De planten van BonairePlantenportret 217

Solanaceae

KlapEen eenjarige lampionplant met hoekige stengels en een tienribbig vruchtomhulsel.

Physalis angulata L.[1]

De groene lampion is een uitgegroeide kelk die de eigenlijke bes omsluit. Physalis angulata heeft meestal vrij weinig beharing en kleine gele bloemen. De soort komt op Bonaire voor en is ook elders in tropisch Amerika een bekende plant van verstoorde grond.

Leer de plant kennen

Physalis angulata op Bonaire, met vertakte groei en vruchtomhulsels.

PAPIAMENTUKlapPapiamentse naam.

NEDERLANDSPhysalis angulataNederlandse benaming.

ENGELSCutleaf groundcherryEngelse benaming.

WETENSCHAPPELIJKPhysalis angulataGeaccepteerde wetenschappelijke naam.

Klap is historisch op Curaçao voor deze soort vastgelegd door Simons (1868). Een vaste Nederlandse soortnaam is niet bevestigd; daarvoor staat de wetenschappelijke naam. Cutleaf groundcherry is een Engelse naam.[1][2][6]

Van wortel tot zaad

Van wortel tot zaad.

Een eenjarige lampionplant met hoekige stengels en een tienribbig vruchtomhulsel.[3]

01Wortels

De Texaanse flora beschrijft een penwortel. Er is geen vaste Bonaireaanse worteldiepte bekend.[5]

02Stengels

Groen tot paarsachtig, geribd of hoekig en herhaald vertakt; doorgaans weinig behaard.[3][5]

03Bladeren

Afwisselend, eirond tot elliptisch, met een scheve bladvoet en gave tot onregelmatig getande rand.[3][5]

04Bloemen

Kleine afzonderlijke gele klok- tot wielvormige bloemen, meestal ongeveer 1 cm breed. Vlekjes in de keel zijn vaak weinig contrastrijk.[3]

05Vruchten

Een ronde bes van circa 1–1,5 cm binnen een opgeblazen, tienribbig kelkomhulsel. Het omhulsel is geen vruchtvlees.[3]

06Zaden

Talrijke kleine gele, afgeplatte zaden in de bes; in de Mexicaanse beschrijving ongeveer 2 mm.[3]

Gele bloem naast een tienribbig vruchtomhulsel; de bes zit erin.

Vergelijk met Physalis cordata en P. pubescens: die hebben een duidelijk vijfhoekiger vruchtkelk. Bij P. pubescens is de plant bovendien veel sterker behaard. Controleer meerdere kenmerken samen.

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De soort staat in de lokale plantenvoorraad en beide herkenningsfoto’s zijn op Bonaire gemaakt. De foto’s tonen bloemen en vruchten in hun kelkomhulsel.[2][3]

De plant in haar omgeving.

De soort benut open, verstoorde grond, akkers en wegkanten. De Mexicaanse revisie beschrijft ook planten in maïsvelden en langs rivieren; dat zijn buitenlandse habitatgegevens.[3][4]

Plant & omgeving

Naam en gebruik.

In verschillende Mexicaanse deelstaten worden spontaan opkomende planten getolereerd en de vruchten geoogst. Ze worden op markten verkocht. Dezelfde revisie noemt traditioneel medicinaal gebruik van Physalis-soorten; zulke toepassingen bewijzen geen genezing.[3][6][7]

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en plantgebruik.

Oude beschrijvingen en gedocumenteerde toepassingen vertellen het verhaal van deze plant.

Mexico · voedselhandel2023Flora of the Netherlands Antilles — Physalis revision, Mexico

Van spontaan plantje naar marktkraam.

De botanische revisie beschrijft oogst van spontane P. angulata in onder meer Jalisco, Querétaro, Chihuahua en Tamaulipas. De kleinere vruchten worden verhandeld naast andere tomatillos; dit documenteert Mexicaanse marktpraktijk.[3]

1753

Naamgeschiedenis

De hoekige stengel in de naam.

Linnaeus publiceerde Physalis angulata in 1753. Het woord angulata verwijst naar de hoekige bouw; de soort hoort niet automatisch bij de grotere handelsvruchten die als cape gooseberry worden verkocht.[1][4]

1868

Curaçao · 1868

Klap in een Curaçaose beschrijving.

Simons noemde Physalis angulata in 1868 klap en schreef er koortsgebruik aan toe. Plantdeel en bereiding ontbreken; het is een historische claim.[6]

2014

Atlantische wereld · Suriname

Een plant in de Atlantische uitwisseling.

Onderzoek naar plantenkennis van tot slaaf gemaakte Afrikanen noemt P. angulata bij vroeg verspreide Amerikaanse onkruiden. Het verbindt Afrikaanse namen met Suriname, zonder een Bonaireaanse transportroute vast te leggen.[7]

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Voedsel · Mexico

Rijpe bessen.

De vruchten worden in Mexico geoogst en verkocht. Dit is een gebruik van de bes, niet van het groene kelkomhulsel of het blad.[3]

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

01
Kew POWO — Physalis angulata ↗
Geaccepteerde naam, synoniemen, verspreiding en publicatiegeschiedenis.
02
Naturalis — Dutch Caribbean Species Register ↗
Eilandnamen, voorkomen en gecontroleerde beeldmetadata.
03
Flora of the Netherlands Antilles — Physalis revision, Mexico ↗
Martínez et al.2023, volledige soorttekst en gebruik; met Kew-flora’s vergeleken.
04
University of Guam — Physalis angulata ↗
2006: morfologie, onkruidecologie en risico voor vee.
05
University of Texas — Physalis angulata ↗
Primaire flora Williamson County: penwortel, stengels, bladeren en bloemdelen.
06
G.J. Simons — Beschrijving van het eiland Curaçou, 1868 ↗
p.134: Physalis angulata, naam Klap, historisch koortsgebruik; plantdeel en bereiding ontbreken.
07
Van Andel et al. — Local plant names reveal that enslaved Africans recognized substantial parts of the New World flora, 2014 ↗
Primaire etnobotanische studie: P.angulata bij vroeg naar de Oude Wereld verspreide Amerikaanse onkruiden; Afro-Surinaamse plantnamen, geen specifieke Bonairetransportroute.

Foto’s, makers & licenties

Physalis angulata op Bonaire, met vertakte groei en vruchtomhulsels. Gele bloem naast een tienribbig vruchtomhulsel; de bes zit erin.

Jean-Paul Boerekamps · Bonaire, BQ · 2021-05-04Jean-Paul Boerekamps · CC0 · Bron
Jean-Paul Boerekamps · Bonaire, BQ · 2021-05-04Jean-Paul Boerekamps · CC0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.