Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 179

Fabaceae

InigoEen oude verfplant met kleine roze bloemen en lange slanke peulen.

Indigofera tinctoria L.[1]

Inigo is een houtig kruid of lage struik met geveerd blad. De kleine roze tot zalmkleurige bloemen staan in korte trossen. Vooral de slanke, rechte tot licht gebogen peulen helpen de soort onderscheiden van Indigo shimaron. Groene bladeren leverden een product dat hele handelsnetwerken blauw kleurde.

Leer de plant kennen
Geveerd blad en slanke peulen van Inigo in Curaçao.
Geveerd blad en slanke peulen van Inigo in Curaçao.
PAPIAMENTUInigoGedocumenteerde eilandnaam.
NEDERLANDSIndigofera tinctoriaIndigofera tinctoria
ENGELSTrue indigoTrue indigo
WETENSCHAPPELIJKIndigofera tinctoriaL.

Indigofera tinctoria is geaccepteerd; Anil tinctoria en Anil tinctoria var. normalis zijn synoniemen. Indigofera suffruticosa is een afzonderlijke soort.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Herkennen van wortel tot zaad.

Zes onderdelen helpen bij de herkenning.[3]

01Wortels

Een blijvende wortelbasis draagt de lage struik; onderzoek aan wortelknolbacteriën documenteert de relatie met stikstofbindende micro-organismen.[6]

02Stengels

Vertakt, houtig aan de basis en fijn witbehaard, vooral aan jonge uiteinden.[3]

03Bladeren

Oneven geveerd met doorgaans 9–15 kleine ovale tot omgekeerd eironde deelblaadjes.[3]

04Bloemen

Kleine zalmroze vlinderbloemen in trossen korter dan het blad.[3]

05Vruchten

Slanke peulen, in de Caymanflora 2–4 cm lang, recht tot licht gebogen en met een spits uiteinde.[3]

06Zaden

Meerdere zaden per peul; de Oost-Afrikaanse flora vermeldt 8–12.[3]

Uitgegroeide lange bruine peulen van Indigofera tinctoria, Curaçao.
Uitgegroeide lange bruine peulen van Indigofera tinctoria, Curaçao.

Peulen zijn gewoonlijk langer en rechter dan die van I. suffruticosa. Beide planten hebben kleine roze bloemen en geveerd blad; één los blad is een zwakke determinatiebasis.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De parkchecklist registreert Indigofera tinctoria. Een WUR-rapport beschrijft de soort als vroeger geteeld in West-Indië en op Bonaire ingeburgerd. De foto’s zijn van Curaçao, waar nog indigobakken en verwilderde planten aan de vroegere teelt herinneren.[2]

Een plaats in het landschap.

Kew plaatst het natuurlijke areaal in delen van Afrika en Azië. De huidige Antilliaanse aanwezigheid moet daarom ook vanuit teelt en verwildering worden begrepen. De soort groeit in seizoensdroge gebieden, maar een landbouwproef kan desondanks door langdurige droogte mislukken.[3]

Plant & omgeving

Namen en gebruik op de eilanden.

Inigo en Indigo zijn gedocumenteerde Papiamentse namen. Een zak historische indigo is een kleurstofproduct; de handelsnaam alleen identificeert niet betrouwbaar welke Indigofera-soort op een bepaalde plantage stond.[2]

03

Gebruik door de tijd

Sporen in de geschiedenis.

Documenten, collecties en beschreven toepassingen.

Bonaire · Amsterdamca. 1716WIC-bemoeiingen · beschreven door A.M.G. Rutten, 1993

Zaad en messen voor een blauwe proef.

Rutten beschrijft dat rond 1716 indigozaad en messen naar Bonaire werden gestuurd. Na een gunstige start mislukte de teelt door gebrek aan regen. Het was een WIC-project; de handelsdocumenten over indigo zijn geen herbariumvouchers die iedere partij op soort bewijzen.[4]

Curaçao · Amsterdam · Elmina

Kennis reisde met de indigomaker.

Rutten bespreekt Van Collens beschrijving van drie bakken voor rotten, slaan en opvangen. Jacob Munnickhoven ging van Curaçao naar de Goudkust om de techniek over te dragen. Voor Elmina beschrijft de bron expliciet arbeid door tot slaaf gemaakte mensen; die gegevens mogen niet als een Bonaireaanse arbeidsadministratie worden gepresenteerd.[4]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik en aandachtspunten.

Ambacht

Fermenteren, beluchten, laten bezinken.

Historische beschrijvingen laten zien hoe blad werd geweekt, vloeistof geklopt en het blauwe materiaal gedroogd tot blokken. Dat is een verwerking van blad, geen winning uit de bloemen.[4]

Handel

Een verbinding met Nederland.

Rutten verbindt de Antilliaanse productie en WIC-correspondentie met Amsterdam. Na de lokale teruggang kon uit Curaçao verscheepte indigo ook van elders komen; een vertrekhaven is geen productielocatie.[4]

Vandaag

Verwilderd na een oud handelsgewas.

Het WUR-rapport brengt de huidige aanwezigheid op Bonaire in verband met de vroegere West-Indische teelt. Dat is een botanisch vervolg op de geschiedenis, zonder bewijs van een nog werkende lokale indigofabriek.[5]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — Indigofera tinctoria: taxonomy ↗

    Namen, verspreiding en plantkenmerken.

  2. 02
  3. 03
    Proctor 2012; Flora of Tropical East Africa, via Kew ↗

    Namen, verspreiding en plantkenmerken.

  4. 04
  5. 05
  6. 06

Foto’s, makers & licenties

Verschillende beelden van de plant en haar herkenningsdetails.

  • (c) cindyeman, some rights reserved (CC BY-NC) · Curaçao · 2026-04-27(c) cindyeman, some rights reserved (CC BY-NC) · CC BY-NC 4.0 · Bron
  • (c) cindyeman, some rights reserved (CC BY-NC) · Otrobanda, Willemstad, Curaçao · 2025-04-03(c) cindyeman, some rights reserved (CC BY-NC) · CC BY-NC 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 17 oktober 2026.