01Wortels
Een eenjarig wortelstelsel. Wortels komen aantoonbaar in historische farmaceutische collecties voor, maar een lokale worteldiepte is niet gemeten.[5]
De planten van BonairePlantenportret 252
Loganiaceae
Orea di burikuVier grote bladeren onder een fijne bloeiaar — en een giftige reputatie met echte bronnen.
Orea di buriku maakt vlak onder de bloemen een opvallende bladkrans. Daarboven ontvouwt zich een slanke, eenzijdige bloeiwijze met roze tot lila-witte bloemen. Het is een kortlevend kruid, ondanks de forse bladeren. De plant verdient herkenning op afstand: haar geschiedenis als wormmiddel gaat samen met ernstige giftigheid.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUOrea di burikuGeregistreerde Papiamentse naam.
NEDERLANDSSpigelia anthelmiaGeen vaste Nederlandse naam bevestigd; de wetenschappelijke naam staat hier.
ENGELSWest Indian pinkrootEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKSpigelia anthelmiaGeaccepteerde wetenschappelijke naam; oudere namen en afbakening staan in de toelichting.
De parkchecklist geeft Orea di buriku; Naturalis registreert ook Lenga di baka en Lenga di baca. Spigelia anthelmia L. is de geaccepteerde naam. Spigelia nervosa, S. fruticulosa en S. quadrifolia zijn gecontroleerde synoniemen; pinkroot mag niet zonder soortcontrole met andere Spigelia-middelen worden gelijkgesteld.[1][2][3][4]
01
Van wortel tot zaad
Van wortel tot zaad.
Vier grote bladeren onder een fijne bloeiaar — en een giftige reputatie met echte bronnen.[5]
02Stengels
Enkelvoudige of sterk vertakte kruidachtige stengels, tot ongeveer 50 cm hoog volgens de regionale flora.[5]
03Bladeren
Onderaan tegenoverstaand; bovenaan meestal vier bijeen. De bovenste bladeren zijn 5–12 cm lang, spits en aan de bovenzijde ruw.[5]
04Bloemen
Smalle eenzijdige aren tot 20–25 cm; roze, lila of wit-lila buisbloemen met vijf kroonslippen, regionaal 1–1,8 cm lang.[5]
05Vruchten
Tweedelige, bobbelige kapsels, ongeveer 4–5 bij 5–6 mm; de wand springt open en laat een kommetje aan de basis achter.[5]
06Zaden
Dofbruine, schuin eivormige tot ellipsoïde zaden van 2–3 mm, met kleine knobbeltjes.[5]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire.
03
Gebruik door de tijd
Geschiedenis en plantgebruik.
Bronnen verbinden de plant met mensen, plaatsen en veranderende kennis.
Suriname en Utrechtca. 1960 / 1989Vruggink & Paasman — Suriname collections, OSO 1989, pharmaceutical laboratory Utrecht
Kruid en wortel op alcohol
Een inventaris uit 1989 beschrijft Spigelia anthelmia in de Materia Medica van het Farmaceutisch Laboratorium van de Rijksuniversiteit Utrecht: kruid en wortel op alcohol, binnen Surinaams materiaal van rond 1960. Zo is een tastbare verbinding met Nederlands geneesmiddelenonderzoek vastgelegd, zonder bewijs voor een Bonairese exportstroom.[7]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van plantdelen.
Historische geneeskunde
Een krachtig wormmiddel
De oudere encyclopedie koppelt de plant aan wormbestrijding en waarschuwt tegelijk voor giftigheid. Een etnobotanische toepassing toont niet aan dat baten opwegen tegen de risico’s.[6]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew POWO — Spigelia anthelmia; accepted name and synonyms ↗
Kew POWO — Spigelia anthelmia; accepted name and synonyms
- 02GBIF — Spigelia anthelmia L.; taxon and synonyms ↗
GBIF — Spigelia anthelmia L.; taxon and synonyms
- 03STINAPA — Washington Slagbaai 2022–2028, Appendix B ↗
STINAPA — Washington Slagbaai 2022–2028, Appendix B
- 04Naturalis — Dutch Caribbean Species Register ↗
Naturalis — Dutch Caribbean Species Register
- 05Stoffers — Loganiaceae, pp. 296–298; Spigelia p. 297 ↗
Stoffers — Loganiaceae, pp. 296–298; Spigelia p. 297
- 06Benjamins & Snelleman — Encyclopaedie 1914–1917, Spigelia anthelmia ↗
Benjamins & Snelleman — Encyclopaedie 1914–1917, Spigelia anthelmia
- 07Vruggink & Paasman — Suriname collections, OSO 1989, pharmaceutical laboratory Utrecht ↗
Vruggink & Paasman — Suriname collections, OSO 1989, pharmaceutical laboratory Utrecht
- 08Kew — Flora of the Cayman Islands; livestock toxicity ↗
Kew — Flora of the Cayman Islands; livestock toxicity
Foto’s, makers & licenties
Orea di buriku bij Hato, Bonaire, met jonge bloeiwijze. De kleine lila-witte bloem tussen de bovenste bladeren bij Rincon, Bonaire.
- (c) Brice C., some rights reserved (CC BY-NC) · Hato, Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2022-02-15(c) Brice C., some rights reserved (CC BY-NC) · CC-BY-NC · Bron
- (c) Leshell, some rights reserved (CC BY-NC) · Rincón, Caribbean Netherlands · 2022-11-27(c) Leshell, some rights reserved (CC BY-NC) · CC-BY-NC · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 19 oktober 2026.