Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 282

Marsileaceae

Marsilea ancylopodaEen waterminnende varen met vier blaadjes, die op een klavertje lijkt.

Marsilea ancylopoda A.Braun[1]

Vier groene deelblaadjes aan één steel doen denken aan een klavertjevier. Toch is Marsilea ancylopoda een varen, geen bloeiende klaver. De plant kruipt met dunne wortelstokken over natte grond en kan in ondiep water groeien. De harde, kleine sporocarpen bij de bladvoet bewaren sporenstructuren; het zijn geen zaadjes of klaverpeultjes.

Leer de plant kennen
Marsilea ancylopoda in Antriol, Bonaire: vierdelige bladeren op een tijdelijk natte, droogvallende groeiplaats.
Marsilea ancylopoda in Antriol, Bonaire: vierdelige bladeren op een tijdelijk natte, droogvallende groeiplaats.
PAPIAMENTUMarsilea ancylopodaPapiamentse benaming; streeknamen kunnen worden gedeeld.
NEDERLANDSMarsilea ancylopodaNederlandse benaming; bij ontbreken van een bevestigde volksnaam staat de wetenschappelijke naam.
ENGELSTropical watercloverEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKMarsilea ancylopodaGeaccepteerde wetenschappelijke naam; gecontroleerde synoniemen staan hieronder.

Tropical waterclover is de Engelse checklistnaam. Een betrouwbare Nederlandse of Papiamentse soortnaam ontbreekt. Marsilea ernestii, de naam in Kramers regionale flora, is een gecontroleerd synoniem.[1][4][6]

01

Van wortel tot zaad

Van wortelstok tot sporen.

Een waterminnende varen met vier blaadjes, die op een klavertje lijkt.[3]

01Wortels

Wortels groeien aan de knopen van dunne kruipende wortelstokken. Zij houden de plant vast in natte grond of modder.[3]

02Wortelstok en bladstelen

De vertakte wortelstok kruipt horizontaal. Langere of kortere bladstelen passen de bladeren aan de waterstand en groeiplek aan.[3]

03Bladeren

Ieder blad eindigt in vier waaiervormige deelblaadjes. Hun nerven vertakken zich en vormen een fijn netwerk.[3]

04Geen bloemen: sporenvorming

Er zijn geen bloemen. De voortplantingsorganen zitten in gespecialiseerde sporocarpen bij de basis van de bladsteel.[3]

05Geen vruchten: sporenstructuren

Er zijn geen vruchten. De harde, ovale sporocarpen bevatten kamertjes met sori en twee soorten sporendoosjes.[3]

06Geen zaden: sporen

Er zijn geen zaden. Grote megasporen en veel kleinere microsporen vormen verschillende voortplantingsstadia; de stevige sporocarp is hun beschermende omhulsel.[3]

Tweede opname van dezelfde Bonaireaanse waarneming: losse bladstelen staan boven gebarsten, droogvallende bodem.
Tweede opname van dezelfde Bonaireaanse waarneming: losse bladstelen staan boven gebarsten, droogvallende bodem.

Vier deelblaadjes wijzen op Marsilea, maar zijn voor de precieze soort niet altijd genoeg. Sporocarpen, hun beharing en steelvorm zijn belangrijke determinatiekenmerken.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

Kramer noemt de soort onder Marsilea ernestii van Sabana en een dam bij Jatoe Bacoe. De huidige naam staat op de parkchecklist. De getoonde foto’s zijn van een geverifieerde waarneming in Antriol in 2023.[3][6]

Een plek in de natuur.

Deze varen hoort bij tijdelijk natte of overstroomde bodem. De zichtbaarheid van groene bladeren verandert met regen en waterstand; een drooggevallen plek geeft daarom niet vanzelf uitsluitsel over het verdwijnen van de soort.[3]

Plant & omgeving

Naam en gebruik.

De botanische tuin van Bogotá beschrijft de soort als een inheemse waterplant met sierpotentieel door het klavervormige blad. Eetgebruik van andere Marsilea-soorten is niet naar deze Bonaireaanse plant overgezet.[5]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en plantgebruik.

Veldcollecties, oude namen en onderzochte toepassingen.

Sabana en Jatoe Bacoe, Bonaire1962Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms

Een oude naam bij een dam

De flora noemt Arnoldo 408 en 497 van Sabana en Stoffers 654 van een dam bij Jatoe Bacoe als Marsilea ernestii. De huidige synonymie verbindt die oude collecties met Marsilea ancylopoda, zonder een tweede pagina voor dezelfde soort te maken.[1][3]

Bogotá, Colombia

Een waterklavertje in een botanische tuin

De gids van het Jardín de Humedales beschrijft de soort langs tijdelijk water en als sierplant met een tapijt van klaverachtige bladeren. Dezelfde gids waarschuwt botanisch dat materiaal zonder voortplantingsorganen soms slechts als Marsilea kan worden benoemd.[5]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Bladeren

Sierwaarde rond water

In Bogotá wordt de soort om haar vierdelige bladeren als mogelijke sierplant besproken; dat is geen bewijs van Bonaireaanse tuinhandel.[5]

Sporocarpen

Overleven en herkennen

De stevige sporenstructuren zijn van belang voor voortplanting en soortbepaling. Ze zijn geen eetbare klaverpeulen.[3][5]

Traditie

Geen genus als recept

Voor deze exacte soort is in de geraadpleegde lokale bronnen geen voedselbereiding, medicinaal recept of export naar Nederland vastgesteld.[3][4]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms ↗

    Kew, Plants of the World Online — current name and synonyms

  2. 02
    GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names ↗

    GBIF Backbone Taxonomy — independently compared names

  3. 03
    K.U. Kramer (1962), Pteridophyta — Flora of the Netherlands Antilles ↗

    K.U. Kramer (1962), Pteridophyta — Flora of the Netherlands Antilles

  4. 04
    Naturalis, Dutch Caribbean Species Register ↗

    Naturalis, Dutch Caribbean Species Register

  5. 05
    Jardín Botánico de Bogotá (2016), Guía de plantas acuáticas del Jardín de Humedales — Marsilea ancylopoda, p. 40 ↗

    Jardín Botánico de Bogotá (2016), Guía de plantas acuáticas del Jardín de Humedales — Marsilea ancylopoda, p. 40

  6. 06
    STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98 ↗

    STINAPA, Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028, Appendix B pp. 96–98

Foto’s, makers & licenties

Marsilea ancylopoda in Antriol, Bonaire: vierdelige bladeren op een tijdelijk natte, droogvallende groeiplaats. Tweede opname van dezelfde Bonaireaanse waarneming: losse bladstelen staan boven gebarsten, droogvallende bodem.

  • Leshell · Antriol, Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2023-01-29Leshell · CC BY-NC · Bron
  • Leshell · Antriol, Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2023-01-29Leshell · CC BY-NC · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.