01Wortels
In een proef in Nicaragua vormden houtige stekken nieuwe wortels. Dat verklaart het gebruik van deze soort in levende beplanting voor oeverbescherming.[4]
De planten van BonairePlantenportret 033
Boraginaceae
KarawaraEen boom voor gereedschap, boten en kleverige vruchten
Cordia dentata Poir.[1]
De lichte bloemtrossen van Karawara steken af tegen het ruwe blad. Daarna verschijnen kleine witachtige vruchten met kleverig vruchtvlees: een opvallende eigenschap die vroeger ook praktisch van pas kwam.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUKarawara / KoahariPlaatselijke naam of naamvarianten.
NEDERLANDSKarawaraOok in Nederlandstalige beschrijvingen gebruikt.
ENGELSWhite manjackEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKCordia dentataGeaccepteerde wetenschappelijke naam.
Voor Bonaire zijn ook Koahara en Koahari opgetekend. Karawara is vooral bekend van Curaçao; de wetenschappelijke naam blijft Cordia dentata.[1][5]
01
Van wortel tot zaad
Zo herken je de plant.
Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.
02Stam & takken
03Bladeren
Eenvoudige ovale tot ronde bladeren met een ruw oppervlak en soms tanden langs de rand.[3]
04Bloemen
Kleine witte tot roomgele bloemen staan in dichte, vertakte groepen.[3]
05Vruchten
Witachtige steenvruchten bevatten doorzichtig, kleverig vruchtvlees.[3][5]
06Zaden
De harde steen beschermt de zaden; vogels helpen het vruchtmateriaal verspreiden.[3]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire en de buureilanden.
Koahari hoort bij het lokale plantenbestand. De namen verschillen per eiland, maar het ruwe blad en de lichte kleefvruchten vormen herkenbare aanknopingspunten.[1][5]
De plant in haar omgeving.
Bloemen worden door insecten bezocht. Vogels die de vruchten eten verplaatsen zaden door het landschap.[3]
Plant & omgeving
Dicht bij het dagelijks leven.
Een vrucht kon vroeger meer zijn dan voedsel: bij Hato op Curaçao wordt het kleverige sap herinnerd als lijm voor vliegers en sigaren.[2]
03
Gebruik door de tijd
Hout voor de boot, lijm voor de vlieger.
Karawara verbindt het ambacht op het erf met de scheepvaart langs de kust.
CuraçaoVroegerPlant & geschiedenis
Een bruikbare houtsoort.
Het natuurpad van Hato noemt Karawara-hout voor gereedschap en boten. Zulke toepassingen laten zien hoe de eigenschappen van lokale bomen werden benut door ambachtslieden.[2]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van de plant.
Ambacht
Hout.
Op Curaçao beschreven voor boten en werktuigen.[2]
Huishouden
Natuurlijke lijm.
Het vruchtvlees had een toepassing als kleefmiddel.[2]
Voedsel & drank
Vruchten en bloemen.
Vroeger gingen bloemtrossen in een waterkan voor de smaak. De rijpe, slijmerige vruchten zijn eveneens als eetbaar beschreven.[3]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew · Cordia dentata ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 02Hato Caves · Karawara ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 03Caribbean Footprint · Karawara ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 04Petrone & Preti · Nicaragua, 2008 ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 05Gerard van Buurt · Caquetío-woorden ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Foto’s, makers & licenties
Twee verschillende kleurenfoto’s; maker, herkomst en licentie staan per beeld vermeld.
- Plantenfoto · nebrooks · Curaçao · 2025-12-25nebrooks · CC BY 4.0 · Bron
- Besjes van KarawaraMichelle Pors-da Costa Gomez · © Caribbean Footprint · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 28 september 2026