Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 076

Convolvulaceae

Batata dushiEen voedselgewas met eetbare wortels en een lange geschiedenis op het eiland.

Ipomoea batatas (L.) Lam.[1]

Boven de grond zie je een kruipende winde met hartvormige of gelobde bladeren. Onder de grond zwellen sommige wortels op: de batata dushi. Er bestaan rassen met wit, geel, oranje of paars vruchtvlees, elk met een eigen structuur en smaak.

Leer de plant kennen
Groene bladeren en bloemknoppen van zoete aardappel in Florida.
Groene bladeren en bloemknoppen van zoete aardappel in Florida.
PAPIAMENTUBatata dushiPlaatselijke naam of naamvarianten.
NEDERLANDSZoete aardappel / BataatNederlandse naam; waar nodig blijft de lokale naam behouden.
ENGELSSweet potatoEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKIpomoea batatasGeaccepteerde wetenschappelijke naam.

Batata dushi is de zoete aardappel. De plant behoort tot de windefamilie, niet tot de nachtschadefamilie van de gewone aardappel.[1]

01

Van wortel tot zaad

Zo herken je de plant.

Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.

01Wortels

De eetbare bataten zijn verdikte opslagwortels. Andere, fijnere wortels nemen water en voedingsstoffen op.[1][2]

02Stam & takken

Soepele stengels kruipen over de bodem en kunnen bij de knopen wortelen. Stekken van zulke stengels worden als plantmateriaal gebruikt.[2]

03Bladeren

Bladeren zijn hartvormig tot diep gelobd. De kleur verschilt per ras: behalve groen bestaan ook paarse en geelgroene siervormen.[2]

04Bloemen

Trompetvormige bloemen zijn wit tot lichtpaars, vaak met een donkerder hart. Sommige gekweekte rassen bloeien weinig.[1]

05Vruchten

De echte vrucht is een kleine droge zaaddoos; de bataten uit de grond zijn geen vruchten.[1][2]

06Zaden

De donkere zaden hebben een harde zaadhuid. Zaad is vooral belangrijk bij veredeling; gewone teelt gebruikt meestal stekken.[2][5]

Geoogste bataten: verdikte wortels met fijne zijwortels.
Geoogste bataten: verdikte wortels met fijne zijwortels.

Batata dushi is de zoete aardappel. De plant behoort tot de windefamilie, niet tot de nachtschadefamilie van de gewone aardappel.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire en de buureilanden.

Zoete aardappel komt terug in de landbouwgeschiedenis van Bonaire. Een overzicht van de Caquetío-landbouw noemt het gewas naast maïs en maniok. Ook in de twintigste eeuw werd batata in de hofjes verbouwd.[3][4]

De plant in haar omgeving.

De ranken kunnen de bodem snel bedekken. Goede afwatering is belangrijk; langdurig natte grond schaadt de wortels. Voor een goede oogst moet er voldoende vocht beschikbaar zijn.[1][2]

Plant & omgeving

Dicht bij het dagelijks leven.

Het gewas past bij een hofje waar verschillende soorten naast elkaar groeien. Zowel het ondergrondse voedsel als het plantmateriaal voor een volgende ronde komt van dezelfde plant.[3]

03

Gebruik door de tijd

Van vroege akkers naar de hofjes.

Een bescheiden wortelgewas verbindt verschillende perioden van landbouw op Bonaire.

Bonaire1955Plant & geschiedenis

Bataten kwamen meer in trek.

Het bestuursverslag over 1955 meldde dat hofjeseigenaren hun vertrouwde gewassen bleven planten en dat zoete bataten meer belangstelling kregen. De Landschapsbiografie Bonaire haalt dit verslag aan naast beschrijvingen van regenval en oogsten: voedsel verbouwen bleef sterk afhankelijk van het weer.[3]

Bonaire

Een gewas van de Caquetío.

De Landschapsbiografie beschrijft de Caquetío als landbouwers die onder meer zoete aardappel verbouwden. De wortel behoort daarmee tot het verhaal van voedselproductie op het eiland vóór de Europese koloniale periode.[3]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van de plant.

Keuken

Gekookt, gebakken of geroosterd.

De opslagwortels worden op allerlei manieren als voedsel bereid. Het ras bepaalt mede of de structuur na het koken droog en kruimig of juist zacht en vochtig is.[1][5]

Blad & stekken

Meer dan alleen de wortel.

Jonge bladeren worden in verschillende tropische landen als groente gegeten. Stengelstekken leveren nieuwe planten; ze bewaren de eigenschappen van het gekweekte ras.[2][5]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — Ipomoea batatas ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  2. 02
    NParks — Ipomoea batatas ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  3. 03
    Landschapsbiografie Bonaire — p. 29 en 80–81 ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  4. 04
    Naturalis — Tingidae-verzamelingen op Ipomoea batatas, Bonaire 1957 ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  5. 05
    International Potato Center — Sweetpotato ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  6. 06
    UC Davis — Sweet potato, oogst en bewaring ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenfoto’s. Herkomst, maker en licentie staan per beeld vermeld. De uitsnede past zich aan het scherm aan.

  • Plant in het landschap · xanderferret · Florida, Verenigde Staten · 2026-09-20xanderferret · CC BY 4.0 · Bron
  • Herkenningsdetail · Makysm · Opnameplaats niet vermeld · 2021-09-25Makysm · CC0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 30 september 2026