De planten van BonairePlantenportret 146

Solanaceae

Zachte doornappelEen zachte beharing, grote witte trompetten en hangende stekelvruchten.

Datura innoxia Mill.[1]

De grote witte trompetbloem opent vaak tegen de avond. Het brede blad en de stengels voelen donzig aan, maar de plant bevat krachtige giftige alkaloïden. Datura innoxia is op Bonaire vastgelegd en moet apart worden gehouden van Datura metel en de gewone doornappel.

Leer de plant kennen

Datura innoxia met brede bladeren op Bonaire.

PAPIAMENTUYerba stinkiYerba stinki en Kachu di Diabel zijn registervarianten voor deze soort. Yerba stinki wordt ook voor andere Datura gebruikt. Inoxia is een oudere spelling; Kew conserveert innoxia.

NEDERLANDSZachte doornappelNederlandse aanduiding of wetenschappelijke naam.

ENGELSDowny thorn-appleDowny thorn-apple

WETENSCHAPPELIJKDatura innoxiaDatura innoxia Mill.

Yerba stinki en Kachu di Diabel zijn registervarianten voor deze soort. Yerba stinki wordt ook voor andere Datura gebruikt. Inoxia is een oudere spelling; Kew conserveert innoxia. Gecontroleerde oudere namen: Datura guayaquilensis; Datura meteloides; Datura velutinosa.[1][2]

Van wortel tot zaad

Herkennen van wortel tot zaad.

Combineer de donzige bladeren, lange bloemen en naar beneden gebogen vruchtstelen.[3]

01Wortels

De Noord-Amerikaanse flora beschrijft verdikte, knolvormige wortels bij deze meerjarige kruidachtige plant.[3]

02Stengels

Vertakt en meestal dicht behaard; de plant kan rechtop of breed uitgespreid groeien.[3]

03Bladeren

Eirond, afwisselend, met een gave tot golvend getande rand en zachte beharing; grote bladeren kunnen ruim 20 cm bereiken.[3]

04Bloemen

Grote witte trechterbloemen, 10–22 cm lang volgens de Noord-Amerikaanse flora; de rand heeft afwisselend grotere en kleinere punten.[3]

05Vruchten

Hangende, vrijwel bolle doosvruchten met veel slanke stekels; bij rijping openen ze onregelmatig.[3]

06Zaden

Bruin, 4–6 mm lang, met een verhoogde rand. De zaden zijn giftig.[3]

Een onrijpe stekelige doosvrucht hangt omlaag tussen het blad.

Datura stramonium heeft doorgaans duidelijker getande bladeren en rechtopstaande capsules. Datura metel is meestal minder behaard en heeft andere vruchtstekels. Brugmansia draagt hangende bloemen aan houtige struiken of bomen.

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

Het eilandregister vermeldt Datura inoxia en de Bonaireaanse foto’s tonen dezelfde soort. Kew beschouwt Texas en Mexico als oorspronkelijk gebied en de Nederlandse Antillen als ingevoerd.[2][3]

Een plant van open terrein.

De flora beschrijft wegbermen, verstoorde plekken, grasland en droog struikland. De zaden kunnen lang in de bodem blijven en na verstoring opnieuw verschijnen; grote bloemen verklaren de verspreiding als sierplant.[3][4]

Een geopende witte trompetbloem op Bonaire.

Plant & omgeving

Een gedeelde naam kan misleiden.

De geur en trompetvorm verbinden meerdere Datura-soorten in volksnamen. Een verhaal over Yerba stinki bewijst daarom niet vanzelf welke soort bedoeld werd.[2]

Gebruik door de tijd

Een Mexicaanse plant in Europese tuinen.

De best gedocumenteerde reis is een botanische, van zaad tot naam.

Veracruz → Chelsea Physic Garden1768Miller · Kew / Flora of Tropical East Africa

Zaad uit Veracruz in een Londense tuin.

Kew beschrijft het naamdragende materiaal als een plant uit Chelsea Physic Garden, opgekweekt uit zaad uit Veracruz. Miller publiceerde de naam in 1768; een later aangewezen neotype bewaart deze botanische geschiedenis.[5]

1720

Leiden · Nederland

Innoxia in een Leidse plantenlijst.

De Kew-beschrijving verwijst bij de spelling innoxia naar Boerhaaves Index Alter Plantarum uit Leiden, 1720. Dit is een aantoonbare Nederlandse botanische verbinding, geen bewijs van uitvoer uit Bonaire.[5]

Heden · Today · Awe

Tuincultuur

Prachtige bloem, gevaarlijke inhoud.

De grote geurende bloemen maken de soort populair als sierplant. NC State beschrijft tegelijk alle plantdelen als zeer giftig bij inname. Schoonheid en veiligheid lopen hier uiteen.[4]

Plant & dagelijks leven

Gebruik en betekenis.

Siertuin

Avondbloemen.

Internationaal gekweekt voor de grote trompetbloemen. De bloemen openen vaak in de late middag en kunnen tot de volgende dag blijven.[4]

Geneeskundegeschiedenis

Alkaloïden verklaren het risico.

Kew registreert medicinaal gebruik, maar een concrete Bonaireaanse bereiding is niet bevestigd. De alkaloïden, waaronder scopolamine, kunnen ook ernstige vergiftiging veroorzaken.[1][4]

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

01
Kew POWO — Datura innoxia: accepted spelling, synonyms and origin ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
02
Dutch Caribbean Species Register — Datura inoxia and island names ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
03
Flora of North America — Datura innoxia morphology ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
04
NC State Extension — Datura innoxia: ornamental use and toxicity ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.
05
Kew / Flora of Tropical East Africa — Miller type and Boerhaave 1720 ↗
Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.

Foto’s, makers & licenties

Verschillende kleurenbeelden van de plant en herkenningsdetails.

Jean-Paul Boerekamps · Dam grandi, BQ · 2021-05-04Jean-Paul Boerekamps · CC0 · Bron
desertnaturalist · Bonaire, Caribbean Netherlands · 2024-03-16desertnaturalist · CC BY 4.0 · Bron
Jean-Paul Boerekamps · Dam grandi, BQ · 2021-05-04Jean-Paul Boerekamps · CC0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 16 oktober 2026.