Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 336

Celastraceae

Dakawa · MaytenusEen struik van kalkterrassen met leerachtig blad en openende zaaddozen.

Maytenus sieberiana Krug & Urb.[1]

Dakawa is de naam die op Bonaire wordt verbonden met Maytenus tetragona. Oudere lokale flora’s beschrijven hier ook Maytenus sieberiana. Die twee namen zijn niet simpelweg uitwisselbaar: Kew accepteert beide soorten. Dit portret beschrijft de lokaal gedocumenteerde sieberiana en legt uit hoe de naam tetragona in de eilandliteratuur wordt gebruikt.

Leer de plant kennen
Een Bonaireaans exemplaar uit Montaña, verzameld op 28 februari 1999: Naturalis U.1194915.
Een Bonaireaans exemplaar uit Montaña, verzameld op 28 februari 1999: Naturalis U.1194915.
PAPIAMENTUDakawaLokale benaming; de naamtoepassing wordt hieronder uitgelegd.
NEDERLANDSMaytenus sieberianaWetenschappelijke naam; geen afzonderlijke Nederlandse soortnaam bevestigd.
ENGELSMaytenus sieberianaWetenschappelijke naam; geen afzonderlijke Engelse soortnaam bevestigd.
WETENSCHAPPELIJKMaytenus sieberianaHuidige wetenschappelijke naam van de beschreven soort.

Monteverdia sieberiana is een echt synoniem van Maytenus sieberiana. Monteverdia tetragona hoort bij Maytenus tetragona, een andere geaccepteerde soort. Dakawa is lokaal gekoppeld aan de tetragona-naamgroep; de naam beslist niet welke huidige soort een afzonderlijke boom is.[1][2][3]

01

Van wortel tot zaad

Van wortel tot zaad.

Een struik van kalkterrassen met leerachtig blad en openende zaaddozen.[2]

01Wortels

De regionale flora plaatst de struik vooral op kalkplateaus. Het houtige wortelstelsel groeit in deze ondergrond; een gemeten lokale worteldiepte is niet bekend. Het herbariumetiket noemt droge kalkbodem in volle zon.[2][4]

02Stam en takken

Grijze schors en gladde, gestreepte takken kenmerken de struik of kleine boom. Jonge twijgen zijn rondachtig of wat afgeplat bij de knopen. Het afgebeelde exemplaar was circa 3,5 meter hoog.[2][4]

03Bladeren

De leerachtige, glanzende bladeren staan verspreid in twee rijen. Volgens de regionale flora zijn ze circa 3–9 bij 2–5 cm, met gave of golvend getande, iets omgerolde randen en weinig opvallende zijnerven.[2]

04Bloemen

Kleine vijfdelige bloemen staan in groepjes in de bladoksels. De kroonblaadjes zijn ongeveer 1 mm lang; de bloemen zijn veel minder opvallend dan de zaaddozen.[2]

05Vruchten

De regionale flora beschrijft een leerachtige, oranjegele zaaddoos van ongeveer 1 cm. De doos opent en laat het zaad met zijn zaadrok zien. Het etiket uit 1999 vermeldt een oranje-rode, peervormige vrucht.[2][4]

06Zaden

Het beschreven rijpe vruchtje bevat één zaad met een zaadrok. Op het Bonaireaanse collectie-etiket staan een wit zaadomhulsel en een zwart zaad genoteerd.[2][4]

Vergelijk bladstand, bladbasis en vruchtvorm. Maytenus versluysii heeft in de regionale flora opvallender hoekige twijgen en een lang naar de basis versmalde vrucht. De naam Dakawa of een bladfoto alleen is geen moderne herdeterminatie.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De regionale flora citeert sieberiana uit Seru Montaña bij Dos Pos, Seru Largu, Soebi Rincon en de Joewa-heuvels. Een Naturalis-collectie uit Montaña van 1999 droeg eerst het etiket tetragona; de databank vermeldt sieberiana met determinatie door L. Biral in 2015. Dat onderbouwt dit exemplaar, geen automatische hernoeming van alle bomen op het eiland.[2][4]

Een plek in de natuur.

Kalkplateaus en droog bos vormen de lokale omgeving. De dikke bladeren passen bij een houtige plant die ook buiten de regentijd blad kan dragen. Het collectie-etiket beschrijft volle zon op droge kalkbodem.[2][4]

Plant & omgeving

Gebruik en traditie.

Colombiaanse registraties noemen diervoer, brandstof en medicinaal gebruik. Plantdelen, bereiding en bewezen werking zijn daarbij niet gespecificeerd.[5]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en plantgebruik.

Van veldcollectie tot levende vegetatie.

Montaña, Bonaire1999–2015Naturalis U.1194915

Een boom met twee namen op papier

Van Proosdij verzamelde nummer 881 op 28 februari 1999 op een kalkheuvel bij Montaña. Het oorspronkelijke etiket noemt Maytenus tetragona en beschrijft de vruchtkleur, witte zaadrok en zwarte zaden. Naturalis registreert het materiaal nu als Maytenus sieberiana, met een determinatie door L. Biral uit 2015. Dit concrete collectieblad laat zien waarom oude eilandnamen zorgvuldig gelezen moeten worden.[4]

Bonaire

Dakawa in bescherming en veldwerk

De beschermingsbijlage uit 2010 drukt Maytenus tetragona en M. sieberiana samen af; de vegetatie-inventarisatie van 2013 gebruikt tetragona voor bomen op het eiland. Huidige Kew-soortgrenzen lopen dus niet vanzelf gelijk met lokaal naamgebruik. Dit historische verband is van belang bij het lezen van beschermings- en beheerdocumenten.[3][6][7]

04

Plant & dagelijks leven

Jong blad, landbouw en traditioneel gebruik.

Hout

Brandstof in Colombia

Brandstofgebruik is voor Colombia geregistreerd.[5]

Blad

Geregistreerd diervoer

Diervoer is voor Colombia geregistreerd.[5]

Gezondheid

Geregistreerd medicinaal gebruik

Medicinaal gebruik is geregistreerd; bereiding en bewezen werking ontbreken.[5]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — Maytenus sieberiana: current name and synonyms ↗

    Kew — Maytenus sieberiana: current name and synonyms

  2. 02
    Stoffers (1984), Flora of the Netherlands Antilles, Celastraceae, pp.359–360 ↗

    Stoffers (1984), Flora of the Netherlands Antilles, Celastraceae, pp.359–360

  3. 03
    Kew — Maytenus tetragona: separate species; Monteverdia tetragona synonym ↗

    Kew — Maytenus tetragona: separate species; Monteverdia tetragona synonym

  4. 04
    Naturalis — U.1194915, Van Proosdij 881, Bonaire 1999; identification Biral 2015 ↗

    Naturalis — U.1194915, Van Proosdij 881, Bonaire 1999; identification Biral 2015

  5. 05
    Kew / Useful Plants and Fungi of Colombia — recorded use categories ↗

    Kew / Useful Plants and Fungi of Colombia — recorded use categories

  6. 06
    Eilandsbesluit natuurbeheer Bonaire (2010), AnnexI: historical local name application ↗

    Eilandsbesluit natuurbeheer Bonaire (2010), AnnexI: historical local name application

  7. 07
    De Freitas & Lannoy (2013), Inventarisatie vegetatie Terrassen Landschap Midden Bonaire ↗

    De Freitas & Lannoy (2013), Inventarisatie vegetatie Terrassen Landschap Midden Bonaire

Foto’s, makers & licenties

Een Bonaireaans exemplaar uit Montaña, verzameld op 28 februari 1999: Naturalis U.1194915.

  • Naturalis Biodiversity Center · Bonaire · 1999-02-28Naturalis Biodiversity Center · CC0 1.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 25 oktober 2026.