01Wortels
Een in de bodem wortelende houtige struik of boom, op Bonaire vooral van kalkterrein. De florabeschrijving geeft geen vaste worteldiepte.[3]
De planten van BonairePlantenportret 129
Rhamnaceae
Palu di bèshiKleine leren blaadjes, lange takdoorns en ronde vruchtjes van het kalkland.
Condalia henriquezii Bold.[1]
Palu di bèshi valt op door de tegenstelling tussen piepkleine bladeren en lange scherpe doorns. Het is een sterk vertakte struik of kleine boom van droge terreinen. Zijn natuurlijke verspreiding is beperkt tot de ABC-eilanden en noordelijk Venezuela: een klein gebied vergeleken met veel andere eilandplanten.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUPalu di bèshiPalu di bèshi
NEDERLANDSCondalia henriqueziiCondalia henriquezii
ENGELSCondalia henriqueziiCondalia henriquezii
WETENSCHAPPELIJKCondalia henriqueziiCondalia henriquezii Bold.
Palu di bèshi staat in de Bonaireaanse parkchecklist. De regionale flora noemt ook bèshi en bèshi di kabritu. Een afzonderlijke Nederlandse of Engelse volksnaam is niet bevestigd; de wetenschappelijke naam wordt daarom gebruikt. Kew accepteert Condalia henriquezii; er is geen gecontroleerd alternatief wetenschappelijk synoniem nodig.[1][2]
01
Van wortel tot zaad
Herkennen van dichtbij.
De kleine omgekeerd eironde bladeren en doornige takken zijn kenmerkend.[3]
02Stam & stengels
Sterk vertakt en vrijwel kaal. De doorns zijn omgevormde takken en kunnen volgens de regionale flora tot 10 cm lang worden.[3]
03Bladeren
Afwisselend of in bundeltjes op korte zijtakken, leerachtig, ongeveer 0,5–2 cm lang en 0,4–1,2 cm breed. De top is vaak iets ingedeukt met een klein puntje.[3]
04Bloemen
Groenige bloemen in kleine bundeltjes, met vijf kelkbladen en zonder kroonbladen. Daardoor zijn ze gemakkelijk over het hoofd te zien.[3]
05Vruchten
Ronde steenvruchtjes van 5–6 mm. De regionale flora beschrijft geelgroene tot roodgroene tinten; de vrucht op de detailfoto is geelgroen.[3]
06Zaden
De harde steen ligt binnen de vlezige vrucht. Aan de buitenkant zijn de zaden daarom niet direct te zien.[3]
02
Bonaire & de Antillen
De plant op Bonaire.
Stoffers noemt materiaal van kalkheuvels bij Rincon en Coeroeboeroe. De parkchecklist gebruikt palu di bèshi. De foto’s zijn van gecontroleerde vindplaatsen op Curaçao; zij worden niet als Bonaireaanse opnamen gepresenteerd.[2][3]
Groeiplaats en levenswijze.
Een plant van droge streken, op Bonaire en Curaçao vooral verbonden met kalksteen. Het kleine natuurlijke verspreidingsgebied maakt behoud van groeiplaatsen op de eilanden extra belangrijk.[3]
Plant & omgeving
Namen en eilandgebruik.
De naam bèshi verwijst naar de kleine vruchten. Zo’n naam bewijst op zichzelf geen voedselgebruik of geneeskracht; voor deze soort is geen concrete Bonaireaanse bereiding bevestigd.[2]
03
Gebruik door de tijd
Sporen door de tijd.
De botanische geschiedenis volgt een karakteristieke plant van de eilanden tot het vasteland.
Nederlandse Antillen · botanie1914Boldingh · flora
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik en betekenis.
Natuur
Behoud van droge kalkvegetatie.
De struik hoort bij de karakteristieke flora van droge kalkterreinen. Zijn beperkte natuurlijke gebied geeft behoud van groeiplaatsen betekenis buiten één eiland.[1][3][5]
Materiaal & traditie
Geen gebruik aan een naam vastplakken.
Een specifiek gedocumenteerd Bonaireaans houtproduct, handelsroute of medicinaal middel is niet bevestigd. De naam palu di bèshi alleen onderbouwt zulke toepassingen niet.[2][3]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew — accepted name, 1914 publication and limited range ↗
Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.
- 02STINAPA — Washington Slagbaai checklist ↗
Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.
- 03A.L. Stoffers — Rhamnaceae, Flora of the Netherlands Antilles, p.368 ↗
Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.
- 04Rodríguez Carrasquero (1980) — Condalia henriquezii in Venezuela ↗
Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.
- 05WMR — State of Nature 2024, narrow-range flora ↗
Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.
- 06Dutch Caribbean Species Register — Carel de Haseth images, CC BY-NC ↗
Gecontroleerde bron voor namen, verspreiding, herkenning of het beschreven gebruik.
Foto’s, makers & licenties
Verschillende kleurenfoto’s tonen de groeivorm en herkenningsdetails.
- Carel de Haseth · between Landhouse Santa Cruz and Rio Domi, Curaçao · 2015/03/12Carel de Haseth · CC BY-NC · Bron
- Carel de Haseth · Curaçao, Saliña Sint Michiel · 2018/04/10Carel de Haseth · CC BY-NC · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 16 oktober 2026.