Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 106

Bataceae

Banana di ref · BatisSmalle vlezige blaadjes en knobbelige vruchtjes aan de zilte kust.

Batis maritima L.[1]

Aan de rand van een saliña of tussen kuststruiken groeit een lage, vertakte plant met smalle, sappige blaadjes. Batis maritima verdraagt een zoute bodem. Haar geelgroene vruchtjes vormen kleine knobbelige pakketjes tussen de bladeren.

Leer de plant kennen
Batis maritima op Bonaire, met smalle blaadjes en verhoutende takken.
Batis maritima op Bonaire, met smalle blaadjes en verhoutende takken.
PAPIAMENTUBanana di refOok gebruikt voor zeepostelein; de wetenschappelijke naam onderscheidt de soorten.
NEDERLANDSBatis maritimaWetenschappelijke naam gebruikt; geen afzonderlijke Nederlandse naam bevestigd.
ENGELSTurtleweed / SaltwortTurtleweed, Saltwort en Wild banana zijn geregistreerde namen.
WETENSCHAPPELIJKBatis maritimaGeaccepteerde naam; familie Bataceae.

Banana di ref staat bij Batis maritima in de parkchecklist. Dezelfde volksnaam wordt ook voor zeepostelein, Sesuvium portulacastrum, gebruikt. Batis heeft smallere, bijna cilindrische bladeren en onopvallende bloeiaren; zeepostelein heeft bredere bladeren en roze tot paarse bloemen. Batis americana L. en Batis californica Torr. zijn echte wetenschappelijke synoniemen.[1][2][4][5]

01

Van wortel tot zaad

Een plant van zout en zon.

Batis is een overblijvende halfstruik met kruipende takken en opgerichte scheuten.[3][6]

01Wortels

Een vezelig wortelstelsel. In de Californische flora zijn bijwortels beschreven op knopen die de grond raken.[6]

02Stengels

Jonge scheuten zijn vlezig; oudere, liggende delen worden houtig. De takken helpen dichte lage begroeiing te vormen.[6]

03Bladeren

Tegenover elkaar, glad en vlezig, met een gave rand. Ze zijn smal en bijna cilindrisch; de eilandflora vermeldt tot ongeveer 3 cm lengte.[3]

04Bloemen

Klein en weinig opvallend, in korte aren bij de bladoksels. Mannelijke en vrouwelijke bloemen groeien op afzonderlijke planten.[3]

05Vruchten

Meerdere bloemen vormen samen een vlezige, groene tot geelgroene vruchtmassa. Op de close-up zijn de bobbelige vruchtjes goed te zien.[3][6]

06Zaden

De vruchtmassa bevat kleine, beschermde zaadjes. Onderzoek heeft ook hun olie, eiwit en zetmeel onderzocht.[6][7]

Geelgroene, samengestelde vruchtjes van dichtbij op Bonaire.
Geelgroene, samengestelde vruchtjes van dichtbij op Bonaire.

De naam klinkt als banaan, maar Batis behoort tot de familie Bataceae. Let bij herkenning vooral op de smalle blaadjes en samengestelde vruchten.

02

Bonaire & de Antillen

Langs de kust en bij Lac.

De eilandflora registreert een collectie van Boldingh langs de kust tussen Tolo en Kralendijk. Stoffers verzamelde bij Lac een exemplaar met vruchten. Batis staat ook in de plantenlijst van Washington Slagbaai.[3][4]

Waar de grond zilt blijft.

De soort groeit langs kusten, saliñas en zoutmoerassen. Kruipende scheuten kunnen contact maken met de bodem en nieuwe wortels vormen, waardoor de plant lage matten opbouwt.[3][6]

Plant & omgeving

Eén volksnaam, twee kustplanten.

Westermann beschreef in 1943 zowel Batis maritima als Sesuvium portulacastrum rond de kleine zoutwaterplassen van de Benedenwindse eilanden. Hij vermeldde dat beide Banana di rif werden genoemd.[5]

03

Gebruik door de tijd

Een vertrouwde naam langs het rif.

Deze kleine kustplant komt al lang voor in beschrijvingen van de Antilliaanse flora.

Benedenwindse eilanden1943J.H. Westermann · Lux

Twee planten rond de zoutwaterplas.

Westermann zette Batis en zeepostelein naast elkaar in zijn beschrijving van de kustflora. Het gedeelde Banana di rif laat zien hoe volksnamen aansluiten bij landschap en uiterlijk, terwijl botanische namen twee soorten onderscheiden.[5]

Nederlandsch West-Indië

Een naam in de encyclopedie.

De Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië vermeldt Batis als Banana di rif op de Benedenwindse eilanden en Wild banana op de Bovenwindse eilanden. De tekst benadrukt de vlezige, ronde bladeren en zilte groeiplaatsen.[9]

Canada · University of Guelph

Zaden voor een zoute toekomst.

Marcone onderzocht zaden uit de universitaire collectie. Ze bevatten ongeveer 17% eiwit en 25% olie. Het onderzoek verkende hun voedingskundige en industriële mogelijkheden, waaronder zeer fijn zetmeel; het beschrijft geen historische Bonaireaanse teelt.[7]

04

Plant & dagelijks leven

Voedsel, onderzoek en lokaal gebruik.

Zaden

Onderzocht als mogelijke grondstof.

De combinatie van olie, eiwit en fijn zetmeel maakt de zaden interessant voor onderzoek naar gewassen op zilte grond.[7]

Gezondheid

Onderzoek aan extracten.

Braziliaans laboratoriumonderzoek testte extracten van blad, stengel en wortel op bacteriën en rode bloedcellen. Zulke proeven stellen geen medische toepassing bij mensen vast. Een geregistreerde medicinale toepassing op Bonaire is ons niet bekend.[8]

Bonaire

Kustplant en herkenningskennis.

De lokale bronnen registreren de soort en haar naam bij de zilte kust. Een specifieke Bonaireaanse verwerking of uitvoer als handelsproduct is daarin niet beschreven.[3][4][5]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — Batis maritima and accepted synonyms ↗

    Herkenning, namen, geschiedenis en onderzoek; de plaats van bevindingen is aangegeven.

  2. 02
    Dutch Caribbean Species Register — names ↗

    Herkenning, namen, geschiedenis en onderzoek; de plaats van bevindingen is aangegeven.

  3. 03
    A.L. Stoffers (1982) — Bataceae, pp.277–278 ↗

    Herkenning, namen, geschiedenis en onderzoek; de plaats van bevindingen is aangegeven.

  4. 04
    STINAPA — Washington Slagbaai plant checklist ↗

    Herkenning, namen, geschiedenis en onderzoek; de plaats van bevindingen is aangegeven.

  5. 05
    J.H. Westermann (1943) — De plantenwereld van onze Benedenwindse Eilanden ↗

    Herkenning, namen, geschiedenis en onderzoek; de plaats van bevindingen is aangegeven.

  6. 06
    B.A. Prigge & A.C. Gibson — Californian flora description ↗

    Herkenning, namen, geschiedenis en onderzoek; de plaats van bevindingen is aangegeven.

  7. 07
    M.F. Marcone (2003) — seed composition and potential uses ↗

    Herkenning, namen, geschiedenis en onderzoek; de plaats van bevindingen is aangegeven.

  8. 08
    Brazilian Journal of Biology — Chemical and biological profile of Batis maritima extracts ↗

    Herkenning, namen, geschiedenis en onderzoek; de plaats van bevindingen is aangegeven.

  9. 09
    Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië (1914–1917) — Batis maritima ↗

    Herkenning, namen, geschiedenis en onderzoek; de plaats van bevindingen is aangegeven.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende opnamen van Jay Brasher op Bonaire: de plant en haar vruchten.

  • Jay Brasher · Bonaire · 2022-09-08Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron
  • Jay Brasher · Bonaire · 2023-09-15Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 4 oktober 2026