Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 281

Lygodiaceae

Lygodium venustumEen klimmende varen waarvan de lange bladas om andere planten draait.

Lygodium venustum Sw.[1]

Lygodium venustum lijkt op het eerste gezicht eerder een slingerplant dan een varen. De klimmende draad is echter een doorgroeiende bladas. Langs die as zitten samengestelde zijtakken met gelobde blaadjes. Op vruchtbare blaadjes ontstaan kleine uitsteeksels met sporendoosjes. Bloemen, vruchten en zaden komen bij deze varen niet voor.

Leer de plant kennen
Lygodium venustum in Campeche, Mexico: gelobde zijblaadjes langs de lange klimmende bladas.
Lygodium venustum in Campeche, Mexico: gelobde zijblaadjes langs de lange klimmende bladas.
PAPIAMENTULygodium venustumPapiamentse benaming; streeknamen kunnen worden gedeeld.
NEDERLANDSLygodium venustumNederlandse benaming; bij ontbreken van een bevestigde volksnaam staat de wetenschappelijke naam.
ENGELSMonarch climbing fernEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKLygodium venustumGeaccepteerde wetenschappelijke naam; gecontroleerde synoniemen staan hieronder.

Monarch climbing fern staat als Engelse naam op de parkchecklist. Voor een eigen Papiamentse of Nederlandse soortnaam ontbreekt een betrouwbare bevestiging. Oude toepassingen van L. polymorphum kunnen foutieve naamtoepassingen zijn.[1][4][6]

01

Van wortel tot zaad

Van wortelstok tot sporen.

Een klimmende varen waarvan de lange bladas om andere planten draait.[3]

01Wortels

Fijne wortels ontspringen uit de kort kruipende wortelstok en verankeren de plant in de bodem. Er is geen lokale dieptemaat vastgesteld.[3]

02Wortelstok en bladstelen

De echte stengel is de wortelstok. De lange klimmende draad daarboven is de bladas; zij windt zich rond steunplanten en draagt behaarde zijassen.[3]

03Bladeren

De blaadjes zijn gelobd en gezaagd, met vaak een hartvormige voet. De middelste lob is duidelijk groter dan de zijlobben.[3]

04Geen bloemen: sporenvorming

Er zijn geen bloemen. Vruchtbare bladdelen ontwikkelen kleine smalle sporenaren aan hun randen.[3]

05Geen vruchten: sporenstructuren

Er zijn geen vruchten. De sporenaren zijn ongeveer 1–5 mm lang; behaarde flapjes beschermen de sporendoosjes.[3]

06Geen zaden: sporen

Er zijn geen zaden. Bleke microscopische sporen komen uit de doosjes; Kramer beschrijft ze als ongeveer 80–95 micrometer groot.[3]

Vruchtbare bladrand met kleine sporenstructuren in Boquerón, Tabasco, Mexico.
Vruchtbare bladrand met kleine sporenstructuren in Boquerón, Tabasco, Mexico.

Volg een klimmende as terug naar de geveerde, gelobde bladdelen. Controleer de behaarde assen en randen; andere Lygodium-soorten kunnen sterk lijken.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De parkchecklist noemt Lygodium venustum. Kramers oudere flora geeft concrete collecties van Knip op Curaçao, zonder Bonaireaanse vindplaats. De Mexicaanse foto’s worden daarom uitsluitend als herkenningsbeelden getoond.[6]

Een plek in de natuur.

Deze tropisch-Amerikaanse klimmer gebruikt andere vegetatie als steun. Een slingerende bladas kan in de hoogte verder groeien terwijl de wortelstok op de bodem blijft.[3]

Plant & omgeving

Naam en gebruik.

Een Mexicaans veldonderzoek uit de Huasteca beschrijft gebruik van de bovengrondse delen tegen urinewegklachten. Kew koppelt de soort ook aan studies van Braziliaanse medicinale markten. Deze geografisch afgebakende tradities bewijzen geen Bonaireaans gebruik of klinische werking.[5]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en plantgebruik.

Veldcollecties, oude namen en onderzochte toepassingen.

Knip, Curaçao1962K.U. Kramer (1962), Pteridophyta — Flora of the Netherlands Antilles

De regionale varenkennis groeit

Kramer noemt materiaal van Arnoldo 2145 en Stoffers 1115 van Knip. Hij merkt op dat vruchtbare bladdelen toen nog niet op Curaçao waren verzameld. De huidige beschrijving van sporenaren gebruikt dus de soortkennis, zonder die oude collecties vruchtbaar te noemen.[3]

Huasteca, Mexico en Brazilië

Van veldgesprek tot marktnaam

Het Huasteca-onderzoek noemt de bovengrondse delen en urinewegklachten. Braziliaanse marktstudies gebruiken namen als abre-caminho; Kew onderscheidt daarbij L. venustum van L. volubile. Een gedeelde handelsnaam maakt die varens niet identiek.[5][7]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Bovengrondse delen

Mexicaanse volksgeneeskunde

De toepassing bij urinewegklachten is als lokale kennis vastgelegd; zij is niet als bewezen behandeling of Bonaireaans recept gepresenteerd.[5]

Hele plant

Braziliaanse marktstudies

Medicinale en rituele marktbronnen noemen deze soort, soms naast andere Lygodium-soorten met dezelfde volksnaam.[7]

Bladas

De klimwijze begrijpen

Het klimmende deel is een bladorgaan. Dat maakt deze varen bijzonder zonder toepassingen van bamboe, liaanvezels of andere klimmende varens toe te schrijven.[3]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms ↗

    Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms

  2. 02
    GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names ↗

    GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names

  3. 03
    K.U. Kramer (1962), Pteridophyta — Flora of the Netherlands Antilles ↗

    K.U. Kramer (1962), Pteridophyta — Flora of the Netherlands Antilles

  4. 04
    Naturalis, Dutch Caribbean Species Register ↗

    Naturalis, Dutch Caribbean Species Register

  5. 05
    Victoriano Hernández Martínez (2013), Etnobotánica médica de los nauas de la Huasteca, México, p. 73 ↗

    University of Barcelona doctoral field study; aerial parts of Lygodium venustum and urinary complaints.

  6. 06
    STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98 ↗

    STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98

  7. 07
    Kew, Medicinal Plant Names Services — abre-caminho and published Brazilian market studies ↗

    Kew, Medicinal Plant Names Services — abre-caminho and published Brazilian market studies

Foto’s, makers & licenties

Lygodium venustum in Campeche, Mexico: gelobde zijblaadjes langs de lange klimmende bladas. Vruchtbare bladrand met kleine sporenstructuren in Boquerón, Tabasco, Mexico.

  • Antonio Pérez Zárate · Campeche, MX · 2026-10-03Antonio Pérez Zárate · CC BY-NC · Bron
  • Biól. Diana Rosas · Boquerón 1ra. Sección, Tab., MX · 2026-09-22Biól. Diana Rosas · CC BY-NC · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.