Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 202

Anacardiaceae

Mansaliña boboGlanzend samengesteld blad en rode vruchten aan een boom met sterk irriterend sap.

Metopium brownei (Jacq.) Urb.[1]

Mansaliña bobo hoort bij het droge bos van de eilanden. De bladeren bestaan meestal uit drie tot vijf stevige deelblaadjes. Tussen de bladeren hangen roodachtige steenvruchten, die voor vogels voedsel kunnen zijn terwijl het sap bij mensen huidontsteking kan veroorzaken.

Leer de plant kennen
Mansaliña bobo op het kalklandschap van Bonaire.
Mansaliña bobo op het kalklandschap van Bonaire.
PAPIAMENTUMansaliña boboPapiamentse naam.
NEDERLANDSMetopium browneiGeen afzonderlijke gangbare naam bevestigd; hier staat de wetenschappelijke naam.
ENGELSBlack poisonwoodEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKMetopium browneiWetenschappelijke naam.

Mansaliña bobo en Mansaniya bobo zijn geregistreerde lokale namen. Dit is Metopium brownei; de gewone Manzalina, Hippomane mancinella, is een andere boom.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Van wortel tot zaad.

Glanzend samengesteld blad en rode vruchten aan een boom met sterk irriterend sap.[3]

01Wortels

Een blijvend wortelstelsel verankert de boom in de ondergrond; de Antilliaanse flora noemt vooral kalkgebieden als groeiplaats.[3]

02Stengels

Een houtige struik of boom; de regionale flora noemt exemplaren tot ongeveer acht meter.[3]

03Bladeren

Afwisselend geplaatste bladeren met meestal drie tot vijf brede, leerachtige en glanzende deelblaadjes.[3]

04Bloemen

Veel kleine lichtgele bloemen met donkere nerven staan in vertakte pluimen.[3]

05Vruchten

Langwerpige tot omgekeerd eivormige steenvruchten worden rood; de regionale beschrijving noemt ongeveer 1,5 cm lengte.[3]

06Zaden

De harde binnenkant omsluit het zaad. De kleurrijke vrucht is daardoor een steenvrucht, geen zaaddoos.[3]

Rood-oranje steenvruchten en glanzende deelblaadjes op Bonaire.
Rood-oranje steenvruchten en glanzende deelblaadjes op Bonaire.

Het samengestelde blad onderscheidt de boom van de gewone Manzalina met enkelvoudige bladeren. Raak sap en vruchten niet aan om de soort te testen.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De flora noemt Karpata, Punt Vierkant en Soebi Rincon. Het recente natuuronderzoek beschrijft de soort ook bij aanplant voor bosherstel op Klein Bonaire, mede vanwege vruchten voor vogels.[2][3][6]

De plant in haar omgeving.

Een boom kan tegelijk voedsel voor vogels leveren en voor mensen irriterend zijn. De plaats in het ecosysteem kan dus niet uit menselijke eetbaarheid worden afgeleid.[3]

Plant & omgeving

Naam en gebruik.

In Mexico staat het hout bekend als chechén. Een onderzoek naar bosproducten noemt onder andere fijne meubels, spoorbielzen en ambachtelijke producten. Die toepassingen zijn niet automatisch bewijs van dezelfde handel op Bonaire.[4]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en plantgebruik.

In Mexico staat het hout bekend als chechén. Een onderzoek naar bosproducten noemt onder andere fijne meubels, spoorbielzen en ambachtelijke producten. Die toepassingen zijn niet automatisch bewijs van dezelfde handel op Bonaire.

Zuidoost-MexicoHistorisch en huidigRomán Miranda et al. — wood and non-wood products in southeast Mexico, 2014

Chechén voor meubelmakers.

Een bosbouwonderzoek uit 2014 documenteert houtgebruik van Metopium brownei voor fijne meubels, spoorbielzen en ambachtelijke producten. Bij de verwerking vraagt vooral het irriterende sap aandacht.[4][5]

Klein Bonaire

Vruchten als onderdeel van bosherstel.

Het rapport over de natuurstaat beschrijft dat onder andere Metopium brownei is aangeplant op Klein Bonaire. De keuze hield mede verband met vruchten die vogels eten en verdere verspreiding kunnen bevorderen.[6]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Hout

Meubels en ambacht buiten Bonaire.

De Mexicaanse gebruiksregistratie gaat over deze soort, niet alleen over de algemene handelsnaam poisonwood. Een uitvoerroute van Bonaire naar Nederland is daarmee niet aangetoond.[4]

Lokaal natuurherstel

Meer variatie in het bos.

Aanplant op Klein Bonaire verbindt deze boom met herstel van het droge bos en voedsel voor vogels.[6]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — Metopium brownei, taxonomy and synonyms ↗

    Kew — Metopium brownei, taxonomy and synonyms

  2. 02
    STINAPA — Washington Slagbaai, plant checklist 2022–2028 ↗

    STINAPA — Washington Slagbaai, plant checklist 2022–2028

  3. 03
    Stoffers — Anacardiaceae, 1984, p.352–353 ↗

    Stoffers — Anacardiaceae, 1984, p.352–353

  4. 04
    Román Miranda et al. — wood and non-wood products in southeast Mexico, 2014 ↗

    Román Miranda et al. — wood and non-wood products in southeast Mexico, 2014

  5. 05
    Botanical Dermatology Database — Metopium sap and contact dermatitis ↗

    Botanical Dermatology Database — Metopium sap and contact dermatitis

  6. 06
    Wageningen — State of Nature Caribbean Netherlands 2024, Klein Bonaire restoration ↗

    Wageningen — State of Nature Caribbean Netherlands 2024, Klein Bonaire restoration

Foto’s, makers & licenties

Mansaliña bobo op het kalklandschap van Bonaire. Rood-oranje steenvruchten en glanzende deelblaadjes op Bonaire.

  • mdoliveira · Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2022-11-10mdoliveira · CC BY-NC 4.0 · Bron
  • mdoliveira · Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2022-11-10mdoliveira · CC BY-NC 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.