01Wortels
De boom wortelt in de bodem van droge bossen en op kalkterreinen.[2]
De planten van BonairePlantenportret 067
Capparaceae
OlibaGeurige bloemen en een rol bij het stoken van ovens.
Quadrella odoratissima (Jacq.) Hutch.[1]
Oliba is een boom van het droge Antilliaanse landschap. Het stevige blad heeft een donkere bovenkant en een geschubde onderkant. De naam doet aan olijven denken, maar deze boom behoort tot de kappertjesfamilie. Op Bonaire kwam zijn blad zelfs op een houtskooloven terecht.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUOlibaPlaatselijke naam of naamvarianten.
NEDERLANDSOlibaNederlandse naam; waar nodig blijft de lokale naam behouden.
ENGELSOlivewoodEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKQuadrella odoratissimaGeaccepteerde wetenschappelijke naam.
Oliba en Oliba machu zijn verschillende soorten. Oliba heeft relatief korte meeldraden en vaak breder blad; Oliba machu heeft veel verder uitstekende meeldraden. De gewone olijf is weer een andere boom.[1]
01
Van wortel tot zaad
Zo herken je de plant.
Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.
02Stam & takken
Een struik of kleine boom met geschubde jonge takken; oudere exemplaren kunnen een grillig vertakte kroon vormen.[2]
03Bladeren
Afwisselend geplaatste, leerachtige bladeren, ongeveer 4–11 cm lang. Boven donkergroen en glanzend, onder dicht bedekt met kleine schubben.[2]
04Bloemen
Sterk geurende bloemen met vier kroonbladen. Ze beginnen crèmekleurig en kunnen paarsachtig verkleuren; de meeldraden zijn ongeveer even lang als de kroonbladen.[2]
05Vruchten
Smalle cilindrische vruchten van ongeveer 4–12 cm. Ze splijten in de lengte en tonen een opvallend scharlakenrode binnenkant.[2]
06Zaden
De zaden liggen in het rode vruchtweefsel dat zichtbaar wordt wanneer de vrucht openspringt.[2]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire en de buureilanden.
De Antilliaanse flora noemt Oliba op veel plekken op Bonaire, waaronder Rincon, Washington, Karpata, Goto en Brandaris, en ook op Klein Bonaire. De soort hoort eveneens bij Aruba en Curaçao.[2]
De plant in haar omgeving.
Het leerachtige blad en de geschubde onderkant zijn nuttige herkenningspunten in het droge bos. Bloemen vallen door hun geur op, terwijl open vruchten een onverwacht rood accent tussen het groen brengen.[2]
Plant & omgeving
Dicht bij het dagelijks leven.
Bij oude ambachten was een boom niet alleen een leverancier van hout. Bladeren konden een oven afdekken en takken konden de wind breken. Juist die toepassingen verbinden Oliba met het dagelijkse werk op Bonaire.[3]
03
Gebruik door de tijd
Blad op de houtskooloven, takken rond de kalkoven.
Twee verschillende ovenambachten maakten gebruik van dezelfde boom.
BonaireHoutskoolPlant & geschiedenis
Een deksel van bladeren.
Bij een beschreven werkwijze werd het opgestapelde hout afgedekt met Oliba-bladeren, zakken en ander materiaal. De afdekking beperkte de luchttoevoer, zodat het hout verkoolde in plaats van volledig op te branden. De landschapsbiografie beschrijft dat het roken na twee tot drie dagen stopte.[3]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van de plant.
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Naturalis — Quadrella odoratissima, namen ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 02Stoffers — Flora of the Netherlands Antilles: Capparaceae (1982) ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 03Landschapsbiografie Bonaire — houtskool- en kalkovens ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Foto’s, makers & licenties
Twee verschillende kleurenfoto’s. Herkomst, maker en licentie staan per beeld vermeld. De uitsnede past zich aan het scherm aan.
- Plant in het landschap · Jacob Weston · Bonaire · 2026-05-19Jacob Weston · CC BY 4.0 · Bron
- Herkenningsdetail · Jay Brasher · Bonaire · 2024-09-17Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 30 september 2026