01Wortels
In Ethiopische boomgidsen wordt een diepe penwortel beschreven; de boom kan ook worteluitlopers maken.[3]
De planten van BonairePlantenportret 062
Rhamnaceae
ApeldamKleine vruchten tussen twee soorten doorns.
Ziziphus spina-christi (L.) Desf.[1]
Apeldam is een taaie boom met kleine, eetbare steenvruchten. Kijk bij het blad: één doorn wijst recht vooruit, de andere buigt als een haak. De boom kwam vanuit de Oude Wereld naar de Antillen en raakte op de eilanden ingeburgerd.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUApeldam / DámpanchiPlaatselijke naam of naamvarianten.
NEDERLANDSChristusdoornNederlandse naam; waar nodig blijft de lokale naam behouden.
ENGELSChrist’s thorn jujubeEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKZiziphus spina-christiGeaccepteerde wetenschappelijke naam.
Apeldam en Dámpanchi zijn lokale namen. De huidige spelling is Ziziphus; Zizyphus komt in oudere publicaties voor. Christusdoorn wordt ook voor andere, niet-verwante planten gebruikt.[1]
01
Van wortel tot zaad
Zo herken je de plant.
Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.
02Stam & takken
Grijsbruine bast en vaak zigzaggende twijgen. De gepaarde doorns bestaan uit een rechte en een gebogen doorn.[2][3]
03Bladeren
Ovale bladeren met drie duidelijke hoofdnerven vanuit de bladvoet en een fijn gekartelde rand.[2][3]
04Bloemen
Kleine groengele bloemen staan in groepjes bij het blad.[2]
05Vruchten
Ronde steenvruchten van ongeveer 1–2 cm, rijpend van geel naar lichtbruin. Het vruchtvlees is eetbaar.[2]
06Zaden
De harde steen omsluit de zaden; een vrucht bevat dus een pit met zaadkamers, geen losse zachte pitjes.[2][3]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire en de buureilanden.
Een Wageningse inventarisatie uit 2025 registreert de soort op Bonaire, Curaçao en Aruba. Het is een ingevoerde soort, afkomstig uit delen van Afrika en West-Azië.[4]
De plant in haar omgeving.
De boom verdraagt droogte en kan na beschadiging opnieuw uitlopen. In langdurige droogte kan hij zijn blad verliezen. Vruchten en bladeren dienen in zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied als voer voor vee.[3]
03
Gebruik door de tijd
Een reis uit het Midden-Oosten.
Het verhaal van Apeldam op de Antillen begint met het verplaatsen van levende planten en zaden.
Curaçao1885Plant & geschiedenis
Gorsira en de introductie.
De flora van Stoffers uit 1984 vermeldt dat C. Gorsira de soort in 1885 vanuit Palestina op Curaçao introduceerde. De boom werd daar gekweekt en verwilderde. Die gedateerde botanische bron geeft een concreet aanknopingspunt voor de reis achter de lokale fruitnaam.[2]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van de plant.
Voedsel
Kleine boomvruchten.
Het rijpe vruchtvlees wordt gegeten; de harde steen blijft over. Het zijn geen dadels van een palm.[2][3]
Erf & vee
Schaduw en takken.
In Afrikaanse landbouwsystemen levert de boom schaduw, veevoer en doornige afscheidingen. Zijn vermogen om weer uit te lopen maakt herhaald snoeien mogelijk.[3]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Naturalis — Apeldam, namen ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 02Stoffers — Rhamnaceae (1984) ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 03World Agroforestry — Ziziphus spina-christi ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 04Wageningen — Staat van de natuur, inventarisatie exoten (2025) ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Foto’s, makers & licenties
Twee verschillende kleurenfoto’s. Herkomst, maker en licentie staan per beeld vermeld. De uitsnede past zich aan het scherm aan.
- Plant in het landschap · nebrooks · Curaçao · 2025-12-27nebrooks · CC BY 4.0 · Bron
- Herkenningsdetail · Eric Knight · Aruba · 2019-08-07Eric Knight · CC BY 4.0 · Bron
- Karim Haddad · Timiaouine, Algerije · 2021-12-22Karim Haddad · CC BY 4.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 30 september 2026