01Wortels
De wortels verankeren de struik. In de lokale naamstudie is ook traditioneel wortelgebruik op Bonaire opgetekend.[3]
De planten van BonairePlantenportret 034
Boraginaceae
Karishuri / Basora pretuEen geurende struik van huis, erf en mondi
Varronia curassavica Jacq.[1]
Karishuri valt op door zijn ruwe blad en fijne witte bloemetjes langs smalle aren. Wrijf zacht over een blad en de kruidige geur verklaart meteen waarom deze struik in de lokale plantenkennis een eigen plaats heeft.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUKarishuri / Basora pretuPlaatselijke naam of naamvarianten.
NEDERLANDSZwarte salieOok in Nederlandstalige beschrijvingen gebruikt.
ENGELSBlack sageEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKVarronia curassavicaGeaccepteerde wetenschappelijke naam.
Karishuri is een Bonaireaanse naam; Basora pretu is vooral Curaçaos. De oudere naam Cordia curassavica is een synoniem van Varronia curassavica. Zwarte salie is een volksnaam: dit is geen echte Salvia.[1][2][3]
01
Van wortel tot zaad
Zo herken je de plant.
Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.
02Stam & takken
Donkere, houtige takken dragen een dicht vertakte struik.[5]
03Bladeren
Langwerpige tot ovale bladeren voelen ruw aan en hebben een getande rand en sterke geur.[5]
04Bloemen
Witte bloemen openen langs smalle aren aan de uiteinden van takken.[5]
05Vruchten
06Zaden
De vrucht bevat harde zaaddragende delen. Vrucht en zaad zijn dus niet hetzelfde.[1]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire en de buureilanden.
De struik komt voor op de drie ABC-eilanden. De Bonaire Reporter beschreef hem in 2015 in een rubriek over lokaal kruidengebruik.[2][4]
De plant in haar omgeving.
De kleine bloemen trekken bijen, zweefvliegen, wespen en vlinders. Een bloeiende struik kan opvallend veel insecten tegelijk voeden.[2]
Plant & omgeving
Dicht bij het dagelijks leven.
Aromatische bladeren worden op Curaçao nog gebruikt bij het reinigen van het huis, door ze te kneuzen en over oppervlakken te strijken.[2]
03
Gebruik door de tijd
De geur van schoonmaken en kruidenkennis.
Het gebruik is vooral huishoudelijk en medicinaal overgeleverd, binnen families en door kruidenkenners.
CuraçaoOvergeleverd gebruikPlant & geschiedenis
Een geurende reiniging.
Een lokale natuuronderzoeker beschrijft mensen die de bladeren nog steeds gebruiken om hun huis te reinigen. Het is zowel plantenkennis als een persoonlijke huishoudelijke traditie.[2]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van de plant.
Huishouden
Aromatisch blad.
Gebruikt in plaatselijke reinigingsgewoonten.[2]
Natuur
Nectar voor insecten.
Bloei ondersteunt uiteenlopende insecten, ook kleine solitaire bijen.[2]
Volksgeneeskunde
Traditionele kruidendranken.
Op Curaçao is gebruik bij buik- en menstruatieklachten opgetekend. De werking van een zelfgemaakte drank is daarmee niet vastgesteld.[2]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew · Varronia curassavica ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 02Caribbean Footprint · Basora pretu ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 03Gerard van Buurt · Namen ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 04Bonaire Reporter · 19 januari 2015 ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 05Vivian’s Nursery · Cordia curassavica ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Foto’s, makers & licenties
Twee verschillende kleurenfoto’s; maker, herkomst en licentie staan per beeld vermeld.
- Plantenfoto · Jay Brasher · Bonaire · 2024-09-17Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron
- Herkenningsdetail · Jay Brasher · Bonaire · 2024-09-17Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron
- Louis Imbeau · Curaçao · 2023-03-02Louis Imbeau · CC BY 4.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 28 september 2026