01Wortels
De wortels verankeren de boom in de grond. Het is een landboom van droog tropisch bos; op Bonaire hoort hij onder meer bij vegetatie op kalkterreinen.[1][4]
Bonaire PlantengidsDe planten van BonaireBurseraceae
Bursera karsteniana Engl.[7]
Palu di sia blanku is een inheemse boom uit het droge bos. Hij is familie van de rode zadelboom, maar heeft doorgaans een lichtere stam en minder deelblaadjes per blad. Zijn naam bewaart een gebruiksvoorwerp uit het dagelijks leven: de houten delen van een ezelzadel.
Leer de plant kennenDe lokale witte zadelboom wordt tegenwoordig als Bursera karsteniana aangeduid. In oudere Antilliaanse beschrijvingen staat ook Bursera bonairensis. Die oude naam wordt in de huidige wereldwijde indeling bij B. simaruba geplaatst; oude vermeldingen vragen daarom om controle van de beschreven plant.[1][7][8]
Van wortel tot zaad
Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.
De wortels verankeren de boom in de grond. Het is een landboom van droog tropisch bos; op Bonaire hoort hij onder meer bij vegetatie op kalkterreinen.[1][4]
De schors is vaak grijs tot roodgrijs en kan afschilferen. Kleur alleen is onvoldoende: bekijk ook de bladeren.[2]
Een blad heeft meestal één tot vijf, soms zeven deelblaadjes. De centrale bladspil heeft geen vleugels. De boom verliest zijn blad in de droge tijd.[6]
De kleine bloemen staan dicht bij de uiteinden van korte twijgen. Mannelijke en vrouwelijke bloemen lijken op elkaar.[6]
Kleine roodachtige vruchten openen met drie kleppen. De vruchtsteel kan licht gebogen zijn.[6]
Binnen de vrucht zit een harde pit met een zaad, omgeven door roodachtig weefsel.[6]

De lokale witte zadelboom wordt tegenwoordig als Bursera karsteniana aangeduid. In oudere Antilliaanse beschrijvingen staat ook Bursera bonairensis. Die oude naam wordt in de huidige wereldwijde indeling bij B. simaruba geplaatst; oude vermeldingen vragen daarom om controle van de beschreven plant.
Bonaire & de Antillen
De soortenlijst van Washington Slagbaai noemt Bursera karsteniana als Palu di sia blanku. In onderzoek naar het terrassenlandschap van Midden-Bonaire is hij ook opgenomen bij de inheemse bomen die voedsel voor grotere vogels leveren.[1][4]
Een kale kroon is in de droge tijd normaal. Met bladverlies beperkt de boom het oppervlak waarlangs water verdampt. De vruchten voegen voedsel toe aan het droge bos.[4]
Plant & omgeving
Sia betekent stoel of zadel. De naam Palu di sia verbindt deze boom met het vervoer per ezel op de ABC-eilanden.[3]
Gebruik door de tijd
Het hout diende een praktisch doel; tegenwoordig krijgt ook het behoud van de levende boom aandacht.
Gerard van Buurt beschrijft dat hout van de witte en rode palu di sia op Aruba, Bonaire en Curaçao voor zadels werd gebruikt, vooral voor ezels.[3]
Plant & dagelijks leven
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Twee verschillende kleurenfoto’s. Herkomst, maker en licentie staan per beeld vermeld. De uitsnede past zich aan het scherm aan.
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 30 september 2026