Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 187

Krameriaceae

RataniaEen kleine struik met roze bloemen en vruchten vol weerhaakjes.

Krameria ixine L.[1]

De smalle grijsgroene blaadjes vallen minder op dan de roze bloemen. Later verschijnen ronde droge vruchten met dunne rode tot oranje stekeltjes. Aan die stekels zitten kleine teruggerichte haakjes.

Leer de plant kennen
Roze bloemen en smalle bladeren op Bonaire.
Roze bloemen en smalle bladeren op Bonaire.
PAPIAMENTURataniaDe naam Ratania verbindt de plant met een oude medicinale handelsnaam. Dat betekent niet dat iedere verkochte rataniawortel uit deze eilandsoort bestond.
NEDERLANDSKrameria ixineKrameria ixine
ENGELSSavanilla rhatanySavanilla rhatany
WETENSCHAPPELIJKKrameria ixineKrameria ixine L.

De naam Ratania verbindt de plant met een oude medicinale handelsnaam. Dat betekent niet dat iedere verkochte rataniawortel uit deze eilandsoort bestond. Gecontroleerde oudere wetenschappelijke namen: Krameria acuminata Britton; Krameria arida O.Berg; Krameria cuspidata C.Presl; Krameria ishamii Millsp.; Krameria ixine var. arida (O.Berg) Chodat; Krameria linifolia Willd..[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Herkennen van wortel tot zaad.

De combinatie van bladeren, bloemen en vruchten helpt bij herkenning.[3]

01Wortels

Krameria behoort tot wortelhalfparasieten: naast eigen bladgroen kan zij via wortelverbindingen hulpstoffen van andere planten benutten. Een lokale gastheer is niet vastgesteld.[3][7]

02Stengels

Een vertakt struikje, doorgaans tot ongeveer één meter; jonge groene delen zijn dicht behaard.[3]

03Bladeren

Afwisselend, smal lancetvormig tot elliptisch, met een fijne punt en aangedrukte haren.[3]

04Bloemen

Roze tot roodachtig, onregelmatig gebouwd. Grote gekleurde kelkbladen en kleine ongelijk gevormde kroonbladen maken de bloem anders dan een gewone vijfbladige bloem.[3]

05Vruchten

Ronde droge vruchten van ongeveer 4–7 mm zonder stekels gemeten; de stekels dragen teruggerichte weerhaakjes.[3]

06Zaden

Het zaad ligt beschermd in de gesloten, stekelige vrucht. De haakjes bevorderen vervoer aan dieren of kleding.[3]

Bloemen en stekelige droge vruchten op Curaçao.
Bloemen en stekelige droge vruchten op Curaçao.

Een kleine struik met roze bloemen en vruchten vol weerhaakjes.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

Ratania en Pega saya shimaron zijn eilandnamen. De hoofdfoto is op Bonaire gemaakt; de aanvullende foto met stekelige vruchten is van Curaçao.[5]

Groei en omgeving.

De soort hoort bij open, droge vegetatie. Krameria-bloemen leveren olie aan gespecialiseerde bijen; voor Bonaire is met deze bronnen geen specifieke bestuiver vastgesteld.[3]

Plant & omgeving

Lokale namen en traditie.

De naam Ratania verbindt de plant met een oude medicinale handelsnaam. Dat betekent niet dat iedere verkochte rataniawortel uit deze eilandsoort bestond.[2][4]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en verbindingen.

Een geneesmiddel met wisselende botanische herkomst.

International pharmaceutical trade1917Sayre (1917), Krameria: historical pharmaceutical text, identity limitations

Een geneesmiddel met wisselende botanische herkomst.

Negentiende- en vroegtwintigste-eeuwse farmaceutische boeken noemen Savanilla-ratania onder Krameria ixina. Zij noemen ook andere soorten en afwijkende afbakeningen. Daarom kan die handel niet zonder herbariumcontrole worden toegeschreven aan K. ixine van Bonaire; een lokale uitvoer naar Nederland is niet aangetoond.[1][4]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik en betekenis.

Toepassingen

Gedocumenteerd gebruik.

Kew registreert medicinaal gebruik, maar een specifieke Bonaireaanse bereiding is niet vastgesteld. Het historische gebruik als samentrekkend wortelmiddel is geen bewijs voor een veilige moderne behandeling of voor werkzaamheid tegen een bepaalde aandoening.[3][4]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    GBIF Backbone Taxonomy — accepted name and synonyms ↗

    Naam, herkenning, verspreiding of gedocumenteerd gebruik; zie de specifieke bron.

  2. 02
    Dutch Caribbean Species Register — names and image records ↗

    Naam, herkenning, verspreiding of gedocumenteerd gebruik; zie de specifieke bron.

  3. 03
    Flora Neotropica and Flora Mesoamericana, Krameria ixine ↗

    Naam, herkenning, verspreiding of gedocumenteerd gebruik; zie de specifieke bron.

  4. 04
    Sayre (1917), Krameria: historical pharmaceutical text, identity limitations ↗

    Naam, herkenning, verspreiding of gedocumenteerd gebruik; zie de specifieke bron.

  5. 05
    Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B ↗

    Naam, herkenning, verspreiding of gedocumenteerd gebruik; zie de specifieke bron.

  6. 06
    Kew Plants of the World Online — current taxonomy ↗

    Naam, herkenning, verspreiding of gedocumenteerd gebruik; zie de specifieke bron.

  7. 07
    Southern Illinois University, Parasitic Plant Connection — Krameriaceae ↗

    Root hemiparasitism and oil flowers; family context, no local host assigned.

Foto’s, makers & licenties

De opnameplaatsen staan bij de fotoverantwoording.

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 17 oktober 2026.