Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 030

Apocynaceae

Katuna di sedaZijdezacht zaadpluis, taaie vezels en prikkelend melksap

Calotropis procera (Aiton) W.T.Aiton[1]

De grote grijsgroene bladeren en witpaarse bloemen zijn moeilijk te missen. Als de opgeblazen vrucht openspringt, voert de wind zaden met glanzend pluis mee. Die zijdeachtige haren verklaren de naam Katuna di seda, maar maken de plant nog geen echte katoen.

Leer de plant kennen
Calotropis procera met brede tegenoverstaande bladeren op Bonaire.
Katuna di seda met brede grijsgroene bladeren.
PAPIAMENTUKatuna di sedaPlaatselijke naam.
NEDERLANDSSodomappelGangbare Nederlandse naam.
ENGELSApple of SodomGangbare Engelse naam.
WETENSCHAPPELIJKCalotropis proceraGeaccepteerde wetenschappelijke naam.

Dit is Calotropis procera, geen katoensoort uit het geslacht Gossypium. Ook Calotropis gigantea is een andere soort; toepassingen daarvan mogen niet automatisch worden overgenomen.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Dikke bladeren en een kroon in de bloem.

De wasachtige bloemen hebben een opvallend middenstuk dat op een klein kroontje lijkt.[1]

01Wortels

Australische veldbeschrijvingen noemen grote, sponsachtige wortels. Daaruit kan de plant opnieuw uitlopen als bovengrondse delen verdwijnen.[3]

02Stam & takken

Houtige, vertakte stengels bevatten melksap. Onder de buitenlaag zitten bruikbare vezels.[4]

03Bladeren

Grote, dikke bladeren staan tegenover elkaar en zijn grijsgroen tot blauwgroen.[3]

04Bloemen

Witte tot lichtpaarse bloemen hebben een opvallend paars midden en staan in groepen.[3]

05Vruchten

Grote opgeblazen groene kokervruchten openen en laten het zaadpluis los.[3]

06Zaden

Platte zaden dragen een bundel lange zijdeachtige haren die de windvang vergroten.[3]

Detail van witpaarse Calotropis procera-bloemen op Bonaire.
Witte en paarse delen vormen een kleine bloemenkroon.

De opgeblazen groene vrucht is geen eetbare appel, ondanks de Nederlandse en Engelse naam.

02

Bonaire & de Antillen

Een nieuwkomer die grote plekken kan vullen.

De soort komt oorspronkelijk uit de Oude Wereld en is op Bonaire verwilderd. Een Wageningse studie beschrijft dichte begroeiing bij de ezelopvang en legt een verband met sterk begraasd, verstoord terrein.[2]

De wind doet het vervoer.

Het zaadpluis werkt als een parachuutje. Open grond biedt nieuwe kiemplekken; na afsnijden kan de plant bovendien vanuit het wortelstelsel weer uitlopen.[2][3]

Plant & omgeving

Twee soorten vezel.

Lange vezels komen uit de stengel, het zachte pluis uit de vrucht. Die materialen zijn niet uitwisselbaar: pluis is kort en lastig te spinnen, terwijl stengelvezels voor koord bruikbaar zijn.[4][5]

03

Gebruik door de tijd

Een naam van zijde, een geschiedenis van vezels.

Het gebruik liep uiteen van koord en vulling tot plaatselijke volksgeneeskunde.

Tropische gebruiksplantenVezelambachtPROSEA

Koord uit de stengel, vulling uit het pluis.

PROSEA beschrijft Calotropis als vezelplant. Bij C. procera zijn de bastvezels bruikbaar voor koord, terwijl het zaadpluis eerder als vulling dient. Het zijn verschillende materialen uit verschillende delen van dezelfde struik.[4]

Curaçao

Bladeren als omslag.

PROSEA vermeldt uitwendig bladgebruik op Curaçao bij onder meer hoofdpijn en verstuikingen. Dat legt een gebruikstraditie vast; het is geen bewijs van een veilige of werkzame behandeling.[4]

Bonaire

Van losse struik naar dichte begroeiing.

Het Wageningse rapport over verwilderde uitheemse planten toont hoe Katuna di seda grote oppervlakken kan innemen. Verstoring en begrazing zijn deel van dat verhaal, niet alleen de aanwezigheid van zaad.[2]

04

Plant & dagelijks leven

Vezels, pluis en traditionele toepassingen.

Materiaal

Stengelvezel.

De lange vezels zijn historisch beschreven als materiaal voor koord en touw.[4]

Vulling

Zijdeachtig zaadpluis.

Het pluis is bruikbaar als lichte vulling, maar is geen gewone katoendraad.[4]

Gezondheid

Traditie met een risico.

Traditioneel bladgebruik is beschreven; klinische publicaties documenteren juist oogschade door het sap.[4][5]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew · Calotropis procera ↗

    Naam, herkomst en plantfamilie.

  2. 02
    Wageningen · Naturalized alien plants in the Caribbean Netherlands ↗

    Verspreiding en sterke uitbreiding op Bonaire, p. 25.

  3. 03
    Queensland Government · Calotrope ↗

    Wortels, vruchten en windverspreiding.

  4. 04
    PROSEA · Calotropis ↗

    Stengelvezels, zaadpluis en traditioneel gebruik op Curaçao.

  5. 05
    Calotropis procera-induced keratitis ↗

    Klinische waarnemingen van oogschade door melksap.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenfoto’s. Herkomst, maker en licentie staan per beeld vermeld. De uitsnede past zich aan het scherm aan.

  • Plant in het landschap · Jay Brasher · Bonaire · 2022-09-18Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron
  • Herkenningsdetail · Jean-Paul Boerekamps · Bonaire · 2021-04-25Jean-Paul Boerekamps · CC0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 28 september 2026