Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 124

Menispermaceae

Yerba di patakaEen zachte klimplant met ronde bladeren en kleine rode steenvruchten.

Cissampelos pareira L.[1]

Yerba di pataka klimt met dunne stengels tussen andere planten. Haar ronde tot hartvormige bladeren zijn vaak zacht behaard; soms staat de bladsteel iets binnen de bladrand ingeplant. Kleine groene bloemen worden op vrouwelijke planten gevolgd door roodachtige steenvruchtjes.

Leer de plant kennen
Een bladerdek van yerba di pataka in Mérida, Mexico.
Een bladerdek van yerba di pataka in Mérida, Mexico.
PAPIAMENTUYerba di patakaYerba di pataka
NEDERLANDSCissampelos pareiraCissampelos pareira
ENGELSFalse pareira rootFalse pareira root
WETENSCHAPPELIJKCissampelos pareiraCissampelos pareira L.

Yerba di pataka en rais di pataka zijn gedocumenteerde eilandnamen; de parkchecklist noemt yerba di pataka. Een afzonderlijke Nederlandse naam is niet bevestigd. Cissampelos cordata, Cissampelos hirsutissima en Cissampelos caapeba behoren tot de gecontroleerde oudere namen. False pareira root verwijst naar een historische verwarring met handelswortels.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Herkennen van dichtbij.

Bekijk bladvorm en nerven, beharing en vruchtstand samen.[3]

01Wortels

Wortels van Cissampelos speelden een rol in de geschiedenis van geneeskrachtige handelswaar. De naam pareira brava garandeerde historisch geen juiste botanische herkomst.[3]

02Stam & stengels

Dunne klimmende stengels, behaard tot viltig, die zich door omringende begroeiing bewegen.[3]

03Bladeren

Rondachtig tot eirond, ongeveer 3,5–10 cm, met ronde of iets ingesneden top; vaak schildvormig aangehecht.[3]

04Bloemen

Kleine groene bloemen. Mannelijke bloeiwijzen zijn vertakt, vrouwelijke bloemen staan in trosjes; de seksen staan op afzonderlijke planten.[3]

05Vruchten

Roodachtige, bijna bolronde steenvruchtjes van ongeveer 3,5–4,5 mm. Het zijn geen losse rode zaden.[3]

06Zaden

Binnen de vlezige vrucht bevindt zich een harde steen rond het zaad. De vruchtwand en het zaad zijn verschillende onderdelen.[3]

Vrouwelijke tros met een roodachtig steenvruchtje en groene vruchtjes in Cuba.
Vrouwelijke tros met een roodachtig steenvruchtje en groene vruchtjes in Cuba.

Een rond blad alleen is onvoldoende: ook andere klimplanten hebben hartvormige bladeren. Let op de aanhechting van de steel en de karakteristieke vrouwelijke tros.

02

Bonaire & de Antillen

De plant op Bonaire.

Cissampelos pareira staat in de checklist van Washington Slagbaai. Het eilandregister bewaart daarnaast de namen pataka, yerba di pataka en rais di pataka.[2]

Groeiplaats en levenswijze.

Een klimplant met een groot tropisch verspreidingsgebied. Zij gebruikt andere planten als steun; haar bloemen en vruchten zijn veel minder opvallend dan de brede bladeren.[3]

Plant & omgeving

Namen en eilandgebruik.

Pataka is een lokale plantennaam, terwijl false pareira root uit de internationale geneeskruidenwereld komt. De geschiedenis van dat handelsproduct mag niet automatisch als Bonaireaanse wortelhandel worden verteld.[2]

03

Gebruik door de tijd

Sporen door de tijd.

Bij deze plant is de geschiedenis van de naam even belangrijk als de geschiedenis van het gebruik.

Caribisch gebied → Europa19e eeuwDaniel Hanbury · handelswortels

Welke plant leverde pareira brava?

Hanbury vergeleek materiaal van Cissampelos met de wortels die als pareira brava werden verkocht en wees op een onjuiste toeschrijving. De naam van een handelswaar kon verschillende botanische herkomsten verbergen. Een Bonaireaanse uitvoerroute volgt daar niet uit.[4]

Haïti · remedieregistratie

Pat chwal bij buikpijn.

TRAMIL registreert orale toepassing van een bladafkooksel bij buikpijn op Haïti. Laboratoriumonderzoek naar spiercontracties en toxiciteit vult die registratie aan; het bewijst geen algemene werkzaamheid voor iedere buikklacht.[3]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik en betekenis.

Traditioneel medicinaal

Bladeren in Haïti.

Het gedocumenteerde TRAMIL-gebruik betreft bladeren. De plant bevat isoquinoline-alkaloïden; een traditioneel gebruik is daarom geen reden om de verschillende plantdelen onderling te vervangen.[3]

Geschiedenis

Wortels en verkeerde etiketten.

Historische geneesmiddelenhandel laat zien waarom een wetenschappelijke identificatie nodig is. Een concrete Bonaireaanse bereiding of uitvoerlading is niet bevestigd.[4]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — accepted name and synonyms ↗

    Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.

  2. 02
    STINAPA — Washington Slagbaai checklist ↗

    Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.

  3. 03
    TRAMIL — botanical description, Haitian use and safety evidence ↗

    Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.

  4. 04
    Daniel Hanbury — Über Pareira Brava, Archiv der Pharmazie 204, p.110 ↗

    Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.

  5. 05
    Dutch Caribbean Species Register — island names ↗

    Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.

Foto’s, makers & licenties

Verschillende kleurenfoto’s tonen de groeivorm en herkenningsdetails.

  • Alexis López Hernández · Cd Caucel, 97314 Mérida, Yuc., México · 2026-08-21Alexis López Hernández · CC BY 4.0 · Bron
  • J. L. Gómez-Hechavarría · Rejondones de Báguanos, Cuba · 2014-09-10J. L. Gómez-Hechavarría · CC BY 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 16 oktober 2026.