Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 112

Commelinaceae

Callisia repensKleine blaadjes, kruipende stengels en een tapijt van groen.

Callisia repens (Jacq.) L.[1]

Een klein kruid dat zich dicht bij de grond vertakt: Callisia repens vormt met haar korte, vlezige blaadjes een laag groen tapijt. De stengels kunnen onderweg opnieuw wortelen. Naast haar plaats in de eilandflora heeft de plant een geschiedenis als hangplant en in de traditionele plantengeneeskunde.

Leer de plant kennen
Kruipende Callisia repens met kleine, puntige bladeren.
Kruipende Callisia repens met kleine, puntige bladeren.
PAPIAMENTUYerba di awaYerba di awa: Curaçaose naam.
NEDERLANDSCallisia repensWetenschappelijke naam gebruikt.
ENGELSWaterweed / Creeping inch plantEngelse namen; geen waterplant.
WETENSCHAPPELIJKCallisia repensGeaccepteerde combinatie uit 1762.

Yerba di awa is vastgelegd voor Curaçao; Horea di Raton voor Aruba. Een afzonderlijke Bonaireaanse volksnaam is niet bevestigd. Waterweed is de Engelse naam in het eilandregister; Creeping inch plant is eveneens gebruikelijk. Gecontroleerde oudere namen: Hapalanthus repens, Tradescantia callisia, Tradescantia repens, Callisia hexandra, C. hexandra var. caracasana, var. mandonii, var. salzmannii, C. repens var. ciliata, var. mandonii, Tradescantia repens goeskii, T. repens variegata.[1][2][8][9]

01

Van wortel tot zaad

Een kruipende plant van dichtbij.

Let op de kleine bladeren, wortelende knopen en nauwelijks opvallende witte bloemen.[3][4][5]

01Wortels

Vezelige wortels; ook de stengelknopen kunnen wortelen waar ze de grond raken. Singaporese teeltinformatie vermeldt geschiktheid voor een ondiep groeimedium.[3]

02Stengels

Liggend en sterk vertakt. De bloeiende takjes richten zich omhoog.[5][6]

03Bladeren

Eirond tot langwerpig, met een spitse top; de Amerikaanse flora geeft ongeveer 1–3,5 cm lengte. Vaak staan ze in twee rijen.[5]

04Bloemen

Kleine witte bloemen in groepjes in de oksels van de bovenste bladeren.[3][4]

05Vruchten

Kleine droge doosvruchten, circa 1,5 mm, met twee kamers. Het zijn geen besjes.[4]

06Zaden

Ongeveer 1 mm groot. De rijpe doosvrucht bevat de kleine zaden.[5]

Bladonderzijden, bladscheden en knopen aan een kruipende stengel.
Bladonderzijden, bladscheden en knopen aan een kruipende stengel.

De kleine bladeren en dunne kruipende stengels onderscheiden deze soort van Callisia fragrans, die veel grotere bladeren heeft. Een paarse tint alleen is geen betrouwbare soortbepaling.

02

Bonaire & de Antillen

Een klein kruid in de eilandflora.

Callisia repens staat in de Washington Slagbaai-checklist. Het Dutch Caribbean Species Register vermeldt de soort als inheems op Bonaire, Curaçao en Aruba.[2][10]

Een mat die verder kan wortelen.

De wortelende knopen helpen de plant zich over de bodem uit te breiden. NParks beschrijft groeiplaatsen in onder meer struikvegetatie, secundair bos en verstoorde terreinen; dit zijn algemene habitatgegevens.[3][4]

Plant & omgeving

Eilandnamen vertellen niet alles.

Yerba di awa betekent letterlijk waterkruid, maar Callisia repens groeit op het land. De Arubaanse naam Horea di Raton verwijst naar muizenoren. Volksnamen verschillen tussen eilanden en planten.[8][9]

03

Gebruik door de tijd

Van een oude plantennaam tot een hangmand.

Botanische namen, eilandtradities en de handel in sierplanten laten verschillende kanten van dit kleine kruid zien.

Curaçao · plantentradities2009A.O. Debrot · CARMABI, tabel 3

Yerba di awa in een lijst van gebruiksplanten.

Debrots rapport over het Curaçaose plantagelandschap noemt Callisia repens als yerba di awa bij medicinaal gebruikte planten, met een verwijzing naar Morton (1981). De tabel noemt geen specifieke aandoening of bereidingswijze.[8]

Botanische naamgeschiedenis

Van Hapalanthus naar Callisia.

Jacquin beschreef Hapalanthus repens in 1760. Linnaeus publiceerde de huidige combinatie in 1762. De oude naam blijft als synoniem bewaard.[1]

Europese kwekerijhandel

Twee namen in een kwekerijcatalogus.

Kew registreert Tradescantia repens goeskii en variegata uit de catalogus van L. Jacob-Makoy & Co. uit 1870. Beide vallen tegenwoordig onder Callisia repens.[1]

Loja · Ecuador

Calcha op de kruidenmarkt.

Tinitana en collega’s registreerden de plant als calcha in hun onderzoek naar traditionele markten. De gebruikte plantdelen waren de bladeren.[7]

04

Plant & dagelijks leven

Sierplant en traditionele toepassingen.

Tuin & huis

Een hangplant die makkelijk te delen is.

De RHS noemt hangmanden, potten en bodembedekking als toepassingen. Stengelstekken of al gewortelde delen leveren nieuwe planten op; meerdere stekken samen geven een vollere pot.[6]

Traditioneel medicinaal

Bladgebruik buiten Bonaire.

Het Ecuadoriaanse onderzoek registreert oraal bladgebruik voor klachten rond bloedsomloop en ademhaling. Dit beschrijft volksgeneeskunde; de studie toetste geen genezende werking van Callisia repens.[7]

Voedsel & veiligheid

Geen bevestigde Bonaireaanse voedselbereiding.

Een lokale voedseltoepassing is ons niet bekend. North Carolina State University noemt calciumoxalaatkristallen en mogelijke huid-, mond- en maag-darmirritatie.[11]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — accepted name, eleven synonyms and historical publications ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  2. 02
    Dutch Caribbean Species Register — Callisia repens on the ABC islands ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  3. 03
    NParks Singapore — roots, habitat and plant structure ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  4. 04
    Brisbane City Council — leaves and tiny two-chambered capsules ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  5. 05
    Flora of North America — Callisia repens morphology ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  6. 06
    Royal Horticultural Society — cultivation and propagation ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  7. 07
    Tinitana et al. (2016) — Loja medicinal markets, Table 5 ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  8. 08
    A.O. Debrot / CARMABI (2009) — Cultural ties to the land, Table 3, pp.42–45 ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  9. 09
    Dutch Caribbean Species Register — Horea di Raton, Aruba ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  10. 10
    STINAPA (2022) — Washington Slagbaai plant checklist ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

  11. 11
    North Carolina State University — contact irritation and ingestion risks ↗

    Namen, herkenning, verspreiding of beschreven plantgebruik.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenbeelden: een overzicht en een detail van blad en stengel.

  • ritirene · Barrio Pueblo, Caguas, Puerto Rico · 2026-03-07ritirene · CC BY 4.0 · Bron
  • Martin Hannan-Jones · Dularcha National Park, Queensland, Australia · 2026-09-04Martin Hannan-Jones · CC BY 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 4 oktober 2026