Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 014

Malpighiaceae · acerola-familie

ShimarukuEen rode beloning na de regen

Malpighia emarginata DC.[1]

Na een flinke bui verandert een bescheiden struik in iets om naar uit te kijken. Eerst verschijnen tere bloemen, daarna de glanzende rode vruchten. Voor veel eilandbewoners hoort de zoetzure smaak van Shimaruku bij plukken in de mondi, een glas vers sap en herinneringen aan vroeger.

Leer de plant kennen
Twee glanzende rode Shimaruku-vruchten aan een dunne tak, tussen groene bladeren.
Rode vruchten tussen de groene bladeren.
PAPIAMENTUShimarukuOp Curaçao ook Shimaruku di kome; op Aruba Shimarucu
NEDERLANDSWest-Indische kersOok: acerola
ENGELSWest Indian cherryOok: Barbados cherry en acerola
WETENSCHAPPELIJKMalpighia emarginataGeaccepteerde wetenschappelijke naam

Shimaruku is de spelling voor Bonaire. Malpighia glabra is een verwante, afzonderlijke soort die lokaal Shimaruku machu heet. Oude bronnen gebruiken de wetenschappelijke namen soms door elkaar.[1][2][3]

01

Van wortel tot zaad

Tere bloemen, zachte vruchten, hoekige pitten.

Kijk naar de tegenoverstaande blaadjes, de vijf bloembladen en de licht gelobde vruchten. Shimaruku groeit als struik of kleine boom.[3]

01Wortels

De Amerikaanse fruitkwekersvereniging CRFG beschrijft een ondiep wortelstelsel. Daardoor kan harde wind de plant minder stevig doen staan; grond die langdurig nat blijft is ongunstig.[5]

02Stam & takken

Een struik kan meerdere houtige stammen hebben. De dunne takken breken gemakkelijk. Pluk de vrucht daarom voorzichtig los, zonder aan de hele tak te trekken.[5]

03Bladeren

De bladeren staan tegenover elkaar. Ze zijn ovaal tot omgekeerd eirond, vaak met een stompe of iets ingesneden top. Tijdens droogte kan de plant blad verliezen.[3][4]

04Bloemen

Vijf kleine bloembladen vormen een roze tot lila of bijna witte bloem. Na regen kan de bloei snel op gang komen; één vaste bloeimaand past niet bij alle jaren.[3][4]

05Vruchten

Rijpe vruchten zijn felrood, sappig en zoetzuur. Vaak zijn drie ondiepe lobben zichtbaar. Het dunne schilletje kneust gemakkelijk.[5]

06Zaden & pitten

Binnenin zitten enkele harde, hoekige pitdelen rond de zaden, doorgaans drie. Bij het eten en verwerken worden die verwijderd. Voor vermeerdering zijn stekken ook gebruikelijk.[5]

Roze en bijna witte bloemen met gele meeldraden, naast jonge groene Shimaruku-vruchtjes en ovale bladeren.
Kleine bloemen en jonge groene vruchtjes tussen de bladeren.

Shimaruku machu heeft doorgaans spitser toelopende bladeren en kleinere vruchten. Dat helpt bij vergelijken, maar alleen vruchtkleur is onvoldoende: beide soorten kunnen rood fruit dragen.

02

Bonaire & de Antillen

Van de mondi tot in de tuin.

Shimaruku is op Bonaire al lang bekend. De Antilliaanse flora noemt verzamelde exemplaren uit onder meer Rincon, Slagbaai en de omgeving van Piedra Cruz. Kew rekent de soort op de voormalige Nederlandse Antillen tot de ingevoerde planten; het huidige natuurlijke oorsprongsgebied ligt volgens Kew tussen Mexico en Noord-Colombia.[1][3]

Ook de dieren wachten op de oogst

Rijpe vruchten trekken vogels aan. Op Bonaire worden ook hagedissen en leguanen beschreven die ervan eten. Een dragende struik is daardoor een drukbezochte voedselplek.[4][6]

Groen Shimaruku-blad groeit tussen rotsen en andere planten op het eiland Sint Maarten.
Shimaruku tussen rotsen en ander groen.

In de tuin

Een fruitstruik die ook een haag kan worden.

Carmabi beschrijft een struik die vaak ongeveer 2,5 meter hoog blijft en ook in een pot kan groeien. Snoeien maakt de groei dichter. Als haag geeft Shimaruku blad, bloemen én fruit; de plant kan met stekken worden vermeerderd.[4]

03

Plukken, bewaren & delen

De smaak van een wandeling door de mondi.

Bij Shimaruku draait het lokale verhaal vooral om vers fruit en kennis die wordt doorgegeven: waar de struiken staan, wanneer ze dragen en hoe je de korte oogst bewaart.

Rincon · Bonaire2018Extra Boneiru · 10 november

Sap uit de tuin van Dè.

Extra Boneiru bezocht Adelfa (Dè) en Canuta (Nuchi) Sint Jago in Rincon. Dè maakte sap van Shimaruku uit haar tuin. Het verslag herinnerde ook aan de vroegere gewoonte om de mondi in te gaan om de vruchten te plukken.[6]

Suriname → Amsterdam

Een West-Indische kers op papier.

In Amsterdam verscheen Maria Sibylla Merians beroemde werk over Surinaamse insecten. Plaat 7 toont een tak West-Indische kers met vlinders, een rups en een pop. Botanicus D.O. Wijnands identificeerde de afgebeelde plant als Malpighia emarginata; het Rijksmuseum bewaart een exemplaar van de prent.[9][10]

Bonaire

De oogst bewaren voor later.

In de Bonaire Reporter beschreef een tuincolumnist hoe een lokale vrouw haar de Shimaruku-struiken in de mondi had laten zien. Een goede oogst ging de vriezer in. Zo bleef de korte pluktijd nog wekenlang in kleine porties beschikbaar.[7]

04

Plant & dagelijks leven

Vers, in de fles en in de tuin.

ETEN & DRINKEN

Sap en jam

Het rijpe vruchtvlees wordt vers gegeten of verwerkt tot sap en jam. De zachte vruchten blijven kort goed: voorzichtig plukken, koel bewaren en snel verwerken helpt om de oogst te benutten.[5][7]

TUIN & NATUUR

Een eetbare haag

Een gesnoeide Shimaruku kan een dichte haag vormen. Wie ruimte laat voor bloemen en vruchten, heeft ook iets aan de plant buiten de pluktijd: vogels profiteren mee van de oogst.[4]

VOEDING & GEZONDHEID

Rijk aan vitamine C

De vrucht staat bekend om haar hoge vitamine-C-gehalte. Hoeveel een vrucht bevat, verschilt onder meer met rijpheid en ras. Een vast aantal vruchten vergelijken met één sinaasappel is daarom onnauwkeurig. Een specifieke bewezen medicinale toepassing op Bonaire is in de gebruikte bronnen niet vastgesteld.[4][5]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Botanische bronnen, lokale oogstverhalen en historische collecties. De oudere namen Malpighia glabra en Malpighia punicifolia zijn alleen overgenomen waar de historische context dat vraagt.

  1. 01
    Kew · Plants of the World Online ↗

    Geaccepteerde naam en huidige indeling van het oorsprongsgebied en ingevoerde verspreiding.

  2. 02
    Dutch Caribbean Species Register ↗

    Spelling op Bonaire, Curaçao en Aruba en Engelse namen.

  3. 03
    P.G.H. Troost · Flora of the Netherlands Antilles, pp. 324–326 ↗

    Herkenning, verschil met Shimaruku machu en historische vindplaatsen op Bonaire.

  4. 04
    Carmabi · Christoffelpark den chikí, p. 15 ↗

    Regenafhankelijke bloei, bladverlies, fruit, vitamine C, haag en stekken.

  5. 05
    California Rare Fruit Growers · Acerola ↗

    Ondiepe wortels, vruchten, pitten, bewaring en mogelijke huidirritatie; oudere naamgeving.

  6. 06
    Extra Boneiru · 10 november 2018, p. 13 ↗

    Dè en Nuchi Sint Jago in Rincon, sap uit de eigen tuin en vroeger plukken in de mondi.

  7. 07
    Bonaire Reporter · 6–20 mei 2020, Shimaruku ↗

    Persoonlijk verslag van lokaal fruit plukken en invriezen; medische claims uit de column niet overgenomen.

  8. 08
    The Cadushy Distillery · Island Liqueurs ↗

    Huidige toepassing van Shimaruku in Kukuï of Aruba.

  9. 09
    D.O. Wijnands · The Botany of the Commelins, p. 141 ↗

    Botanische identificatie van Merians plaat 7; twijfel over andere vroegere afbeeldingen.

  10. 10
    Rijksmuseum · West-Indische kers, prent 7, 1705 ↗

    Prent uit 1705, vervaardigd in Amsterdam naar Merians tekening uit Suriname.

Foto’s, makers & licenties

Drie verschillende kleurenfoto’s. Vruchten: Janaína Resende, exacte opnamelocatie niet vermeld. Bloemen: Forest & Kim Starr, Waikapu op Maui. Blad tussen rotsen: Paul Harrison, eiland Sint Maarten. Er is geen Bonaireaanse opname bij deze beelden; de originelen zijn inhoudelijk ongewijzigd.

  • Vruchten · Janaína Resende · 2012Janaína Resende · CC BY-SA 2.0 · Bron
  • Bloemen · Forest & Kim Starr · Maui · 2009Forest & Kim Starr · CC BY 3.0 US · Bron
  • Blad en groeiplaats · Paul Harrison · Sint Maarten · 2023Paul Harrison · CC BY-SA 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bronnen gecontroleerd op 27 september 2026