Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 171

Nyctaginaceae

MafobariEen boom met tegenoverstaande bladeren en glanzende paarszwarte vruchtjes.

Guapira pacurero (Kunth) Little[1]

Mafobari is een boom of struik uit de droge eilandvegetatie. Zijn kleine bloemen vallen minder op dan de rijpe donkere vruchtjes op fijne steeltjes. De oude naam Pisonia bonairensis hoort bij deze soort; de boom is niet uitsluitend van Bonaire.

Leer de plant kennen
Takken en bladeren van Guapira pacurero op Curaçao.
Takken en bladeren van Guapira pacurero op Curaçao.
PAPIAMENTUMafobariMafobari
NEDERLANDSGuapira pacureroGeen gevestigde Nederlandse soortnaam bevestigd; hier staat de wetenschappelijke naam.
ENGELSGuapira pacureroGuapira pacurero
WETENSCHAPPELIJKGuapira pacureroGuapira pacurero (Kunth) Little

Mafobari en Mushibari zijn Bonaireaanse namen in WMR. Het soortenregister bewaart ook Labra, Mahubari en andere eilandvarianten. Pisonia bonairensis, Pisonia pacurero en Torrubia pacurero zijn gecontroleerde synoniemen. Een vaste aparte Nederlandse of Engelse naam is niet bevestigd.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Herkennen van dichtbij.

Een boom met tegenoverstaande bladeren en glanzende paarszwarte vruchtjes.[3]

01Wortels

Een houtig wortelstelsel voedt de boom; lokale wortelafmetingen zijn niet onderzocht in de geraadpleegde flora.[3]

02Stam & stengels

Meestal een kleine boom of struik tot circa 6 m volgens de Antillenflora, met ronde tot iets kantige jonge takken.[3]

03Bladeren

Tegenoverstaande tot bijna tegenoverstaande bladeren zijn glad, gaafrandig en elliptisch tot lang-elliptisch; twee bladeren van een paar kunnen ongelijk zijn.[3]

04Bloemen

Kleine groenachtige tot roodachtige bloemen staan in groepen. Mannelijke en vrouwelijke bloemen worden doorgaans op afzonderlijke planten gevormd.[3]

05Vruchten

Het ongeveer 1 cm lange rijpe vruchtlichaam is glanzend paarszwart. Botanisch is het een anthocarp: de eigenlijke vrucht met een omgroeiend bloemdeel.[3]

06Zaden

Binnen de vlezig ogende buitenkant ligt een klein eenzadig vruchtje; de harde kern en het zaad zijn niet hetzelfde als het hele zwarte vruchtlichaam.[3]

Rijpe glanzende paarszwarte vruchtlichamen in Seru Baha Hundu, Curaçao.
Rijpe glanzende paarszwarte vruchtlichamen in Seru Baha Hundu, Curaçao.

Gladde bladeren met weinig uitspringende nerven helpen onderscheiden van Guapira fragrans. Een vruchtdragende tak geeft extra zekerheid.

02

Bonaire & de Antillen

De plant op Bonaire.

WMR registreert 98 onderzochte wilde exemplaren en een herstellende populatiestructuur met jonge aanwas. Het is een onderzochte groep, geen compleet eilandtotaal. De foto’s komen van Curaçao omdat geen geschikte Bonairebeelden beschikbaar waren.[2]

Groeiplaats en levenswijze.

De Antillenflora noemt kalkplateaus en heuvels en oude Bonaireaanse collecties uit Fontein, Hobau, Joewa en Rincon. Behoud van zulke groeiplaatsen en bescherming tegen vraat helpen jonge bomen doorgroeien.[3]

Plant & omgeving

Namen en eilandgebruik.

De vele eilandnamen laten zien dat bewoners de boom onderscheiden. Een specifiek Bonaireaans gerecht, ambachtsproduct of geneesmiddel is in de gecontroleerde bronnen niet uitgewerkt. Curaçaose veldwaarnemers beschrijven prikichi’s die de boom bezoeken voor voedsel.[2]

03

Gebruik door de tijd

Sporen door de tijd.

Een naam met bonairensis kan meer over botanische naamgeving vertellen dan over exclusieve eilandherkomst.

Curaçao1913–1914Boldingh, via Antillenflora

Pisonia bonairensis kwam ook van Davelaar

De Antillenflora noemt Boldingh 5401, verzameld bij Davelaar op Curaçao, als type van Pisonia bonairensis. Die oude naam bewijst dus geen endemisme op Bonaire.[3]

Botanische literatuur

Een plaats in Guapira

Little publiceerde de combinatie Guapira pacurero. Oudere Pisonia- en Torrubia-namen zijn daardoor nog steeds nodig om collecties en beschrijvingen terug te vinden.[1][5]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik en betekenis.

Natuur

Vruchten en vogels

Een Curaçaose veldbron meldt voedselbezoek van prikichi’s; de rijpe vruchtstructuren zijn ook belangrijk voor herkenning.[3][6]

Behoud

Herstel zichtbaar maken

Jonge aanwas onderscheidt deze onderzochte populatie van verschillende eilandbomen die nauwelijks verjongen.[2]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    GBIF — geaccepteerde naam en synoniemen ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  2. 02
    WMR C001/25 — populatie en verjonging ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  3. 03
    Flora of the Netherlands Antilles — Nyctaginaceae, p.170 ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  4. 04
    Dutch Caribbean Species Register — eilandnamen ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  5. 05
    IPNI — combinatie Guapira pacurero ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

  6. 06
    Curaçao Pictures — veldwaarneming en prikichi ↗

    Bron voor de genoemde soort, vindplaats, herkenning of toepassing.

Foto’s, makers & licenties

Takken en bladeren van Guapira pacurero op Curaçao. Rijpe glanzende paarszwarte vruchtlichamen in Seru Baha Hundu, Curaçao.

  • (c) bernicesbrands, some rights reserved (CC BY-NC) · Cura�ao · 2026-04-26(c) bernicesbrands, some rights reserved (CC BY-NC) · CC BY-NC 4.0 · Bron
  • Carel de Haseth · Seru Baha Hundu, Cura�ao · 2013-12-06Carel de Haseth · CC BY-NC · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 17 oktober 2026.