Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 142

Asteraceae

Cyanthillium cinereumLila bloemhoofdjes worden kleine pluizenbollen.

Cyanthillium cinereum (L.) H.Rob.[1]

Dit kleine kruid draagt fijne vertakte stengels met kleine lila bloemhoofdjes. Elk hoofdje bestaat uit meerdere buisbloempjes. Na de bloei verschijnen witte pluisharen die de droge vruchtjes helpen verspreiden. De soort is op Bonaire geregistreerd, maar komt oorspronkelijk uit de tropische Oude Wereld en het Pacifische gebied.

Leer de plant kennen
Klein ijzerkruid met fijne vertakte stengels op Bonaire.
Klein ijzerkruid met fijne vertakte stengels op Bonaire.
PAPIAMENTUCyanthillium cinereumGedocumenteerde eilandnaam.
NEDERLANDSKlein ijzerkruidKlein ijzerkruid
ENGELSLittle ironweedLittle ironweed
WETENSCHAPPELIJKCyanthillium cinereum(L.) H.Rob.

Klein ijzerkruid en Little ironweed staan in het eilandregister; een aparte Papiamentse naam is niet bevestigd. Kew accepteert Cyanthillium cinereum. Oudere namen zijn Conyza cinerea, Vernonia cinerea, Cacalia cinerea, Seneciodes cinereum en Serratula cinerea. Erkende variëteiten zijn onderverdelingen en geen losse synoniemen van de gehele soort.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Herkennen van wortel tot zaad.

Zes onderdelen helpen bij de herkenning.[3][4]

01Wortels

Een gewoon wortelend kruid in de bodem. Bij verwijderen uit een tuin moet ook de ondergrondse basis meekomen.[3][4]

02Stengels

Slank en vertakt, vaak ongeveer 30 cm hoog, op gunstige plekken tot ongeveer een meter.[3][4]

03Bladeren

Afwisselend, eenvoudig en ovaal tot ruitvormig, variabel van grootte, met ondiepe tanden langs de rand.[3][4]

04Bloemen

Kleine hoofdjes met witte tot lichtpaarse buisbloemen; geen krans van grote lintbloemen.[3][4]

05Vruchten

Droge, bruine eenzadige vruchtjes van ongeveer 2 mm, met witte pluisharen in twee rijen.[3][4]

06Zaden

Elk vruchtje bevat één zaad. Het pluis zit aan de vrucht vast en is geen losse bloem.[3][4]

Een lila bloemhoofdje met buisbloempjes op Bonaire.
Een lila bloemhoofdje met buisbloempjes op Bonaire.

Kijk naar de kleine hoofdjes met uitsluitend buisbloempjes en later het witte pluis. Een lila kleur alleen onderscheidt haar niet van andere kleine composieten.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

Cyanthillium cinereum staat in de checklist van Washington Slagbaai. Kew noemt de Nederlandse Antillen en Aruba als ingevoerd verspreidingsgebied. De plant kan dus deel uitmaken van de huidige flora zonder oorspronkelijk inheems te zijn.[2][6]

Een plaats in het landschap.

Open plekken, wegbermen en verstoorde tuingrond bieden ruimte aan dit kruid. De pluisharen werken als verspreidingshulp voor de droge vruchtjes. Singaporese beheerinformatie noemt de plant vooral van zulke open habitats.[3][4]

Plant & omgeving

Namen en gebruik op de eilanden.

De oude naam Vernonia cinerea blijft in medische en tuinbouwliteratuur gebruikt. Daardoor kunnen twee publicaties verschillende namen dragen terwijl zij dezelfde soort behandelen. De Nederlandse naam ijzerkruid plaatst haar niet in de ijzerhardfamilie: dit is een composiet.[2]

03

Gebruik door de tijd

Sporen in de geschiedenis.

Documenten, collecties en beschreven toepassingen.

Botanische indeling1990HaroldRobinson · Proceedings Biological Society Washington 103:252

Van Vernonia naar Cyanthillium.

Robinson publiceerde de huidige combinatie in 1990. Kew bewaart Vernonia cinerea en Conyza cinerea als oudere namen. De verandering helpt een zeer groot historisch geslacht op te delen, terwijl oude medische publicaties onder hun oorspronkelijke naam vindbaar blijven.[1]

01

1753

Botanische geschiedenis

Een soort met een lange namenreeks.

Linnaeus beschreef de plant als Conyza cinerea. Latere botanici plaatsten haar onder onder meer Vernonia, Cacalia en Serratula. Deze geschiedenis verklaart waarom synoniemen nodig zijn om oudere waarnemingen en toepassingen zorgvuldig terug te vinden.[1]

02

2021

Phitsanulok · Thailand

Een kruidencombinatie in een klinische studie.

Een gerandomiseerd onderzoek in het Wang Thong-ziekenhuis testte zuigtabletten met moringa en bovengrondse delen van deze soort bij rokers met tandvleesontsteking. De uitkomsten gaan over dat onderzochte mengsel en die deelnemers, niet over losse bladeren of een Bonaireaanse thee.[5]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik en aandachtspunten.

Traditioneel

Medicinale registraties buiten Bonaire.

Kew vermeldt medicinaal gebruik. De onderzochte Thaise combinatie laat zien dat plantdeel en productvorm ertoe doen; een specifieke lokale Bonaireaanse bereiding is niet bevestigd.[1][5]

Tuin

Een klein kruid in open grond.

NParks beschrijft zonnige groeiplaatsen en vermeerdering uit zaad. Waar de plant ongewenst is, wordt verwijderen met wortels genoemd als beheermethode.[3][4]

Voedsel

Een algemene registratie is geen lokaal recept.

Kew noemt ook voedselgebruik, maar de geraadpleegde eilandbronnen geven geen Bonaireaanse voedselbereiding. De pluizige vruchtjes zijn verspreidingsorganen en geen keukenkruid.[1][2]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
  2. 02
  3. 03
    NParks Singapore — Cyanthillium cinereum morphology ↗

    Namen, verspreiding en plantkenmerken.

  4. 04
  5. 05
  6. 06
    STINAPA — Washington Slagbaai management plan2022–2028, AppendixB ↗

    Primaire plantenchecklist van het nationale park.

Foto’s, makers & licenties

Verschillende beelden van de plant en haar herkenningsdetails.

  • Stari Plativky · Oranjestad-West, Aruba · 2022-12-06Stari Plativky · CC0 1.0 · Bron
  • Stari Plativky · Oranjestad-West, Aruba · 2022-12-06Stari Plativky · CC0 1.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 16 oktober 2026.