De planten van BonairePlantenportret 109
Nyctaginaceae
Batata di porkoRoze bloemetjes, ongelijke bladeren en kleverige vruchtjes.
Boerhavia coccinea Mill.[1]
Batata di porko groeit laag over de grond of met opstijgende takken. De kleine roze tot rode bloemen staan in groepjes. Kijk ook onder het blad: de lichte onderkant en de kleverige vruchtjes helpen deze bescheiden plant te herkennen.
Leer de plant kennen
PAPIAMENTUBatata di porko / Mata porkoLokale namen; kunnen ook voor verwante soorten worden gebruikt.
NEDERLANDSBoerhavia coccineaWetenschappelijke naam gebruikt.
ENGELSScarlet spiderling / Hog meatEngelse namen in het eilandregister.
WETENSCHAPPELIJKBoerhavia coccineaGeaccepteerde naam, gepubliceerd door Miller in 1768.
STINAPA noemt Batata di porko, Mata porko en Wada-wada machu. Deze volksnamen zijn niet altijd uniek voor één soort. Een afzonderlijke Nederlandse naam is niet bevestigd. Kew rekent onder meer Boerhavia caribaea, B. viscosa en B. hirsuta Jacq. tot de oude namen. Let op: B. diffusa Sw. is een synoniem, maar B. diffusa L. is een andere soort.[1][2][4]
01
Van wortel tot zaad
Klein, behaard en kleverig.
Bekijk het blad, de bloemgroepjes en vooral de rijpe vruchtomhulsels samen.[3][6]
02Stengels
Liggend of opstijgend, vertakt en behaard.[6]
03Bladeren
Tegenoverstaand, vaak ongelijk van grootte. De bladonderkant is veel lichter; de rand kan golven.[6]
04Bloemen
Rode tot roze klokjes, gewoonlijk vier tot twintig bijeen.[3]
05Vruchten
Kleverige, vijfgeribde omhulsels van ongeveer 3 mm. Ze bestaan uit blijvende bloemdelen rond de droge vrucht.[3][6]
06Zaden
Binnen elk vruchtomhulsel zit één zaad; het geheel wordt verspreid.[6]
Boerhavia diffusa L. heeft doorgaans één tot drie bloemen aan fijnere, vrijwel kale vertakkingen. Bij B. coccinea staan de bloemen dichter bijeen en zijn de vruchtomhulsels sterk kleverig. B. erecta heeft kale vruchten met bredere, golvende ribben.
02
Bonaire & de Antillen
Van Fontein tot Guatemala.
03
Gebruik door de tijd
Een eilandkruid met een Nederlandse naamgeschiedenis.
Het geslacht verwijst naar een Leidse arts. Oude tekeningen en geneesboeken laten daarnaast zien hoe plantnamen en toepassingen veranderden.
Leiden · botanie1753Royal Botanic Garden Edinburgh
Vernoemd naar Hermann Boerhaave.
Linnaeus noemde het geslacht Boerhavia naar de Nederlandse arts en botanicus Hermann Boerhaave. Zo draagt dit kleine Bonaireaanse kruid een herinnering aan de Leidse wetenschap in zijn naam.[5]
04
Plant & dagelijks leven
Traditioneel gebruik en plantkennis.
Medicinaal
Een historische toepassing.
De Braziliaanse geneesboekregistratie beschrijft traditioneel gebruik. Een specifieke medicinale toepassing op Bonaire is in de onderzochte lokale bronnen niet bevestigd.[7]
Voedsel & voer
Een bredere gebruiksregistratie.
Kew registreert wereldwijd voedsel- en veevoergebruik voor deze soort. De vermelding geeft geen afzonderlijke Bonaireaanse bereiding of gebruikt plantdeel aan.[1]
Herkenning
De vruchtjes blijven kleven.
De droge vrucht zit binnen een geribd, kleverig omhulsel. Het zijn geen bessen; juist dit detail helpt de soorten uit elkaar te houden.[6]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew — Boerhavia coccinea: accepted name, synonyms and range ↗
Soortnaam, herkenning, eilandregistraties of historische plantkennis.
- 02STINAPA — Washington Slagbaai checklist, 2022 ↗
Soortnaam, herkenning, eilandregistraties of historische plantkennis.
- 03Stoffers (1980) — Flora of the Netherlands Antilles, Nyctaginaceae, pp.178–181 ↗
Soortnaam, herkenning, eilandregistraties of historische plantkennis.
- 04Dutch Caribbean Species Register — island occurrence and English names ↗
Soortnaam, herkenning, eilandregistraties of historische plantkennis.
- 05Royal Botanic Garden Edinburgh / H.J. Noltie (2016) — Cleghorn collection, p.17 ↗
Soortnaam, herkenning, eilandregistraties of historische plantkennis.
- 06A.C. Gibson / University of Texas — species description ↗
Soortnaam, herkenning, eilandregistraties of historische plantkennis.
- 07Ricardo et al. (2017) — Chernoviz’s Brazilian medical books, Box 2 ↗
Soortnaam, herkenning, eilandregistraties of historische plantkennis.
Foto’s, makers & licenties
Twee verschillende kleurenfoto’s van Bonaire: de bloeiende plant en een detail van haar vruchten.
- Jean-Paul Boerekamps · Bonaire · 2021-04-26Jean-Paul Boerekamps · CC0 1.0 · Bron
- Jean-Paul Boerekamps · Bonaire · 2021-04-26Jean-Paul Boerekamps · CC0 1.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 4 oktober 2026