Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 231

Verbenaceae

Priva lappulaceaEen ruwbladig kruid met kleine paarse bloemen en vruchten die aan kleding blijven haken.

Priva lappulacea (L.) Pers.[1]

Priva lappulacea maakt slanke bloemtrossen waarin bloemen en jonge vruchten tegelijk te zien zijn. Het opvallendste gereedschap van de plant zijn de haakjes aan de vruchtkelk: daarmee reist het zaad mee met passerende dieren.

Leer de plant kennen
Priva lappulacea in lage groei bij Kralendijk, Bonaire.
Priva lappulacea in lage groei bij Kralendijk, Bonaire.
PAPIAMENTUPriva lappulaceaPapiamentse benaming; streeknamen kunnen worden gedeeld.
NEDERLANDSPriva lappulaceaNederlandse benaming; bij ontbreken van een bevestigde volksnaam staat de wetenschappelijke naam.
ENGELSCatstongueEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKPriva lappulaceaGeaccepteerde wetenschappelijke naam; gecontroleerde synoniemen staan hieronder.

Catstongue en bur vervain zijn Engelse namen. Een bevestigde Papiamentse of Nederlandse soortnaam ontbreekt in het register; Verbena lappulacea is de oorspronkelijke wetenschappelijke naam.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Van wortel tot zaad.

Een ruwbladig kruid met kleine paarse bloemen en vruchten die aan kleding blijven haken.[3]

01Wortels

De wortels dragen een kruid dat afhankelijk van de groeiplaats eenjarig of overblijvend kan zijn.[6]

02Stengels

De behaarde stengels zijn duidelijk vierkant en kunnen rechtop staan of over de grond liggen.[6]

03Bladeren

Tegenoverstaande, eironde tot driehoekige bladeren hebben een gezaagde rand en een ruwe beharing.[6]

04Bloemen

Lichtpaarse tot witachtige bloemen van enkele millimeters verschijnen opeenvolgend aan lange trossen.[1]

05Vruchten

De blijvende, opgezette kelk omsluit twee harde vruchtdeelstukken; gekromde haren en stekeltjes blijven haken.[3]

06Zaden

De zaden blijven beschermd in de harde vruchtdeelstukken, die samen met de kelk worden verplaatst.[7]

Bloemen en ronde vruchtkelken aan een tros op Bonaire.
Bloemen en ronde vruchtkelken aan een tros op Bonaire.

Let op vierkante stengels, tegenoverstaande ruwe bladeren en een losse tros met zowel bloemen als haakvruchten.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De soort is opgenomen in de Washington Slagbaai-inventaris. De twee foto’s zijn op Bonaire gemaakt en tonen zowel de lage groei als de bloemtros met vruchtkelken.[4]

Een plek in de natuur.

Op erven, oude akkers en langs wegen kan dit kruid snel een open plek benutten. Haakvruchten maken verspreiding via vacht en kleding mogelijk.[3]

Plant & omgeving

Naam en gebruik.

Jamaicaanse bronnen noemen thee bij verkoudheid; op de Grenadinen werd de plant als gezondheidsthee beschreven. Die tradities zijn geen aangetoonde behandeling en worden hier niet als Bonaireaans gebruik voorgesteld.[5]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en plantgebruik.

Veldcollecties, oude namen en onderzochte toepassingen.

JamaicaAchttiende eeuwUniversidad de la República · medicinal plant thesaurus, cited Jamaican sources

Een wondkruid in oude beschrijvingen

De universitaire medicinale thesaurus citeert Browne, die de plant als wondkruid beschreef. Latere Jamaicaanse overzichten verbinden de soort met thee en verkoudheid. Dit documenteert de geschiedenis van gebruik, niet de medische werkzaamheid.[5]

Bonaire

Een meereizende vrucht

De stekelige vruchtdeelstukken en haakjes aan de kelk verklaren waarom dit kleine kruid zo gemakkelijk aan kleding wordt meegenomen. De bestuiving en zaadverspreiding zijn verschillende momenten in zijn levenscyclus.[3]

Suriname

Een naam voor een aanklever

De Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië noemde Priva lappulacea in Suriname Toriman of Foekoe-foekoe-toriman en legde de naam uit vanuit de vruchten die zich aan kleding hechten. Het is een Surinaamse naamgeschiedenis, niet een Papiamentse plantennaam.[8]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Bovengrondse delen

Traditionele thee op andere eilanden

De Jamaicaanse en Grenadijnse vermeldingen betreffen drank voor gezondheidsdoeleinden; veilige dosering en klinische werkzaamheid volgen daar niet uit.[5]

Vruchten

Verspreiding herkennen

De haakvruchten bieden een direct herkenningskenmerk bij veldonderzoek.[3]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew · taxonomy and morphology ↗

    Kew · taxonomy and morphology

  2. 02
    Naturalis · Dutch Caribbean Species Register ↗

    Naturalis · Dutch Caribbean Species Register

  3. 03
    University of Richmond · Flora of Kaxil Kiuic, fruit morphology ↗

    University of Richmond · Flora of Kaxil Kiuic, fruit morphology

  4. 04
    STINAPA · Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028 ↗

    STINAPA · Washington Slagbaai National Park Management Plan 2022–2028

  5. 05
    Universidad de la República · medicinal plant thesaurus, cited Jamaican sources ↗

    Universidad de la República · medicinal plant thesaurus, cited Jamaican sources

  6. 06
    Leon Levy Native Plant Preserve · morphology and habitat ↗

    Leon Levy Native Plant Preserve · morphology and habitat

  7. 07
    NYBG · Priva, flora of the Bahamas ↗

    NYBG · Priva, flora of the Bahamas

  8. 08

Foto’s, makers & licenties

Priva lappulacea in lage groei bij Kralendijk, Bonaire. Bloemen en ronde vruchtkelken aan een tros op Bonaire.

  • Leshell · Playa, Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2023-01-29Leshell · CC BY-NC 4.0 · Bron
  • Robert Levy · Bonaire, BQ · 2023-02-23Robert Levy · CC BY-NC 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.