01Wortels
Een in de bodem gewortelde houtige plant. De gebruikte flora beschrijft geen soortspecifieke worteldiepte of wateropslagwortel.[3]
De planten van BonairePlantenportret 118
Cannabaceae
Bèshi di yuanaHaakdoorns, drie bladnerven en kleine oranje vruchten.
Celtis iguanaea (Jacq.) Sarg.[1]
Deze struik of kleine boom kan met lange, teruggebogen takken over andere begroeiing leunen. Tussen de bladeren zitten stevige haakdoorns. Drie duidelijke nerven vertrekken bij de bladvoet, terwijl de kleine rijpe steenvruchten geel tot oranje of rood kleuren. Op Bonaire is onder meer bij Dos Pos een concentratie beschreven.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUBèshi di yuanaBèshi di yuana en Palu di djuku zijn lokale namen; het register noemt ook Snaky. Rambeshi komt op Curaçao bij deze plant voor maar wordt ook voor Sideroxylon gebruikt: een gedeelde volksnaam is geen botanisch synoniem.
NEDERLANDSBèshi di yuanaNederlandse aanduiding of wetenschappelijke naam.
ENGELSIguana hackberry / SnakyIguana hackberry / Snaky
WETENSCHAPPELIJKCeltis iguanaeaCeltis iguanaea (Jacq.) Sarg.
Bèshi di yuana en Palu di djuku zijn lokale namen; het register noemt ook Snaky. Rambeshi komt op Curaçao bij deze plant voor maar wordt ook voor Sideroxylon gebruikt: een gedeelde volksnaam is geen botanisch synoniem. Gecontroleerde oudere namen: Rhamnus iguanaea; Celtis aculeata; Celtis anfractuosa; Celtis ehrenbergiana; Momisia aculeata; Momisia iguanaea; Momisia ehrenbergiana; Celtis rhamnoides; Mertensia iguanea; Mertensia rhamnoides; Ziziphus iguanea; Celtidopsis citrifolia.[1][2]
01
Van wortel tot zaad
Herkennen van wortel tot zaad.
Zoek de teruggebogen doorns en de drie nerven vanaf de bladvoet; vruchten bevestigen de herkenning.[3]
02Stengels
Struikachtig tot boomvormig; lange boogvormige takken dragen korte stevige, meestal teruggebogen doorns.[3]
03Bladeren
Afwisselend, eirond tot ovaal, met getande rand behalve dicht bij de basis; drie opvallende hoofdnerven aan de bladvoet.[3]
04Bloemen
Klein en groenachtig geel, bijeen in korte groepjes in de bladoksels; ze trekken minder aandacht dan de vruchten.[3]
05Vruchten
Eivormige steenvruchten, ongeveer 8–12 mm lang in de Guatemalteekse flora, bij rijping geel, oranje of rood.[3]
06Zaden
Een zaad binnen een harde steen, met een dunne laag vruchtvlees eromheen. Een hele vrucht is dus niet één zacht besje zonder pit.[3]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire.
De vegetatie-inventarisatie van Midden-Bonaire uit 2013 noemt een concentratie bij Dos Pos. De soort staat eveneens in de plantenlijst van Washington Slagbaai. Kew rekent de ABC-regio tot haar natuurlijke verspreiding.[4][7]
Een struik die steun vindt.
Lange boogtakken geven de plant soms een klimmend uiterlijk. De flora van Guatemala beschrijft haar in droge én vochtige struikvegetatie. Zij vermeldt dat vogels de vruchten graag eten; een specifieke Bonaireaanse verspreider is niet vastgesteld.[3]
Plant & omgeving
Granjeno in Mexico.
In Zacualpan, Colima, wordt de soort granjeno genoemd. Onderzoek uit 2024 registreert het vers eten van de vruchten. Het is een plaatselijk vastgelegde Mexicaanse voedseltraditie, geen aangetoonde Bonaireaanse bereiding.[5]
03
Gebruik door de tijd
Een lokale inventaris en een vruchtenverhaal.
De geschiedenis is concreet in veldlijsten, namen en de herinnering aan verzamelde vruchten.
Dos Pos · Bonaire2013De Freitas & Lannoy · BON-201203-01.1
Een concentratie in het landschap.
De inventarisatie van de kalksteenterrassen noemt Dos Pos afzonderlijk omdat hier meerdere exemplaren van Celtis iguanaea bijeenstaan. De vastlegging helpt de soort een plek te geven in het eigen landschap, voorbij een naam op een lijst.[4]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik en betekenis.
Voedsel
Een beetje vruchtvlees rond een steen.
Vers fruit is gedocumenteerd in Mexico en Guatemala. De oudere Guatemalteekse flora noemt weinig vruchtvlees en vooral plukkende kinderen. De harde steen wordt onderscheiden van het eetbare vruchtvlees.[3][5]
Traditioneel medicinaal
Bastgebruik uit Guatemala.
Een Guatemalteekse universitaire veldbeschrijving registreert een bastaftreksel bij hevige menstruatie. Dit is overgeleverde toepassing, zonder bevestigde klinische werking of veilige dosering; voor Bonaire is dezelfde bereiding niet aangetoond.[6]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew POWO — Celtis iguanaea name, synonyms and range ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
- 02Dutch Caribbean Species Register — Snaky, Beishi di Yuana and Palu di Djuku ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
- 03Standley & Steyermark (1946) — Flora of Guatemala, Celtis iguanaea, p.4 ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
- 04De Freitas & Lannoy (2013) — Terrassenlandschap Midden-Bonaire, p.14 ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
- 05Pacheco-Flores et al. (2024) — Zacualpan wild edible trees, Table1 ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
- 06Universidad de San Carlos de Guatemala (2011) — Cagalero field account, p.146 ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
- 07STINAPA (2022) — Washington Slagbaai flora checklist ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
Foto’s, makers & licenties
Verschillende kleurenbeelden van de plant en herkenningsdetails.
- Alan Prather · Dutch Cul de Sac, Philipsburg, Sint Maarten · 2025-03-25Alan Prather · CC BY 4.0 · Bron
- nasua · 28977 Col., México · 2024-10-05nasua · CC BY 4.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 16 oktober 2026.