaphroditaGeaccepteerde wetenschappelijke naam; gecontroleerde synoniemen staan hieronder.

Oldfield grass is de Engelse registernaam. Een bevestigde Papiamentse of Nederlandse soortnaam ontbreekt; het algemene grama uit andere landen is geen unieke Bonaireaanse naam.[1][4][6]

01

Van wortel tot zaad

Van wortel tot zaad.

Een eenjarig gras met een smalle aar van compacte, hard omhulde aartjesgroepjes.[3]

01Wortels

Een bundel dunne wortels verankert het eenjarige gras. Liggende onderste stengeldelen kunnen bij de knopen wortelen.[3][5]

02Stengels

De halmen zijn opstijgend of uitgespreid, meestal circa 20–60 cm hoog, en kunnen bij de onderste knopen vertakken.[3]

03Bladeren

Platte, slappe bladschijven zijn ongeveer 5–20 cm lang en 3–8 mm breed. De beharing varieert; tussen schede en blad zit een vliezig tongetje.[3]

04Bloemen

Een aarachtige bloeiwijze van circa 4–10 cm draagt groepjes aartjes. Stevige onderste kafjes van elk groepje zijn onderaan met elkaar vergroeid.[3]

05Vruchten

Na bestuiving ontstaan kleine graanvruchtjes. De aartjesgroepjes met hun beschermende kafjes vallen als verspreidingseenheid af.[3]

06Zaden

Het zaad is in de graanvrucht met de vruchtwand verbonden. Een zichtbaar afgevallen pakketje kan dus meer bevatten dan één kaal zaad.[3]

Detail van de bloeiwijze bij Seru Bajan, Curaçao: compacte aartjesgroepjes met stevige omhullende kafjes.
Detail van de bloeiwijze bij Seru Bajan, Curaçao: compacte aartjesgroepjes met stevige omhullende kafjes.

De stevige, onderaan vergroeide kafjes rond een heel aartjesgroepje zijn kenmerkend. Verwar een aar met zulke groepjes niet met losse zaden of met de scherpe stekelklitten van andere grassen.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De flora noemt onder meer Playa Foenchi, Rincon, Hobau, Dos Pos, Slagbaai en Karpata. Deze vele historische collecties geven een stevige lokale basis; de parkchecklist bewaart de huidige naam.[3][6]

Een plek in de natuur.

Een eenjarig gras benut perioden met voldoende vocht voor groei, bloei en zaadvorming. De regionale flora noemt het een algemeen gras van lage, vaak verstoorde plekken in tropisch Amerika.[3]

Plant & omgeving

Naam en gebruik.

Een veldonderzoek uit El Choloque in Noord-Peru registreert de bovengrondse delen als veevoer, speciaal voor cavia’s. Dit is een concrete buitenlandse toepassing van dezelfde soort. Het bewijst geen vergelijkbare Bonaireaanse voertraditie of productie voor handel.[5]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en plantgebruik.

Veldcollecties, oude namen en onderzochte toepassingen.

Bonaire1913–1963J.C. Lindeman & A.L. Stoffers (1963), Gramineae — Flora of the Netherlands Antilles

De kaart zit in de collectienummers

Boldingh en Stoffers verzamelden dit gras bij dorpen, kalkgrond, plantages en heuvels. De flora bewaart onder andere Stoffers 577 van Dos Pos en 594 van Slagbaai. Zulke gewone grassen maken daardoor deel uit van de gedocumenteerde eilandgeschiedenis.[3]

El Choloque, Lambayeque, Peru

Van veldgras naar caviavoer

Mondéjar Hernández noteerde dat mensen Anthephora hermaphrodita uit het veld bijeenbrengen om cavia’s te voeren. De studie vermeldt de bovengrondse delen en lokale informanten. De omschreven praktijk blijft in Peru geplaatst.[5]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Bovengrondse delen

Voer in Noord-Peru

Het veldonderzoek registreert verzameling als caviavoer. Dit is geen voedingsanalyse of algemeen rantsoenadvies voor alle dieren.[5]

Aartjesgroepjes

Herkennen en verspreiden

De harde groepjes beschermen de kleine vruchtjes en vallen als eenheid af. Dit is een belangrijk botanisch herkenningskenmerk.[3]

Historische flora

Een gewoon gras telt mee

De vele eilandcollecties documenteren een bodemplant; een specifieke Nederlandse invoerroute, koloniale export of lokale vezeltoepassing is niet aangetoond.[3][4]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms ↗

    Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms

  2. 02
    GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names ↗

    GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names

  3. 03
    J.C. Lindeman & A.L. Stoffers (1963), Gramineae — Flora of the Netherlands Antilles ↗

    J.C. Lindeman & A.L. Stoffers (1963), Gramineae — Flora of the Netherlands Antilles

  4. 04
    Naturalis, Dutch Caribbean Species Register ↗

    Naturalis, Dutch Caribbean Species Register

  5. 05
    Estela Mondéjar Hernández (2021), Caracterización botánica y etnobotánica de los sistemas agroforestales del caserío El Choloque, región Lambayeque, Perú, p. 141 ↗

    Estela Mondéjar Hernández (2021), Caracterización botánica y etnobotánica de los sistemas agroforestales del caserío El Choloque, región Lambayeque, Perú, p. 141

  6. 06
    STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98 ↗

    STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98

Foto’s, makers & licenties

Anthephora hermaphrodita bij Kralendijk, Bonaire: laag gras met smalle bladeren en aren. Detail van de bloeiwijze bij Seru Bajan, Curaçao: compacte aartjesgroepjes met stevige omhullende kafjes.

  • Leshell · Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2022-12-06Leshell · CC BY-NC · Bron
  • Carel de Haseth · Seru Bajan, Patrick, Curaçao · 2016-12-15Carel de Haseth · CC BY-NC · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.