Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 031

Verbenaceae

Flor di sangerKleurwisselende bloemen, vlinders en een reis naar Leiden

Lantana camara L.[1]

Een bloemtros van Flor di sanger kan tegelijk geel, oranje en rood zijn. De bloemen veranderen tijdens hun ontwikkeling van kleur. Het resultaat is een levendige struik die insecten aantrekt en al eeuwen door tuiniers wordt gekweekt.

Leer de plant kennen
Bloeiende Lantana camara met groene bladeren op Curaçao.
Flor di sanger met bonte bloemtrosjes.
PAPIAMENTUFlor di sangerPlaatselijke naam.
NEDERLANDSWisselbloemGangbare Nederlandse naam.
ENGELSCommon lantanaGangbare Engelse naam.
WETENSCHAPPELIJKLantana camaraGeaccepteerde wetenschappelijke naam.

Lantana camara omvat een ingewikkelde groep wilde vormen, kruisingen en tuinrassen. Bloemkleur alleen is onvoldoende om een andere soort te benoemen. Wisselbloem verwijst naar de kleurverandering.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Ruw blad en bloemen die van kleur verschieten.

De tegenoverstaande bladeren en vierkantige jonge stengels helpen de plant ook zonder bloemen herkennen.[1]

01Wortels

Het wortelstelsel ondersteunt een taaie struik die na beschadiging opnieuw kan uitlopen. Oudere planten zijn lastiger te verwijderen dan jonge zaailingen.[6]

02Stam & takken

Jonge stengels zijn vaak vierkantig; oudere takken verhouten en kunnen kleine stekels dragen.[6]

03Bladeren

Tegenoverstaande eenvoudige bladeren voelen ruw aan en hebben een getande rand.[3]

04Bloemen

Kleine buisbloemen staan dicht bijeen. Kleur en kleurverandering verschillen tussen vormen en rassen.[3]

05Vruchten

Kleine vlezige steenvruchtjes gaan van groen naar donkerpaars of zwart.[6]

06Zaden

De harde binnenste delen beschermen de zaden. Sommige tuinrassen maken weinig of geen vrucht.[3][6]

Close-up van oranje en geel bloeiende Flor di sanger op Curaçao.
Verschillende kleuren in één bloeiwijze.

Een tros bestaat uit veel kleine buisbloemen; wat één grote bloem lijkt, is een hele bloeiwijze.

Donkere rijpe vruchtjes en groene onrijpe vruchtjes van Flor di sanger.
Donkere rijpe vruchtjes en groene onrijpe vruchtjes van Flor di sanger.
02

Bonaire & de Antillen

Kleur in tuin en mondi.

Flor di sanger is een bekende Antilliaanse naam voor Lantana camara. De struik kan in tuinen én in open vegetatie groeien. Gekweekte vormen verschillen van elkaar in kleur, formaat en vruchtvorming.[2][6]

Nectar en verspreiding.

Vlinders bezoeken de bloemen. Vogels kunnen de vruchtjes eten en zaden verspreiden. Buiten het oorspronkelijke verspreidingsgebied kan Lantana plaatselijk dichte, ongewenste begroeiing vormen.[3][6]

Plant & omgeving

Een tuinplant met veel gezichten.

Door selectie en kruising zijn veel siervormen ontstaan. Daarom zegt een bloemkleur minder over de soort dan een combinatie van blad, stengel, bloem en herkomst.[4][5]

03

Gebruik door de tijd

Van tropisch struikje naar Europese tuin.

Flor di sanger heeft een verrassend vroege band met Nederlandse botanische collecties.

Leiden · Nederland1687 · 1710Hortusgeschiedenis

Lantana in de Leidse Hortus.

Een overzicht in Arnoldia meldt dat Paul Hermann in 1687 Lantana in de Leidse botanische tuin beschreef. Herman Boerhaave noemde in 1710 al vier vormen. De verschillende kleuren die nu in tuinen opvallen, hebben dus een lange tuinbouwgeschiedenis.[4]

Brazilië · Nederland

Een plant in koloniale natuurboeken.

Onderzoek naar zeventiende-eeuwse Braziliaanse plantenbronnen koppelt een afbeelding in de Historia Naturalis Brasiliae aan Lantana camara. Dat toont de soort binnen de kennisuitwisseling rond Nederlands-Brazilië.[5]

India

Takken als materiaal.

In India is onderzocht hoe het hout en de vezels van overwoekerende Lantana bruikbaar kunnen zijn, onder meer voor handwerk en papier. Dat is een buitenlands gebruik, geen beschreven Bonaireaanse bedrijfstak.[7]

04

Plant & dagelijks leven

Sierplant, nectarbron en gebruikshout.

Tuin

Kleur voor de border.

Siervormen worden gekweekt om hun lange bloei en uiteenlopende kleuren.[3][4]

Natuur

Bloemen voor vlinders.

De kleine buisbloemen leveren nectar en trekken bloembezoekende insecten.[3]

Volksgeneeskunde

Traditionele toepassingen.

Buitenlandse beschrijvingen noemen onder meer bladgebruik bij hoest. Een geregistreerde medicinale toepassing is ons niet bekend; de plant bevat giftige stoffen.[7][3]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew · Lantana camara ↗

    Geaccepteerde naam en verspreiding.

  2. 02
    Carmabi · Plantenkistje ↗

    Lokale naam en bloei op Curaçao.

  3. 03
    NC State Extension · Lantana camara ↗

    Plantkenmerken, tuinrassen en toxiciteit.

  4. 04
    Arnoldia · Lantanas (1969) ↗

    Tuinbouwgeschiedenis en Lantana in Leiden.

  5. 05
    Alcántara-Rodríguez · Tracing plant histories (2023) ↗

    Lantana in zeventiende-eeuwse Braziliaanse plantenbronnen.

  6. 06
    USDA · Wildland shrubs ↗

    Lantana: wortelstelsel, voortplanting en ecologie.

  7. 07
    Indian Council of Forestry Research and Education · Lantana camara ↗

    Gebruik van takken en vezels en gerapporteerde volksgeneeskunde.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenfoto’s. Herkomst, maker en licentie staan per beeld vermeld. De uitsnede past zich aan het scherm aan.

  • Plant in het landschap · Louis Imbeau · Curaçao · 2023-03-04Louis Imbeau · CC BY 4.0 · Bron
  • Herkenningsdetail · avocat · Curaçao · 2018-11-23avocat · CC BY 4.0 · Bron
  • Henry de Lange · Oost-Kaap, Zuid-Afrika · 2026-05-02Henry de Lange · CC BY 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 28 september 2026