Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 147

Solanaceae

DoornappelGetande bladeren, trompetbloemen en een stekelige capsule die rechtop staat.

Datura stramonium L.[1]

Doornappel is een eenjarig kruid dat op open, verstoorde grond kan opkomen. De bloemen zijn wit of lila; de stekelige vruchten staan meestal rechtop. Alle delen bevatten giftige tropaanalkaloïden. De plant is op Bonaire geregistreerd, maar dezelfde volksnamen worden ook voor andere Datura-soorten gebruikt.

Leer de plant kennen
Vertakte Datura stramonium met witte bloem, Bologna, Italië.
Vertakte Datura stramonium met witte bloem, Bologna, Italië.
PAPIAMENTUDatura stramoniumDoornappel is de Nederlandse naam; Jimsonweed en Thorn-apple zijn Engelse namen. Een afzonderlijke Papiamentse naam voor deze soort is niet bevestigd. Datura tatula valt bij Kew onder dezelfde soort.
NEDERLANDSDoornappelNederlandse aanduiding of wetenschappelijke naam.
ENGELSJimsonweed / Thorn-appleJimsonweed / Thorn-apple
WETENSCHAPPELIJKDatura stramoniumDatura stramonium L.

Doornappel is de Nederlandse naam; Jimsonweed en Thorn-apple zijn Engelse namen. Een afzonderlijke Papiamentse naam voor deze soort is niet bevestigd. Datura tatula valt bij Kew onder dezelfde soort. Gecontroleerde oudere namen: Datura tatula; Datura inermis; Stramonium vulgatum; Stramonium vulgare.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Herkennen van wortel tot zaad.

Vooral de bladrand en de stand van de vruchten helpen bij het onderscheid met andere doornappels.[3]

01Wortels

Een dikke, vertakte penwortel; geen kruipende wortelstok. De plant doorloopt haar cyclus vanuit zaad.[6]

02Stengels

Stevig en vertakt, groen tot paars, gewoonlijk veel minder donzig dan Datura innoxia.[3]

03Bladeren

Afwisselend, eirond en grof getand of gelobd; kneuzen geeft een onaangename geur.[3]

04Bloemen

Rechtopstaande trechterbloemen, wit tot lila; TRAMIL geeft circa 6–10 cm lengte.[3]

05Vruchten

Een rechtopstaande doosvrucht, meestal bedekt met scherpe stekels; rijpe vruchten openen met vier kleppen.[3]

06Zaden

Talrijke donkere, niervormige zaden met een fijn gepunte huid; ze kunnen lang in de bodem overleven.[3]

Een groene onrijpe capsule met stekels tussen het getande blad.
Een groene onrijpe capsule met stekels tussen het getande blad.

De donzige Datura innoxia heeft doorgaans langere bloemen en hangende vruchten. Paars is op zichzelf geen soortkenmerk: de oude Datura tatula wordt hier tot D. stramonium gerekend.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

Het eilandregister vermeldt de soort op Bonaire en Curaçao. Over de oorspronkelijke status verschillen bronnen: het register noemt inheems, terwijl Kew de Nederlandse Antillen als ingevoerd beschouwt en Mexico als natuurlijk gebied.[2][3]

Zaden tussen voedselgewassen.

Deze pionier kan tussen landbouwgewassen groeien. De Kew-flora beschrijft giftige zaden als verontreiniging van graan en meel; een plant in een akker is daarom ook een voedselveiligheidsprobleem.[3]

Plant & omgeving

Datira in Haïti.

TRAMIL documenteert in Haïti het roken van gedroogde bloemen en bladeren bij astma en benauwdheid. Dezelfde bron beschrijft ernstige vergiftigingen door zowel inslikken als roken.[4]

03

Gebruik door de tijd

Van tekenalbum tot medicinale traditie.

Beeldbronnen en Caribisch onderzoek laten verschillende omgangsvormen met deze giftige plant zien.

Praag · collectie Rijksmuseum1596–1610RP-T-BR-2017-1-11-23

Dooren Appel in vijf talen.

Het Rijksmuseum bewaart een doornappeltekening van Anselmus Boëtius de Boodt, met Elias Verhulst eveneens als maker vermeld. De prent behoort tot albums voor keizer Rudolf II en draagt namen in vijf talen. Het is een Europese afbeelding, geen Bonaireaanse handelsregistratie.[5]

Botanische namen

Stramonium en tatula.

Linnaeus publiceerde Datura stramonium in 1753 en Datura tatula in 1762. Kew behandelt die tweede naam nu als synoniem; verschillen in bloem- of stengelkleur rechtvaardigen hier geen tweede soort.[1]

Haïti · TRAMIL-enquête

Traditie met aantoonbaar gevaar.

De Haïtiaanse toepassing is vastgelegd door Weniger en Rouzier. TRAMIL raadt het gebruik wegens toxiciteit af, ook wanneer mensen er traditioneel verlichting van ademklachten aan toeschreven.[4]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik en betekenis.

Traditie

Blad en bloem als historisch rookmiddel.

De Haïtiaanse toepassing betreft bloemen en bladeren, geen bewezen veilige thuismedicatie. Er zijn vergiftigingen door de rook beschreven.[4]

Landbouw

Giftige bijmenging voorkomen.

De zaden mogen niet met geoogst graan, veevoer of meel worden vermengd. De botanische vrucht is een doosvrucht, geen eetbare appel.[3]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew POWO — Datura stramonium name, synonyms and native range ↗

    Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.

  2. 02
    Dutch Caribbean Species Register — Bonaire presence ↗

    Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.

  3. 03
    Kew / Flora of Tropical East Africa — morphology and crop contamination ↗

    Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.

  4. 04
    TRAMIL — Haitian tradition and human poisoning ↗

    Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.

  5. 05
    Rijksmuseum — Doornappel, RP-T-BR-2017-1-11-23, 1596–1610 ↗

    Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.

  6. 06
    Virginia Cooperative Extension (2004) — roots and growth ↗

    Namen, voorkomen, herkenning en gedocumenteerde geschiedenis of toepassingen.

Foto’s, makers & licenties

Verschillende kleurenbeelden van de plant en herkenningsdetails.

  • Emanuele Santarelli · Bologna, Metropolitan City of Bologna, Italy · 2026-10-10Emanuele Santarelli · CC BY-SA 4.0 · Bron
  • kent ozment · Ferdinand, IN, US · 2026-10-16kent ozment · CC0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 16 oktober 2026.