Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 169

Fabaceae

Palu di takiEen eilandboom met geveerd blad, gele bloemen en fluwelig behaarde vruchten.

Geoffroea spinosa Jacq.[1]

Palu di taki heeft veel kleine deelblaadjes en kan doornige takken dragen. De geel-oranje vlinderbloemen worden gevolgd door ronde tot eivormige, behaarde vruchten met een harde pit. De boom is zeldzaam op Bonaire; de vruchtenfoto is afkomstig uit Curaçao.

Leer de plant kennen
Palu di taki met zijn kroon in Kralendijk, Bonaire.
Palu di taki met zijn kroon in Kralendijk, Bonaire.
PAPIAMENTUPalu di takiPalu di taki
NEDERLANDSGeoffroea spinosaGeen gevestigde Nederlandse soortnaam bevestigd; hier staat de wetenschappelijke naam.
ENGELSGeoffroea spinosaGeoffroea spinosa
WETENSCHAPPELIJKGeoffroea spinosaGeoffroea spinosa Jacq.

Palu di taki is voor Bonaire en Curaçao geregistreerd. Taki-taki en Oba shimaron zijn ook Curaçaose namen. Geoffroea superba, Geoffroea striata en Robinia striata zijn gecontroleerde synoniemen. Geoffroea decorticans is een andere soort, met onder meer onbehaarde vruchten.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Herkennen van dichtbij.

Een eilandboom met geveerd blad, gele bloemen en fluwelig behaarde vruchten.[3]

01Wortels

Wortels verankeren een overblijvende boom; een vaste lokale diepte is niet gedocumenteerd.[3]

02Stam & stengels

De stam heeft gegroefde schors. Takken kunnen axillaire doornen dragen; doornloosheid sluit de soort niet uit.[3]

03Bladeren

Geveerde bladeren hebben meerdere paren kleine langwerpige tot omgekeerd eivormige deelblaadjes en een eindblaadje.[3]

04Bloemen

Gele tot oranjegele vlinderbloemen staan in trossen. De kroonbladen kunnen rode adertjes hebben.[3]

05Vruchten

De circa 2–4 cm grote vruchten zijn dicht kort en fluwelig behaard. Rond een harde steen ligt vruchtvlees; het is geen openspringende bonenpeul.[3]

06Zaden

Een grote zaadkern ligt in de harde steen; de taxonomische revisie beschrijft roodbruine tot donkerrode gedroogde zaden.[3]

Echte jonge, behaarde vruchten bij geveerde bladeren in Santa Martha, Curaçao.
Echte jonge, behaarde vruchten bij geveerde bladeren in Santa Martha, Curaçao.

De behaarde vrucht en het geveerde blad samen zijn kenmerkend. Ook planten zonder duidelijke doornen kunnen deze soort zijn.

02

Bonaire & de Antillen

De plant op Bonaire.

WMR vermeldt 45 onderzochte wilde bomen en een afnemende populatiestructuur. Dit is geen volledige telling van alle bomen op Bonaire. Het overzichtsbeeld heeft nog de iNaturalist-status needs_id; blad en habitus zijn vergeleken met de primaire revisie en botanische Curaçaobeelden.[2]

Groeiplaats en levenswijze.

De soort groeit in seizoensdroog bos en struikland, ook langs water en op tijdelijk natte grond. In de brede verspreiding bestaan zowel doornige droge vormen als minder doornige vormen bij water.[3]

Plant & omgeving

Namen en eilandgebruik.

Debrot neemt taki op in zijn overzicht van Curaçaose voedselplanten op basis van oudere literatuur. Dat overzicht geeft geen exacte historische bereiding. De primaire revisie documenteert eetbare vruchten uit Venezuela, Paraguay en Ecuador; lokale Bonaireaanse bereiding is niet bevestigd.[2]

03

Gebruik door de tijd

Sporen door de tijd.

Deze soort verbindt voedselgeschiedenis in Zuid-Amerika met een zeventiende-eeuwse Nederlandse natuurhistorische publicatie.

Leiden en Amsterdam1648Historia Naturalis Brasiliae, via de revisie

Umari in een oude afbeelding

Ireland en Pennington verwijzen voor het nomenclatuurlijke type naar de afbeelding Umari bij Piso en Marcgrave, gepubliceerd in Leiden en Amsterdam. Dat is een concrete botanische verbinding, geen bewijs van Bonaireaanse houthandel.[3]

São Francisco, Brazilië

Vruchten wanneer vissen niet kon

Gardner beschreef dat bewoners van Ilha de St. Pedro tijdens overstroming, wanneer zij niet konden vissen, sterk van deze vruchten afhankelijk waren. De revisie bewaart dit specifieke voedselverhaal.[3]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik en betekenis.

Voedsel

Vruchten buiten Bonaire

Eetgebruik is op verzamellabels en in historische Zuid-Amerikaanse beschrijvingen vastgelegd.[3]

Hout

Meubels en brandstof

De revisie noemt timmerwerk, bouw, meubels en brandstof in Zuid-Amerika; geen soortspecifieke Bonaireaanse uitvoer is vastgesteld.[3]

Traditie

Bast en jonge delen

Braziliaanse bronnen beschrijven traditionele geneesmiddelen van bast, blad en jonge scheuten; deze claims zijn geen klinisch bewijs.[4]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    GBIF — naam en synoniemen ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  2. 02
    WMR C001/25 — zeldzame bomen ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  3. 03
    Ireland & Pennington — A revision of Geoffroea ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  4. 04
    Useful Tropical Plants — gebruik en risico’s ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  5. 05
    Dutch Caribbean Species Register — Palu di taki ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  6. 06
    Debrot 2009 — plantaardige voedseltradities Curaçao ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

Foto’s, makers & licenties

Palu di taki met zijn kroon in Kralendijk, Bonaire. Echte jonge, behaarde vruchten bij geveerde bladeren in Santa Martha, Curaçao.

  • (c) Leshell, some rights reserved (CC BY-NC) · Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2022-12-06(c) Leshell, some rights reserved (CC BY-NC) · CC BY-NC 4.0 · Bron
  • Carel de Haseth · Santa Martha, Cura�ao · 2013-09-19Carel de Haseth · CC BY-NC · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 17 oktober 2026.