01Wortels
Wortels vertrekken uit een korte wortelstok die de plant tussen stenen verankert. De wortelstok wordt niet met een diepe hoofdwortel verward.[3]
De planten van BonairePlantenportret 280
Pteridaceae
Hemionitis concolorEen kleine varen met een handvormig verdeeld blad op een donkere steel.
Hemionitis concolor (Langsd. & Fisch.) Christenh.[1]
Tussen rotsen ontvouwt deze varen een lichtgroen blad met brede, diep ingesneden lobben. De omtrek is vaak vijfhoekig. Het blad lijkt daardoor heel anders dan een lange, veervormige varen. Onder de vertrouwde naam Doryopteris concolor is hij van de Brandaris bekend; Kew gebruikt nu Hemionitis concolor.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUHemionitis concolorPapiamentse benaming; streeknamen kunnen worden gedeeld.
NEDERLANDSHemionitis concolorNederlandse benaming; bij ontbreken van een bevestigde volksnaam staat de wetenschappelijke naam.
ENGELSDoryopteris concolorEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKHemionitis concolorGeaccepteerde wetenschappelijke naam; gecontroleerde synoniemen staan hieronder.
Geen bevestigde Papiamentse of Nederlandse volksnaam is vastgesteld. Doryopteris concolor, Pellaea concolor en Cheilanthes concolor zijn gecontroleerde combinaties voor dezelfde soort.[1][4][6]
01
Van wortel tot zaad
Van wortelstok tot sporen.
Een kleine varen met een handvormig verdeeld blad op een donkere steel.[3]
02Wortelstok en bladstelen
De opstijgende of compacte wortelstok draagt donkere, smalle schubben. Dicht bijeenstaande bladstelen zijn roodbruin tot zwart en ongeveer 3–20 cm lang.[3]
03Bladeren
De lichtgroene bladschijf is vaak ongeveer even lang als breed, circa 4–15 cm. Zij is diep handvormig ingesneden; de nerven verbinden zich niet tot een netwerk.[3]
04Geen bloemen: sporenvorming
Bloemen ontbreken. Het vruchtbare blad draagt sporendoosjes langs de rand.[3]
05Geen vruchten: sporenstructuren
Er zijn geen vruchten. Sori vormen een bijna doorlopende randlijn, onderbroken bij insnijdingen; de omgeslagen bladrand beschermt ze.[3]
06Geen zaden: sporen
Geen zaden: de plant vormt sporen. Kramer beschrijft bleekbruine sporen met een gerimpelde buitenlaag van ongeveer 30–35 micrometer.[3]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire.
Kramer vermeldt Brandaris-collecties van Boldingh en Stoffers en een collectie van Hobau. Deze historische vindplaatsen ondersteunen de opname in de parkchecklist. De herkenningsfoto’s komen van Curaçao.[3][6]
Een plek in de natuur.
De regionale flora beschrijft open hellingen en struikgewas. Ook een open helling bevat schaduwrijke rotsspleten waarin een kleine varen een gunstig microklimaat vindt.[3]
Plant & omgeving
Naam en gebruik.
De sterkste lokale geschiedenis is botanisch: veldcollecties verbinden deze kleine varen met de heuvels van Bonaire. Voor soortgebonden Bonaireaanse voedselbereiding, geneeskunde, ambacht of handel is geen voldoende betrouwbare documentatie gevonden.[5]
03
Gebruik door de tijd
Geschiedenis en plantgebruik.
Veldcollecties, oude namen en onderzochte toepassingen.
Nuku Hiva, Marquesaseilanden1810Mickel & Smith (2004), The Pteridophytes of Mexico — Doryopteris concolor
Een Pacifische naamgeschiedenis
De oorspronkelijke naam Pteris concolor werd gepubliceerd in 1810. De Mexicaanse monografie koppelt het naamtype aan Langsdorffs materiaal van Nuku Hiva. Een plant die op Bonaire groeit kan dus een wetenschappelijke naamgeschiedenis aan de andere kant van de wereld hebben.[5]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van plantdelen.
Blad
Een herkenbaar nervenpatroon
Tegen het licht zijn vrije nerven zichtbaar. In de botanische monografie spelen die een belangrijke rol bij de soortherkenning.[5]
Wortelstok
Een blijvende groeiplaats
De korte wortelstok bewaart het groeipunt. Uittrekken verwijdert de hele kleine plant, niet alleen een blad.[3]
Historie
Veldkennis
De oude collecties zijn waardevol voor vergelijking met nieuwe waarnemingen; zij vormen geen bewijs van voedsel- of geneesgebruik.[3]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms ↗
Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms
- 02GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names ↗
GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names
- 03K.U. Kramer (1962), Pteridophyta — Flora of the Netherlands Antilles ↗
K.U. Kramer (1962), Pteridophyta — Flora of the Netherlands Antilles
- 04Naturalis, Dutch Caribbean Species Register ↗
Naturalis, Dutch Caribbean Species Register
- 05Mickel & Smith (2004), The Pteridophytes of Mexico — Doryopteris concolor ↗
Mickel & Smith (2004), The Pteridophytes of Mexico — Doryopteris concolor
- 06STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98 ↗
STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98
Foto’s, makers & licenties
Handvormig verdeeld blad van Hemionitis concolor op Curaçao. Tweede Curaçaose opname van de gelobde bladschijf, groeiend in een vochtige rotsnis.
- Louis Imbeau · Curacao, Curaçao · 2023-03-02Louis Imbeau · CC BY · Bron
- Louis Imbeau · Curaçao · 2023-03-02Louis Imbeau · CC BY · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 19 oktober 2026.