01Wortels
De wortels verankeren de boom in kustgrond en nemen water op.[1]
De planten van BonairePlantenportret 056
Malvaceae
Palu santuEen kustboom voor hout, vezels en kleur
Thespesia populnea (L.) Sol. ex Corrêa[1]
Palu santu groeit met glanzende hartvormige bladeren en grote gele bloemen. Het donkere hart van de bloem trekt de aandacht. De kustboom leverde in verschillende tropische landen hout, vezels uit de bast en kleurstof uit de vruchten.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUPalu santuPlaatselijke naam of naamvarianten.
NEDERLANDSPortiaboomNederlandse naam; waar nodig blijft de lokale naam behouden.
ENGELSPortia tree / Indian tulip treeEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKThespesia populneaGeaccepteerde wetenschappelijke naam.
Palu santu is hier Thespesia populnea. De naam palo santo wordt elders ook voor andere, niet verwante bomen gebruikt.[1]
01
Van wortel tot zaad
Zo herken je de plant.
Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.
02Stam & takken
De houtige stam vertakt tot een brede kroon; de bast bevat sterke vezels.[1]
03Bladeren
Glanzende, afwisselend geplaatste bladeren hebben een hartvormige basis.[1]
04Bloemen
Gele bloemen hebben een donkerrood centrum; oudere bloemen kunnen roodachtig verkleuren.[1]
05Vruchten
Ronde tot afgeplatte, leerachtige kapselvruchten blijven vaak lang aan de boom.[1]
06Zaden
Meerdere zaden liggen in de kamers van de vrucht.[1]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire en de buureilanden.
Op Bonaire is Palu santu vooral passend bij het kustlandschap en aangeplante groenstroken. De brede bladeren en gele bloemen onderscheiden hem van de fijnbladige bomen van het droge binnenland.[1]
De plant in haar omgeving.
De boom verdraagt zoute zeewind en geeft schaduw. Bloemen bieden voedsel aan insecten.[2]
03
Gebruik door de tijd
Van bootnaden tot Leeuwenhoeks onderzoek.
Deze boom verbindt praktisch kustambacht met een opmerkelijk hoofdstuk uit de Nederlandse wetenschap.
Nederland1686–1687Plant & geschiedenis
Een tropisch zaad onder de loep.
In Leeuwenhoeks verzamelde brieven staat een afbeelding van Bupariti, geïdentificeerd als Thespesia populnea. De ontlede zaden tonen hoe nauwkeurig hij de jonge plant binnenin onderzocht. De herkomst van die zaden is daarmee niet als Bonaire vastgesteld.[4]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van de plant.
Hout & vezels
Boten, meubels en koord.
Het stevige hout kan worden bewerkt; de vezelige bast heeft een andere functie dan het hout zelf.[3]
Kleurstof
Geel uit groene vruchten.
Onrijpe vruchten leveren een gele kleurstof. Het is een van de redenen waarom de boom naast schaduw ook huishoudelijke waarde had.[3]
Traditioneel gebruik
Bladeren en bast in volksmiddelen.
Traditionele toepassingen van blad en bast zijn in tropische landen beschreven, maar die verslagen bewijzen geen werkzaamheid als geneesmiddel.[3]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew · Thespesia populnea ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 02NParks · Thespesia populnea ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 03PROSEA · Thespesia populnea ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 04Leeuwenhoek · Zaden van Bupariti, 1686–1687 ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Foto’s, makers & licenties
Twee verschillende kleurenfoto’s. Herkomst, maker en licentie staan per beeld vermeld.
- Plant in het landschap · Jean-Paul Boerekamps · Bonaire · 2021-04-27Jean-Paul Boerekamps · CC0 · Bron
- Herkenningsdetail · Jay Brasher · Bonaire · 2023-09-15Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 28 september 2026