Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 177

Lamiaceae

Mesosphaerum suaveolensEen sterk geurend kruid met paarse lipbloemen en stekelige vruchtkelken.

Mesosphaerum suaveolens (L.) Kuntze[1]

Onder de oude naam Hyptis suaveolens is dit aromatische kruid wijd bekend. Het heeft vierkantige behaarde stengels, tegenoverstaande gezaagde bladeren en compacte groepjes paarse lipbloemen. De blijvende kelken groeien uit rond de droge deelvruchten.

Leer de plant kennen
Mesosphaerum suaveolens met tegenoverstaand blad in Malpais, Curaçao.
Mesosphaerum suaveolens met tegenoverstaand blad in Malpais, Curaçao.
PAPIAMENTUMesosphaerum suaveolensGeen bevestigde eilandnaam.
NEDERLANDSMesosphaerum suaveolensMesosphaerum suaveolens
ENGELSWild hopsWild hops
WETENSCHAPPELIJKMesosphaerum suaveolens(L.) Kuntze

Mesosphaerum suaveolens is geaccepteerd. Hyptis suaveolens, Ballota suaveolens en Bystropogon suaveolens zijn gecontroleerde oudere namen voor dezelfde soort.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Herkennen van wortel tot zaad.

Zes onderdelen helpen bij de herkenning.[3]

01Wortels

De revisie beschrijft soms een houtige wortelstok bij langer levende planten; niet elke eenjarige plant heeft die.[3]

02Stengels

Rechtop, hol en rond-vierkantig, met afstaande haren en klierharen.[3]

03Bladeren

Tegenoverstaand, eirond tot bijna rond, gesteeld en grof gezaagd.[3]

04Bloemen

Blauwpaars tot bleek, tweelippig, in dichte groepjes bij de bovenste bladoksels.[3]

05Vruchten

De kelk blijft staan en wordt groter; binnenin ontwikkelen zich droge nootjes.[3]

06Zaden

Donkere geribde eenzadige nootjes van ongeveer 3–5 mm, slijmvormend wanneer nat.[3]

Paarse lipbloemen tussen behaarde kelken, Malpais, Curaçao.
Paarse lipbloemen tussen behaarde kelken, Malpais, Curaçao.

Bekijk de vergrote, tiennervige vruchtkelken. Een bruine kelk is niet één zaad: hij kan meerdere eenzadige nootjes omsluiten.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De parkchecklist noemt Hyptis suaveolens. Kew accepteert Mesosphaerum suaveolens en rekent de Nederlandse Antillen tot het natuurlijke areaal. De herkenningsfoto’s zijn gemaakt door Carel de Haseth in Malpais, Curaçao.[2]

Een plaats in het landschap.

Een plant van open verstoorde grond, akkers en wegbermen. Buiten het oorspronkelijke Amerikaanse gebied is hij op veel tropische plaatsen ingeburgerd en soms invasief. De nootjes vormen bij bevochtiging slijm: een opmerkelijk herkenningskenmerk dat de botanische revisie documenteert.[3]

Plant & omgeving

Namen en gebruik op de eilanden.

Wild hops is een buitenlandse Engelse naam. Een onafhankelijke Papiamentse of Nederlandse volksnaam is niet bevestigd. De sterke geur komt uit klierharen en aromatische stoffen; dat maakt het nog geen verwisselbare keukenkruidenplant.[2]

03

Gebruik door de tijd

Sporen in de geschiedenis.

Documenten, collecties en beschreven toepassingen.

Jamaica · herbarium1759Ballota suaveolens · Linnaeus

Van een Jamaicaanse collectie naar wereldwijde verspreiding.

Het oudste naamstadium is Ballota suaveolens uit 1759. De botanische revisie verwijst naar Jamaicaans materiaal van Patrick Browne in het Linneaanse herbarium.[1][3]

Zuidoost-Azië · revisie

Dezelfde plant in een nieuw werelddeel.

Een revisie van Zuidoost-Aziatische lipbloemigen beschrijft de soort als oorspronkelijk Amerikaans en inmiddels wijd verbreid. De daar vastgelegde bloeimaanden gelden niet automatisch voor Bonaire.[3]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik en aandachtspunten.

Traditioneel

Aromatische bladeren in verschillende tradities.

De overzichtsliteratuur registreert bladthee en uitwendig bladgebruik voor onder meer koorts, verkoudheid en huidklachten in Brazilië, Afrika en Azië. Dit zijn geografisch verschillende tradities, geen bewezen genezing of vastgelegde Bonaireaanse bereiding.[4]

Materiaal

Olie en slijmvormende vruchten.

De aromatische olie en het slijm van de nootjes worden onderzocht. Een historische Bonaireaanse olienijverheid of export naar Nederland is niet bevestigd.[3][4]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew — Mesosphaerum suaveolens: taxonomy ↗

    Namen, verspreiding en plantkenmerken.

  2. 02
  3. 03
  4. 04

Foto’s, makers & licenties

Verschillende beelden van de plant en haar herkenningsdetails.

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 17 oktober 2026.