01Wortels
Francis beschrijft bruine wortels die vaak bochtig over rotsen en in spleten groeien. Een vaste worteldiepte voor Bonaire is niet vastgesteld.[4]
De planten van BonairePlantenportret 157
Rubiaceae
Palu pretuWitte sterbloemen, donkere vruchtjes en hout dat vroeger licht gaf.
Erithalis fruticosa L.[1]
Palu pretu draagt tegenoverstaande, stevige bladeren en kleine witte bloemen. De donkere vruchtjes zijn voedsel voor dieren. Zijn Engelse naam Black torch bewaart een oud gebruik: hout dat tot fakkels werd verwerkt.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUPalu pretuPapiamentse naam.
NEDERLANDSErithalis fruticosaNederlandse benaming.
ENGELSBlack torchEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKErithalis fruticosaGeaccepteerde wetenschappelijke naam.
Palu pretu staat in de parkchecklist; Lumbra blanku is eveneens een geregistreerde Benedenwindse naam. Erithalis inodora en E. revoluta zijn gecontroleerde oude namen. De naam Lumbra blanku maakt deze plant niet dezelfde soort als andere fakkelhoutbomen.[1][2]
01
Van wortel tot zaad
Van wortel tot zaad.
Witte sterbloemen, donkere vruchtjes en hout dat vroeger licht gaf.[3]
02Stengels
Een sterk vertakte struik of kleine boom met houtige takken.[3][4]
03Bladeren
Tegenoverstaand, gaafrandig, elliptisch tot omgekeerd eirond en vaak leerachtig.[3]
04Bloemen
Kleine witte bloemen in vertakte groepen, met smalle, uitgespreide kroonslippen.[3]
05Vruchten
Ronde tot iets afgeplatte steenvruchtjes van enkele millimeters; ze worden bij rijping donkerpaars tot zwart.[4]
06Zaden
In de vrucht liggen meerdere harde steenkernen; Francis noemt er vijf tot tien.[4]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire.
De Antilliaanse flora vermeldt collecties van kalkgrond bij Fontein, de kust van Karpata, Lagoen en Soebi Rincon. De parkchecklist noemt de soort Palu pretu. De overzichtsfoto is op Bonaire gemaakt.[2][3]
De plant in haar omgeving.
De soort groeit in kuststruweel en op kalksteen. Vruchten en dichte vertakking bieden voedsel en dekking aan dieren; de stevige bladeren passen bij de blootgestelde kustomgeving.[3]
Plant & omgeving
Naam en gebruik.
Op andere Caribische eilanden werd het hout gespleten en als lichtbron gebruikt. Dit regionale ambacht verklaart de naam, zonder daarmee een specifieke Bonaireaanse werkwijze te bewijzen.[5]
03
Gebruik door de tijd
Geschiedenis en plantgebruik.
Oude beschrijvingen en gedocumenteerde toepassingen vertellen het verhaal van deze plant.
Bahama’sTraditioneel gebruikLeon Levy Native Plant Preserve — Erithalis fruticosa, traditional torch use
Met een fakkel op krabbenjacht.
Het Leon Levy Preserve beschrijft hoe het hout werd gebroken en uiteengevezeld voor brandende fakkels bij de jacht op landkrabben. De fakkel gaf ook veel rook. Een alledaags stuk struikhout kon zo een draagbare lamp worden.[5]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van plantdelen.
Hout & licht
Fakkels en klein houtwerk.
Het hout werd elders in het Caribisch gebied gebruikt voor licht, palen en draaiwerk. Een gedocumenteerde uitvoerlading uit Bonaire naar Nederland is hiervoor niet vastgesteld.[4][5]
Traditionele geneeskunde
Bast, hars en bladeren.
Francis vermeldt regionale traditionele toepassingen bij onder meer urineweg- en huidklachten. Dat zijn gebruiksmeldingen; een werkzame en veilige behandeling bij mensen volgt daar niet uit.[4]
Natuur & tuin
Vruchten voor dieren.
De soort biedt voedsel en beschutting en wordt ook als kuststruik in de tuinbouw gebruikt.[4][5]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew — Erithalis fruticosa, accepted name and synonyms ↗
Kew — Erithalis fruticosa, accepted name and synonyms
- 02STINAPA — Washington Slagbaai, checklist 2022–2028 ↗
STINAPA — Washington Slagbaai, checklist 2022–2028
- 03Fingal — Rubiaceae, 1984, p.390–391 ↗
Fingal — Rubiaceae, 1984, p.390–391
- 04Francis — USDA Forest Service, Black torch, 2004, p.319–320 ↗
Francis — USDA Forest Service, Black torch, 2004, p.319–320
- 05Leon Levy Native Plant Preserve — Erithalis fruticosa, traditional torch use ↗
Leon Levy Native Plant Preserve — Erithalis fruticosa, traditional torch use
- 06Dutch Caribbean Species Register — names and Curaçao fruit photograph ↗
Dutch Caribbean Species Register — names and Curaçao fruit photograph
Foto’s, makers & licenties
Erithalis fruticosa op kalkgrond bij Rincon, Bonaire. Bloemen, groene jonge vruchten en enkele donkere vruchten op Curaçao.
- Jay Brasher · Bonaire, Rincón, Caribbean Netherlands · 2023-09-15Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron
- Carel de Haseth · Piedro Spañó (Wakawa), Curaçao · 2015/11/12Carel de Haseth · CC BY-NC (version not specified) · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 17 oktober 2026.