01Wortels
De wortel bevat kleurstoffen. Extracten kunnen gele en oranje tinten geven.[3]
De planten van BonairePlantenportret 063
Rubiaceae
Pan di diabelEen gele wortel en een vrucht vol kleine vakjes.
Morinda royoc L.[1]
Tussen struiken en kalkstenen groeit Pan di diabel met glanzende bladeren en kleine witte bloemen. De bobbelige vrucht doet aan een mini-ananas denken. Ondergronds zit het deel dat vroeger voor kleur zorgde: de wortel.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUPan di diabel / Batata helPlaatselijke naam of naamvarianten.
NEDERLANDSPan di diabelNederlandse naam; waar nodig blijft de lokale naam behouden.
ENGELSYawweed / RedgalEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKMorinda royocGeaccepteerde wetenschappelijke naam.
Pan di diabel is Morinda royoc. De veel grotere nonivrucht hoort bij Morinda citrifolia: gebruiksverhalen over noni gelden niet automatisch voor deze soort.[1]
01
Van wortel tot zaad
Zo herken je de plant.
Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.
02Stam & takken
Een houtige struik met slanke, spreidende of steunzoekende takken.[2]
03Bladeren
Tegenoverstaande, langwerpige tot smal ovale bladeren met een gave rand.[2]
04Bloemen
Kleine witte buisbloemen, dicht bijeen in een hoofdje.[2]
05Vruchten
Vruchtbeginsels uit meerdere bloemen groeien samen tot een bobbelig vruchtlichaam van ongeveer 2 cm.[2]
06Zaden
In het vruchtlichaam zitten harde deeltjes die de zaden beschermen.[2]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire en de buureilanden.
Botanische collecties documenteren de plant bij Fontein, Playa Grandi en op het kalkplateau van Bolivia. Het is een soort van de Caribische regio en aangrenzende delen van het Amerikaanse vasteland.[2]
De plant in haar omgeving.
De spreidende takken kunnen andere struiken als steun gebruiken. Dat maakt de plant gemakkelijk te missen tussen hogere begroeiing; de tegenoverstaande bladeren en compacte vruchtjes helpen bij herkenning.[2]
Plant & omgeving
Dicht bij het dagelijks leven.
De naam Batata hel past bij de gele wortel. Historische beschrijvingen verbinden de soort met verfstoffen, maar de bekende Aziatische batikverhalen over Morinda betreffen vaak een andere soort.[3]
03
Gebruik door de tijd
Kleur uit een Caribische wortel.
De interessantste gebruiksgeschiedenis zit onder de grond.
Caymaneilanden1917Plant & geschiedenis
Geel voor het verfvat.
Julia Morton verwijst in haar onderzoek uit 1992 naar Guppy’s beschrijving uit 1917: Morinda royoc leverde op de Caymaneilanden een gele verfstof. Het gaat om deze Caribische soort; de geschiedenis kan dus los worden gezien van de rode kleurstoffen van Aziatische Morinda-soorten.[3]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van de plant.
Ambacht
Natuurlijke verfstof.
De wortel is beschreven als bron van gele kleurstof. Het uitgraven van de wortels beschadigt de plant.[3]
Traditionele geneeskunde
Onderzoek uit Mexico.
Onderzoekers onderzochten wortelextract naar aanleiding van traditioneel Maya-gebruik bij buikklachten. De gerapporteerde werking tegen Giardia is laboratoriumonderzoek, geen aangetoonde behandeling bij mensen.[4]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew — Morinda royoc ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 02Fingal — Rubiaceae, Flora of the Netherlands Antilles ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 03Morton (1992) — The ocean-going noni, inclusief Morinda royoc ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
- 04Experimenteel onderzoek naar Morinda royoc (2022) ↗
Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.
Foto’s, makers & licenties
Twee verschillende kleurenfoto’s. Herkomst, maker en licentie staan per beeld vermeld. De uitsnede past zich aan het scherm aan.
- Plant in het landschap · Jay Brasher · Bonaire · 2023-09-15Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron
- Herkenningsdetail · Lon Brehmer · Belize · 2026-05-22Lon Brehmer · CC BY 4.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 30 september 2026