Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 104

Asteraceae

Baltimora geminataEen bescheiden geelbloeiend kruid met een oude naam die naar Bonaire verwijst.

Baltimora geminata (Brandegee) Stuessy[1]

Een paar gele lintbloempjes tussen ruwe, getande bladeren: Baltimora geminata heeft geen grote bloemen nodig om herkenbaar te zijn. Deze composiet groeit in tropisch Amerika en staat ook op de plantenlijst van Washington Slagbaai. In oude literatuur is zij terug te vinden als Melampodium bonairense.

Leer de plant kennen
Behaarde stengel, tegenoverstaande bladeren en kleine gele bloemhoofdjes.
Behaarde stengel, tegenoverstaande bladeren en kleine gele bloemhoofdjes.
PAPIAMENTUBaltimora geminataGeen plaatselijke volksnaam bevestigd.
NEDERLANDSBaltimora geminataWetenschappelijke naam gebruikt.
ENGELSBaltimora geminataGeen afzonderlijke Engelse naam bevestigd.
WETENSCHAPPELIJKBaltimora geminataGeaccepteerde naam; drie gecontroleerde synoniemen.

Een vaste Papiamentse, Nederlandse of Engelse volksnaam is in de geraadpleegde eilandregisters niet bevestigd. Melampodium geminatum Brandegee, Melampodium bonairense Bold. en Baltimora ovata Rusby zijn gecontroleerde synoniemen. Het oude gebruik van Baltimora recta voor sommige exemplaren was een onjuiste toepassing van de naam, geen synoniem van de echte Baltimora recta.[1][2][3]

01

Van wortel tot zaad

Kleine hoofdjes, veel details.

De revisie van het geslacht beschrijft een rechtopstaand, eenjarig kruid met een penwortel.[3]

01Wortels

Een penwortel, zoals beschreven voor het geslacht Baltimora.[3]

02Stengels

Ongeveer 0,3–3 meter hoog in de soortbeschrijving. De takken zijn onderaan kaal en naar de top toe ruw behaard.[3]

03Bladeren

Tegenoverstaand, gesteeld en eirond tot smal eirond. De getande bladrand en korte, stijve haren zijn belangrijke herkenningspunten.[3]

04Bloemen

Gele bloemhoofdjes van ongeveer 5–11 mm doorsnede, met twee tot vijf korte lintbloempjes en twee tot twaalf buisbloempjes.[3]

05Vruchten

Kleine droge, driekantige vruchtjes. Bij de lintbloempjes ongeveer 2,3–3,1 mm lang, met een krans van zeer korte kafnaaldjes.[3]

06Zaden

Het zaad zit in het droge vruchtje; de kleine naaldjes horen bij de vrucht, niet bij een losse zaadpluis.[3]

Een geel bloemhoofdje tussen de ruwharige bladeren.
Een geel bloemhoofdje tussen de ruwharige bladeren.

Baltimora recta lijkt erop. De revisie onderscheidt de soorten vooral met kleine kenmerken van de meeldraden en de vruchtkrans; bloemgrootte alleen kan bij tussenvormen misleiden.

02

Bonaire & de Antillen

Een kruid in Washington Slagbaai.

De parkchecklist noemt Baltimora geminata. Het Smithsonian-overzicht van de West-Indische zaadplanten beschrijft haar als inheems op Bonaire en Curaçao. Haar huidige wetenschappelijke naam verbindt die eilandvermeldingen met een veel groter Amerikaans verspreidingsgebied.[4][5]

Open plekken in tropische vegetatie.

De revisie noemt verstoorde plekken in savannen en tropisch loofverliezend bos. De plant hoort daarmee bij de kruidlaag van open of verstoorde vegetatie, terwijl de eilandchecklist haar aanwezigheid op Bonaire bevestigt.[3][5]

Plant & omgeving

Bonaire in een plantennaam.

Melampodium bonairense klinkt als een plant die alleen bij Bonaire hoort. Toch toont het onderzoek dat deze naam bij een breder verspreide soort hoort. Ook de naamgevende collectie kwam van Curaçao: een mooi voorbeeld van hoe eilandnamen en botanische geschiedenis elkaar raken.[3]

03

Gebruik door de tijd

Een Bonaireaanse naam, een Curaçaose collectie.

Deze kleine gele composiet heeft een opvallende geschiedenis van verzamelen en opnieuw benoemen.

Curaçao · Malpais1909Boldinghs collectie · herzien door Stuessy

De collectie achter bonairense.

Stuessy vermeldt als naamgevend exemplaar van Melampodium bonairense materiaal dat Boldingh tussen 28 en 30 oktober 1909 bij Malpais op Curaçao verzamelde. De collectie verbindt de oude eilandflora met de latere internationale soortrevisie.[3]

01

1956

Bonaire & Curaçao

Ooit als eilandplant beschouwd.

Stoffers nam Melampodium bonairensis, met die spelling, op in een overzicht van soorten die toen als kenmerkend voor de Benedenwindse eilanden werden behandeld. Later onderzoek verbond deze naam met materiaal uit andere delen van Amerika.[6][3]

02

1973

Botanische collecties

Onderzoek met een vergrootglas.

Stuessy onderzocht onder meer meeldraden en vruchtkransen om Baltimora geminata en Baltimora recta uit elkaar te houden. De bloemen lijken soms sterk op elkaar, maar hun kleine structuren gaven een bruikbaar onderscheid.[3]

04

Plant & dagelijks leven

Betekenis en toepassingen.

Plantengeschiedenis

Een spoor door oude collecties.

De gecontroleerde synoniemen maken oude eilandvermeldingen terugvindbaar onder de huidige soortnaam.[1][3][6]

Voedsel & gezondheid

Een medicinale registratie uit Colombia.

Kew neemt een medicinale gebruiksregistratie uit de Colombiaanse plantendatabase over, zonder een concrete bereiding of werking te noemen. Een geregistreerde medicinale toepassing op Bonaire is ons niet bekend. Er is geen lokaal voedselgebruik bevestigd.[7]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — Baltimora geminata and three synonyms ↗

    Namen, herkenning, eilandflora en historische collecties.

  2. 02
    Dutch Caribbean Species Register — Baltimora geminata ↗

    Namen, herkenning, eilandflora en historische collecties.

  3. 03
    Stuessy (1973) — revision of Baltimora, pp.31–50 ↗

    Namen, herkenning, eilandflora en historische collecties.

  4. 04
    STINAPA — Washington Slagbaai plant checklist ↗

    Namen, herkenning, eilandflora en historische collecties.

  5. 05
    Smithsonian (2012) — Catalogue of seed plants of the West Indies, p.96 ↗

    Namen, herkenning, eilandflora en historische collecties.

  6. 06
    Stoffers (1956) — The vegetation of the Netherlands Antilles ↗

    Namen, herkenning, eilandflora en historische collecties.

  7. 07
    Kew / Useful Plants and Fungi of Colombia — use record ↗

    Namen, herkenning, eilandflora en historische collecties.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenfoto’s van Carel de Haseth, gemaakt bij Seru Manuel op Curaçao op 6 februari 2014.

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 4 oktober 2026