01Wortels
Fijne wortels ontspringen uit de wortelstok. De plant kan op de bodem en in andere tropische gebieden ook op bomen groeien.[3]
De planten van BonairePlantenportret 283
Nephrolepidaceae
LisimbeinLange, enkel geveerde bladeren en ronde sporenhoopjes onder de zijblaadjes.
Nephrolepis biserrata (Sw.) Schott[1]
Lisimbein vormt sierlijke bundels lange bladeren. Elk blad heeft één centrale as met veel smalle, getande zijblaadjes. Het is een varen die zich met sporen en vegetatieve uitlopers verspreidt. De soort staat onder haar wetenschappelijke naam én als Lisimbein in de eilandregisters. De naam giant swordfern beschrijft de bladvorm; grootte alleen is onvoldoende om een Nephrolepis te herkennen.
Leer de plant kennenPAPIAMENTULisimbeinPapiamentse benaming; streeknamen kunnen worden gedeeld.
NEDERLANDSNephrolepis biserrataNederlandse benaming; bij ontbreken van een bevestigde volksnaam staat de wetenschappelijke naam.
ENGELSGiant swordfernEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKNephrolepis biserrataGeaccepteerde wetenschappelijke naam; gecontroleerde synoniemen staan hieronder.
Lisimbein is de geregistreerde Papiamentse naam. Kew en de regionale flora geven de auteursnaam (Sw.) Schott; sommige registers gebruiken Desv. Het gaat hier niet om twee verschillende soorten.[1][4][6]
01
Van wortel tot zaad
Van wortelstok tot sporen.
Lange, enkel geveerde bladeren en ronde sporenhoopjes onder de zijblaadjes.[3]
02Wortelstok en bladstelen
Een korte, opgerichte wortelstok draagt kastanjebruine schubben en maakt uitlopers. De zichtbare lange as is een bladorgaan, geen boomtak.[3]
03Bladeren
De bladeren zijn enkel geveerd. Smalle, lancetvormige zijblaadjes hebben een gezaagde tot dubbel gezaagde rand; de onderste zijn kleiner.[3]
04Geen bloemen: sporenvorming
Bloemen ontbreken. Sporendoosjes ontwikkelen zich op vruchtbare bladonderzijden.[3]
05Geen vruchten: sporenstructuren
Er zijn geen vruchten. Ronde sori staan in rijen tussen middennerf en rand, dichter bij de rand; jonge sori hebben nierachtige dekvliesjes.[3]
06Geen zaden: sporen
Er zijn geen zaden. Sporen zorgen voor voortplanting op afstand; uitlopers kunnen daarnaast nieuwe verbonden planten vormen.[3]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire.
De parkchecklist noemt Nephrolepis biserrata en Lisimbein. Kramers flora van 1962 documenteert Curaçao en Sint Eustatius, zonder concrete Bonaireaanse collectie. De buitenlandse foto’s leggen geen huidige lokale populatie vast.[6]
Een plek in de natuur.
De soort groeit vooral op vochtige plekken en kan via uitlopers uitbreiden. Een plant op een boom is een epifyt die steun gebruikt; dat maakt haar niet tot een parasiet die boomsap aftapt.[3]
Plant & omgeving
Naam en gebruik.
Adou en collega’s onderzochten in Zuidoost-Ivoorkust deze exacte varen. De geïnterviewden beschreven blad en hele plant voor traditionele uitwendige en inwendige toepassingen. Dezelfde studie noemt siergebruik. Dit is West-Afrikaanse kennis, geen automatisch bewijs voor een Antilliaanse traditie.[5]
03
Gebruik door de tijd
Geschiedenis en plantgebruik.
Veldcollecties, oude namen en onderzochte toepassingen.
Zuidoost-Ivoorkust2014Adou et al. (2014), Nephrolepis biserrata, une Ptéridophyte utilisée comme plante médicinale en Côte d’Ivoire
Een varen in dagelijks plantgebruik
Een onderzoek met 91 geïnterviewden meldde dat 44 de plant of haar gebruik kenden. Bladeren werden onder meer met palmolie in verband gebracht met traditionele wondverzorging en het verwijderen van stekels. Interviews en een chemische screening zijn geen klinische proef die deze behandelingen bewijst.[5]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van plantdelen.
Blad
Siergroen
De lange veren zijn decoratief; de Ivooriaanse studie noemt ook gebruik als sierplant.[5]
Blad en hele plant
West-Afrikaanse traditie
De studie documenteert toepassingen als omslag, bad en drank. Het betreft beschreven gebruik, geen bewezen genezing.[5]
Uitlopers
Vegetatieve vermeerdering
Nieuwe scheuten kunnen via uitlopers ontstaan. Verplaats geen wilde planten om een tuinperk te vullen.[3]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms ↗
Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms
- 02GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names ↗
GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names
- 03K.U. Kramer (1962), Pteridophyta — Flora of the Netherlands Antilles ↗
K.U. Kramer (1962), Pteridophyta — Flora of the Netherlands Antilles
- 04Naturalis, Dutch Caribbean Species Register ↗
Naturalis, Dutch Caribbean Species Register
- 05Adou et al. (2014), Nephrolepis biserrata, une Ptéridophyte utilisée comme plante médicinale en Côte d’Ivoire ↗
Adou et al. (2014), Nephrolepis biserrata, une Ptéridophyte utilisée comme plante médicinale en Côte d’Ivoire
- 06STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98 ↗
STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98
Foto’s, makers & licenties
Giant swordfern in Taipei, Taiwan: lange, overhangende, enkel geveerde bladeren. Bladonderzijde in Saint-Georges, Frans-Guyana; ronde sporenhoopjes vormen rijen dichter bij de bladrand.
- 流蘇 · 114台灣臺北市內湖區內溝里 · 2026-10-15流蘇 · CC BY-NC · Bron
- Guillaume Léotard · Saint-Georges 97313, Guyane française · 2026-09-19Guillaume Léotard · CC BY-NC · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 19 oktober 2026.