Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 072

Burseraceae

Palu di sia blankuEen lichte stam, een bladloze droge tijd en hout voor het oude ezelzadel.

Bursera karsteniana Engl.[7]

Palu di sia blanku is een inheemse boom uit het droge bos. Hij is familie van de rode zadelboom, maar heeft doorgaans een lichtere stam en minder deelblaadjes per blad. Zijn naam bewaart een gebruiksvoorwerp uit het dagelijks leven: de houten delen van een ezelzadel.

Leer de plant kennen
Palu di sia blanku met een ijle kroon op Aruba.
Palu di sia blanku met een ijle kroon op Aruba.
PAPIAMENTUPalu di sia blankuPlaatselijke naam of naamvarianten.
NEDERLANDSWitte zadelboomNederlandse naam; waar nodig blijft de lokale naam behouden.
ENGELSWhite saddle treeEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKBursera karstenianaGeaccepteerde wetenschappelijke naam.

De lokale witte zadelboom wordt tegenwoordig als Bursera karsteniana aangeduid. In oudere Antilliaanse beschrijvingen staat ook Bursera bonairensis. Die oude naam wordt in de huidige wereldwijde indeling bij B. simaruba geplaatst; oude vermeldingen vragen daarom om controle van de beschreven plant.[1][7][8]

01

Van wortel tot zaad

Zo herken je de plant.

Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.

01Wortels

De wortels verankeren de boom in de grond. Het is een landboom van droog tropisch bos; op Bonaire hoort hij onder meer bij vegetatie op kalkterreinen.[1][4]

02Stam & takken

De schors is vaak grijs tot roodgrijs en kan afschilferen. Kleur alleen is onvoldoende: bekijk ook de bladeren.[2]

03Bladeren

Een blad heeft meestal één tot vijf, soms zeven deelblaadjes. De centrale bladspil heeft geen vleugels. De boom verliest zijn blad in de droge tijd.[6]

04Bloemen

De kleine bloemen staan dicht bij de uiteinden van korte twijgen. Mannelijke en vrouwelijke bloemen lijken op elkaar.[6]

05Vruchten

Kleine roodachtige vruchten openen met drie kleppen. De vruchtsteel kan licht gebogen zijn.[6]

06Zaden

Binnen de vrucht zit een harde pit met een zaad, omgeven door roodachtig weefsel.[6]

Twijgen en jonge bladeren van Palu di sia blanku op Aruba.
Twijgen en jonge bladeren van Palu di sia blanku op Aruba.

De lokale witte zadelboom wordt tegenwoordig als Bursera karsteniana aangeduid. In oudere Antilliaanse beschrijvingen staat ook Bursera bonairensis. Die oude naam wordt in de huidige wereldwijde indeling bij B. simaruba geplaatst; oude vermeldingen vragen daarom om controle van de beschreven plant.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire en de buureilanden.

De soortenlijst van Washington Slagbaai noemt Bursera karsteniana als Palu di sia blanku. In onderzoek naar het terrassenlandschap van Midden-Bonaire is hij ook opgenomen bij de inheemse bomen die voedsel voor grotere vogels leveren.[1][4]

De plant in haar omgeving.

Een kale kroon is in de droge tijd normaal. Met bladverlies beperkt de boom het oppervlak waarlangs water verdampt. De vruchten voegen voedsel toe aan het droge bos.[4]

Plant & omgeving

Dicht bij het dagelijks leven.

Sia betekent stoel of zadel. De naam Palu di sia verbindt deze boom met het vervoer per ezel op de ABC-eilanden.[3]

03

Gebruik door de tijd

Van zadelhout naar inheemse aanplant.

Het hout diende een praktisch doel; tegenwoordig krijgt ook het behoud van de levende boom aandacht.

ABC-eilandenVroegerPlant & geschiedenis

Hout voor ezelzadels.

Gerard van Buurt beschrijft dat hout van de witte en rode palu di sia op Aruba, Bonaire en Curaçao voor zadels werd gebruikt, vooral voor ezels.[3]

Curaçao

Nieuwe bomen uit zaad.

CARMABI onderzocht in 2015 de kieming van Palu di sia blanku, samen met onder meer Wayaká en Brasia. Het doel was meer inheemse bomen te gebruiken in tuinen en bij herbebossing.[5]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van de plant.

Hout

Een lokaal ambacht.

Het historische gebruik voor zadels maakt dit een gebruiksboom uit de eilandgeschiedenis.[3]

Beplanting

Ruimte voor inheemse bomen.

De soort is opgenomen in voorstellen voor inheemse aanplant rond Rincon en in kiemonderzoek op Curaçao.[4][5]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    STINAPA — Washington Slagbaai, soortenlijst 2022–2028 ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  2. 02
    Stoffers — Burseraceae (1984), historische namen en herkenning ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  3. 03
    Gerard van Buurt — Caquetío words, p. 80–81 (2014) ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  4. 04
    De Freitas & De Lannoy — Terrassenlandschap Midden-Bonaire (2013) ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  5. 05
    CARMABI — jaarverslag 2015, p. 54 ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  6. 06
    Castro Laportte — Bursera in Venezuela (2013), p. 146–147 ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  7. 07
    Kew — Bursera karsteniana ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  8. 08
    Kew — Bursera bonairensis, huidige taxonomische plaatsing ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenfoto’s. Herkomst, maker en licentie staan per beeld vermeld. De uitsnede past zich aan het scherm aan.

  • Plant in het landschap · Eric Knight · Aruba · 2019-08-05Eric Knight · CC BY 4.0 · Bron
  • Herkenningsdetail · Eric Knight · Aruba · 2019-08-05Eric Knight · CC BY 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 30 september 2026