De planten van BonairePlantenportret 110

Fabaceae

DjukuEen stekelige struik met zaden als kleine knikkers.

Guilandina ciliata Bergius ex Wikstr.[1]

Djuku klimt en slingert tussen andere planten. Het fijne samengestelde blad verbergt teruggebogen stekels. In de donkere peulen zitten harde, geel tot oranje gekleurde zaden: de kleine voorwerpen die op de eilanden ook als sieraad bekend zijn.

Leer de plant kennen

PAPIAMENTUDjukuNaam uit de Benedenwindse eilandflora.

NEDERLANDSGuilandina ciliataWetenschappelijke naam gebruikt.

ENGELSYellow knicker beanNaam in de botanische gids van de Leon Levy Preserve.

WETENSCHAPPELIJKGuilandina ciliataGeaccepteerde naam, gepubliceerd in 1825.

Het eilandregister noemt Djuku voor Curaçao; de naam komt ook voor in Bonaireaanse verhalen. Kew accepteert Guilandina ciliata. Caesalpinia ciliata is de oude combinatie die nog in veel eilandboeken staat. Andere synoniemen zijn C. divergens, C. grisebachiana, C. lucida, C. melanosperma en C. ovalifolia, en G. antiguensis, G. divergens, G. grisebachiana, G. melanosperma en G. ovalifolia. Een afzonderlijke Nederlandse volksnaam is hier niet bevestigd.[1][2][4]

Van wortel tot zaad

Stekels, deelblaadjes en harde zaden.

De peul en zaadkleur zijn opvallend, maar bekijk ook het samengestelde blad.[3][4]

01Wortels

Het wortelstelsel verankert de struik en neemt water en mineralen op.

02Stengels

Een klimmende of over andere vegetatie leunende struik met teruggebogen stekels.[4]

03Bladeren

Dubbel geveerd: iedere bladzijtak draagt paren kleine, afgeronde tot ovale deelblaadjes.[4]

04Bloemen

Gele bloemen in trossen, met vijf kroonbladen.[4]

05Vruchten

Vlakke, stekelige peulen van ongeveer 5–8 cm. Bij rijping worden ze bruin tot zwartachtig.[3]

06Zaden

Meestal één of twee harde, bijna ronde zaden, circa 1,5–2 cm groot. De Antilliaanse flora beschrijft ze als geel.[3]

Open stekelige peulen met een geel zaad.

Guilandina bonduc heeft doorgaans grijze zaden en opvallende bladachtige steunblaadjes. Bij G. ciliata zijn die steunblaadjes afwezig of zeer klein en zijn de deelblaadjes afgerond. Gebruik meerdere kenmerken; kleur alleen is onvoldoende.

Bonaire & de Antillen

Djuku in de eilandflora.

Guilandina ciliata staat onder de oude naam Caesalpinia ciliata in de Washington Slagbaai-checklist. Het Dutch Caribbean Species Register vermeldt haar als inheems op Bonaire en Curaçao.[2][5]

Een struik die zich verweeft.

De soort behoort tot de Caribische flora. De Leon Levy Preserve beschrijft groei in kustgebieden bij duinen en op door mensen veranderde plekken. Haar klimmende takken kunnen dichte groepen vormen.[1][4]

Plant & omgeving

Een naam die ook een zaad aanduidt.

Djuku verwijst in het dagelijks taalgebruik zowel naar de plant als naar de opvallende zaden. De oudere botanische naam Caesalpinia ciliata verklaart waarom die naam nog op eilandetiketten en in beschrijvingen verschijnt.[2][3]

Gebruik door de tijd

Van aangespoeld zaad tot eilandjuweel.

De geschiedenis van Djuku draait om verzamelen, bewaren en verwerken. Een eilandkrant bewaart daar een concreet verhaal over.

Bonaire · Aruba13 oktober 2018Extra Boneiru · E storia tras di djuku

Een klein zaad werd een sieraad.

Extra Boneiru beschrijft het verzamelen van djuku langs Bonaireaanse baaien. In het opgenomen verhaal van Dufi Kock worden zaden gepolijst tot armbanden en halskettingen, soms met gouden versiering of initialen.[6]

1825 → 1900 → huidige naam

Botanische geschiedenis

Van Guilandina naar Caesalpinia en terug.

De naam Guilandina ciliata werd in 1825 gepubliceerd. Urban maakte in 1900 de combinatie Caesalpinia ciliata. Kew gebruikt tegenwoordig weer Guilandina ciliata; beide namen verwijzen naar dezelfde soort.[1]

Flora gepubliceerd in 1973

Curaçao

Djuku tussen San Pedro en Savonet.

Stoffers vermeldt Curaçaose collecties van San Pedro, de heuvels bij Savonet en de kustzanden bij Santa Cruz. Deze herbariumregistraties verbinden de oude naam met concrete plaatsen op het eiland.[3]

Plant & dagelijks leven

Zaden, sieraden en herkenning.

Ambacht

Polijsten en versieren.

De harde zaden werden volgens de eilandkrant tot sieraden verwerkt.[6]

Medicinaal

Geen geregistreerde lokale toepassing.

Een medicinale toepassing op Bonaire is ons niet bekend. De Leon Levy Preserve vermeldt evenmin een bekende medicinale toepassing voor de Lucayan-archipel.[4]

Plantkennis

Een peul is geen bes.

Djuku maakt droge peulen met harde zaden. De opvallende ronde inhoud is een zaad, geen bes of eikel.[3]

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

01
Kew — Guilandina ciliata: accepted name and eleven synonyms ↗
Taxonomie, herkenning, eilandregistratie of lokaal ambacht.
02
Dutch Caribbean Species Register — names and indigenous island records ↗
Taxonomie, herkenning, eilandregistratie of lokaal ambacht.
03
Stoffers (1973) — Caesalpiniaceae, pp.57–58 ↗
Taxonomie, herkenning, eilandregistratie of lokaal ambacht.
04
Leon Levy Native Plant Preserve — botanical description and uses ↗
Taxonomie, herkenning, eilandregistratie of lokaal ambacht.
05
STINAPA — Washington Slagbaai checklist, 2022 ↗
Taxonomie, herkenning, eilandregistratie of lokaal ambacht.
06
Extra Boneiru (13 October 2018), p.8 — E storia tras di djuku, Dufi Kock ↗
Taxonomie, herkenning, eilandregistratie of lokaal ambacht.
07
A.R. Franck (2026) — Flora of Florida, Guilandina identification key ↗
Taxonomie, herkenning, eilandregistratie of lokaal ambacht.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenfoto’s uit Puerto Rico: blad en een open peul met zaad.

Kurt Miller · Cabezas, Fajardo, Puerto Rico · 2026-04-23Kurt Miller · CC BY-SA 4.0 · Bron
Kurt Miller · Cabezas, Fajardo, Puerto Rico · 2026-04-23Kurt Miller · CC BY-SA 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 4 oktober 2026