01Wortels & groei
De plant doorloopt haar levenscyclus binnen een groeiseizoen. Zij groeit rechtop en vormt zijtakken; PROTA beschrijft planten tot ongeveer 1,5 meter hoog.[3][5]
De planten van BonairePlantenportret 097
Amaranthaceae
KalalúBrede bladeren, groene bloeiaren en een plaats in de Caribische keuken.
Amaranthus dubius Mart. ex Thell.[1]
Kalalú is een opgaand kruid met brede bladeren en lange groene bloeiaren. De Antilliaanse flora noemt de naam kalalu voor de ABC-eilanden en vermeldt collecties bij Rincon, Fontein, Kralendijk en Jatoe Bacoe. Het is een bladgroente met een gebruiksgeschiedenis die verder reikt dan één eiland.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUKalalúPapiamentse naam in de parkchecklist; kalalu in de eilandflora.
NEDERLANDSAmaranthus dubiusGeen afzonderlijke Nederlandse volksnaam bevestigd; de wetenschappelijke naam staat hier.
ENGELSSpleen amaranthEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKAmaranthus dubiusGeaccepteerde wetenschappelijke naam.
Kalalú staat in de parkchecklist; de eilandflora schrijft kalalu. Het soortenregister noemt Kalalú Blanku voor Curaçao en Spleen amaranth als Engelse naam. Een afzonderlijke Nederlandse volksnaam is hier niet bevestigd. Oude literatuur gebruikte soms Amaranthus tristis ten onrechte; dat is geen vrij uitwisselbare naam van Linnaeus.[1][2][3][4]
01
Van wortel tot zaad
Een bladgroente die omhoog groeit.
Een eenjarig, vertakt kruid met slanke, opgaande stengels en afwisselende bladeren.[3]
02Stengels
Groen en wat sappig, meestal kaal. Rond de bloeiwijzen kunnen haren aanwezig zijn. De jonge stengels zijn mals; oudere delen worden steviger.[3]
03Bladeren
Afwisselend, eirond tot ruitvormig-eirond, ongeveer 2–12 cm lang en 1,5–8 cm breed in de eilandflora. De bladstelen kunnen tot 10 cm lang worden.[3]
04Bloemen
Dichte groene aren aan takuiteinden en in bladoksels, ongeveer 5–25 cm lang, soms overhangend. Mannelijke en vrouwelijke bloemen staan op dezelfde plant.[3]
05Vruchten
Kleine droge eenzadige doosvruchten die rondom ongeveer halverwege opengaan, als een dekseltje.[3]
06Zaden
Glanzende zwarte tot donkerroodbruine zaden van ongeveer één millimeter doorsnede.[3]
02
Bonaire & de Antillen
Van Rincon tot de kust van Kralendijk.
De flora vermeldt Boldingh 7164 bij Rincon, Stoffers 547 bij Fontein, Stoffers 942 langs de kust in Kralendijk, Stoffers 999 in Kralendijk en Stoffers 651 achter een dam ten westen van Jatoe Bacoe. De parkchecklist vermeldt Kalalú eveneens.[3][4]
Een kruid van open, gebruikte grond.
De eilandflora noemt braakliggende en gecultiveerde grond. Kalalú kan dus zowel spontaan tussen andere planten verschijnen als onderdeel van een groentetuin worden geteeld.[3]
Plant & omgeving
Callaloo: een plantnaam én een gerecht.
In het Caribisch gebied wordt callaloo gebruikt voor bladgroenten en voor gerechten met blad. Het National Research Council beschrijft amarant in deze kooktraditie, maar ook dat sommige eilanden andere planten, zoals taro, gebruiken. Eén gerechtnaam betekent dus niet overal één plantensoort.[5][6]
03
Gebruik door de tijd
Van lokale Kalalú tot Klaroen voor Nederland.
De geschiedenis verbindt eilandnamen, verzamelde planten en handel in bladgroente.
Suriname → NederlandKlaroenPROTA · handelsregistratie
Een verse bladgroente reist mee.
PROTA beschrijft dat Amaranthus dubius van het lokale type Klaroen vanuit Suriname naar Nederland wordt geëxporteerd. Dit geeft de plant een concrete handelsverbinding met Nederland; de bron beschrijft deze route vanuit Suriname.[5]
04
Plant & dagelijks leven
Bladgroente, teelt en toepassingen.
Eten
Jong blad als gekookte groente.
PROTA beschrijft gekookte bladeren als het voornaamste gebruik van deze soort. De bladeren worden donker groen en zacht, met een milde smaak.[5]
Teelt & handel
Geoogst en ook commercieel geteeld.
De soort wordt als bladgroente verzameld en geteeld. PROTA noemt commerciële teelt voor stedelijke markten in Kenia en de Klaroen-export vanuit Suriname.[5]
Medicinaal gebruik
Traditioneel gebruik buiten Bonaire.
PROTA vermeldt traditioneel gebruik van de hele plant bij buikpijn in Tanzania. Een geregistreerde medicinale toepassing op Bonaire is ons niet bekend.[5]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew — Amaranthus dubius, taxonomy and synonyms ↗
Namen, botaniek of beschreven gebruik en handel.
- 02Dutch Caribbean Species Register — Kalalú Blanku ↗
Namen, botaniek of beschreven gebruik en handel.
- 03Stoffers (1980) — Amaranthaceae, pp.152–154 ↗
Namen, botaniek of beschreven gebruik en handel.
- 04STINAPA — park checklist, Kalalú ↗
Namen, botaniek of beschreven gebruik en handel.
- 05PROTA — food, cultivation and Suriname–Netherlands trade ↗
Namen, botaniek of beschreven gebruik en handel.
- 06National Research Council (2006) — amaranth and Caribbean callaloo ↗
Namen, botaniek of beschreven gebruik en handel.
Foto’s, makers & licenties
Twee verschillende kleurenfoto’s uit Palm Beach op Aruba, gemaakt op 4 augustus 2019.
- Eric Knight · Palm Beach, Aruba · 2019-08-04Eric Knight · CC BY 4.0 · Bron
- Eric Knight · Palm Beach, Aruba · 2019-08-04Eric Knight · CC BY 4.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 4 oktober 2026