Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 175

Boraginaceae

KokólodeBrede ruwe bladeren en een lange opgerolde bloeiaar.

Heliotropium indicum L.[1]

Kokólode is een rechtopstaand kruid met ruw behaarde bladeren en kleine bleekpaarse tot witte bloemen. De bloemen staan aan één kant van een aar die aan de top is opgerold en zich tijdens de vruchtvorming verlengt. De plant heeft een uitgebreide medicinale geschiedenis, naast duidelijke giftigheidsvragen.

Leer de plant kennen
Kokólode met brede ruwe bladeren en lila bloemen in Willemstad, Curaçao.
Kokólode met brede ruwe bladeren en lila bloemen in Willemstad, Curaçao.
PAPIAMENTUKokólodeGedocumenteerde eilandnaam.
NEDERLANDSHeliotropium indicumHeliotropium indicum
ENGELSEye brightEye bright
WETENSCHAPPELIJKHeliotropium indicumL.

Heliotropium indicum is geaccepteerd. Onder meer Heliophytum indicum, Tiaridium indicum en Heliotropium foetidum zijn gecontroleerde synoniemen. Een Nederlandse volksnaam is niet bevestigd.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Herkennen van wortel tot zaad.

Zes onderdelen helpen bij de herkenning.[3]

01Wortels

Wortels verankeren het kruid; de stengelbasis kan bij langer levende exemplaren verhouten. Lokale worteldiepte is niet gemeten.[3]

02Stengels

Rechtop, vertakt, met korte haren en langere witte borstels.[3]

03Bladeren

Eirond tot breed eirond, gesteeld, met duidelijke nerven en golvende rand.[3]

04Bloemen

Kleine witte, lila of blauwige buisbloemen in lange gekromde aren.[3]

05Vruchten

Droog, diep tweelobbig; de vrucht valt verder uiteen in vier hoekige nootjes.[3]

06Zaden

Elk deelvruchtje heeft een zaadhoudend gedeelte; de kleine zaden zijn niet de opvallende groene bloemenkelken.[3]

Groene ontwikkelende vruchten onder de bloeiende top, Curaçao.
Groene ontwikkelende vruchten onder de bloeiende top, Curaçao.

Brede, geplooid ogende bladeren en lange bloeiaren onderscheiden Kokólode van de kale vlezige Kokólode shimaron. De groene groepjes onder de bloemen zijn ontwikkelende vruchten.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De parkflora van Washington Slagbaai vermeldt Heliotropium indicum. De geselecteerde foto’s zijn uit Willemstad, Curaçao. Kew beschrijft een Zuid-Amerikaans oorspronkelijk areaal; de wijde huidige verspreiding maakt niet ieder eiland automatisch tot oorsprongsgebied.[2]

Een plaats in het landschap.

Regionale flora’s noemen verstoorde grond, oude akkers, wegbermen en vochtige zandige plekken. Het is vaak een eenjarig kruid, soms kortlevend overblijvend met een wat houtige basis. Hoogtes van 0,2–1,5 m in de Oost-Afrikaanse flora geven de variatie daar weer.[3]

Plant & omgeving

Namen en gebruik op de eilanden.

Naturalis registreert Kokólode en Eye Bright. Die Engelse volksnaam mag niet worden verward met Euphrasia, eveneens eyebright genoemd. Kew registreert medicinaal gebruik; een precieze Bonaireaanse bereiding is niet onafhankelijk bevestigd.[2]

03

Gebruik door de tijd

Sporen in de geschiedenis.

Documenten, collecties en beschreven toepassingen.

Botanische geschiedenis1753Linnaeus · Species Plantarum

Indicum is geen bewijs van Indiase oorsprong.

Linnaeus publiceerde de naam in 1753. Moderne verspreidingsgegevens plaatsen het oorspronkelijke areaal in Zuid-Amerika; de historische naam weerspiegelt dus geen betrouwbare oorsprongskaart.[1]

Chemisch onderzoek

De inhoud van een geneeskruid.

Een chemische studie isoleerde onder meer heliotrine en lasiocarpine uit de plant. Zulke analyses maken duidelijk waarom een lange gebruiksgeschiedenis apart beoordeeld moet worden van veiligheid en werkzaamheid.[4][5]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik en aandachtspunten.

Traditioneel

Huid en ogen in de gebruiksliteratuur.

De overzichtsstudie beschrijft bladgebruik bij huidklachten en oogproblemen in verschillende landen. Dit zijn overgeleverde toepassingen, geen bevestigde Bonaireaanse behandeling of bewezen genezing.[5]

Handel

Een kruid, geen bewezen lokale exportteelt.

Een soortspecifieke koloniale handelsroute naar Nederland is niet gevonden. De botanische parkvermelding bewijst aanwezigheid, geen plantageproductie.[2]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — Heliotropium indicum: taxonomy ↗

    Namen, verspreiding en plantkenmerken.

  2. 02
  3. 03
  4. 04
  5. 05

Foto’s, makers & licenties

Verschillende beelden van de plant en haar herkenningsdetails.

  • (c) arjuncur, some rights reserved (CC BY-NC) · Willemstad, CW · 2026-04-24(c) arjuncur, some rights reserved (CC BY-NC) · CC BY-NC 4.0 · Bron
  • (c) Angélique Da Costa Gomez, some rights reserved (CC BY-NC) · Gato 38, Willemstad, Curaçao · 2026-04-27(c) Angélique Da Costa Gomez, some rights reserved (CC BY-NC) · CC BY-NC 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 17 oktober 2026.