Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 221

Urticaceae

SinbèrgwensaEen fijnbladig tapijtplantje dat stuifmeel uit zijn kleine bloemen schiet.

Pilea microphylla (L.) Liebm.[1]

Sinbèrgwensa ziet eruit als een miniatuurvarentje, maar is een bloeiende plant uit de brandnetelfamilie. De sappige takjes dragen veel kleine, vlezige blaadjes. De Engelse naam artillery plant verwijst naar de kleine stuifmeelwolkjes uit de mannelijke bloemen.

Leer de plant kennen
Sinbèrgwensa in een kalksteenspleet op Bonaire.
Sinbèrgwensa in een kalksteenspleet op Bonaire.
PAPIAMENTUSinbèrgwensaPapiamentse naam.
NEDERLANDSPilea microphyllaNederlandse benaming.
ENGELSArtillery plantEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKPilea microphyllaGeaccepteerde wetenschappelijke naam.

Naturalis registreert sinbèrgwensa, lace plant en creeping Charly. Artillery plant is een gangbare Engelse naam. Een vaste Nederlandse naam is niet bevestigd; daarom staat daar Pilea microphylla. Parietaria microphylla en Urtica microphylla zijn oudere gecontroleerde namen.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Van wortel tot zaad.

Een fijnbladig tapijtplantje dat stuifmeel uit zijn kleine bloemen schiet.[3]

01Wortels

De Universiteit van Florida beschrijft vezelige wortels, soms een korte penwortel. Liggende stengelvoeten kunnen wortelen.[5]

02Stengels

Sappig, kaal, bros en sterk vertakt, rechtop, boogvormig of liggend; meestal laagblijvend.[3]

03Bladeren

Klein en tegenoverstaand, vaak ongelijk binnen een paar, ongeveer 1,5–10 mm lang; gaafrandig, dik en vlezig.[3]

04Bloemen

Minuscule groenachtige bloemen in okselgroepjes. Mannelijke bloemen laten hun naar binnen gebogen meeldraden plots terugspringen en verspreiden zo stuifmeel.[3][4]

05Vruchten

Kleine bruine dopvruchtjes, ongeveer een halve millimeter; geen bessen of zaadpluimen.[3]

06Zaden

Elk dopvruchtje bevat één zaad. Nieuwe planten kunnen ook uit bewortelde stengelstukjes ontstaan.[3]

Een tweede Bonaireaanse plant tussen stenen bij Kralendijk.
Een tweede Bonaireaanse plant tussen stenen bij Kralendijk.

Pilea tenerrima heeft dunner blad op relatief lange bladstelen. Bij sinbèrgwensa zijn de blaadjes doorgaans dikker en de bladstelen duidelijk korter dan het blad.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De regionale flora vermeldt de soort als gekweekt op Aruba, Bonaire en Curaçao. De foto’s tonen moderne Bonaireaanse planten in spleten en tussen stenen bij Kralendijk.[2][3]

De plant in haar omgeving.

Beschutte, vochtige spleten en tuinplekken passen bij deze kleine sappige plant. In Floridase kwekerijen kan hij potten, drainopeningen en gronddoek koloniseren; dat is een gedocumenteerd praktisch probleem elders.[3][5]

Plant & omgeving

Naam en gebruik.

Als sierplant wordt Pilea microphylla gebruikt voor potten, randen en lage bodembedekking. Dat gebruik is ook in de oudere Antillenflora terug te vinden. De naam artillery plant gaat over stuifmeel, niet over weggeschoten zaden.[3][4][5][7]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en plantgebruik.

Oude beschrijvingen en gedocumenteerde toepassingen vertellen het verhaal van deze plant.

ABC-eilanden · tuinen1980Flora of the Netherlands Antilles — Urticaceae

Een oud tuinplantje.

Stoffers noteerde de soort als gekweekt op alle drie de ABC-eilanden. De kleine plant maakt dus deel uit van zowel tuinflora als de begroeiing van spleten en beschutte plekken.[3]

01

1999–heden

Florida · sierplanten

Sierwaarde en kwekerijprobleem.

De Floridase voorlichting beschrijft zowel de fijne sierstructuur als de gemakkelijke verspreiding in plantpotten. Dat verklaart hoe dezelfde soort als bodembedekker én als lastig onkruid kan worden behandeld.[4][5]

02

Vroege twintigste eeuw

Nederlandse Antillen · namen

Lace plant in oude literatuur.

De encyclopedie beschreef Pilea microphylla als lace plant op de Bovenwindse eilanden, met spatelvormige blaadjes en heel kleine bloemen.[7]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Sierplant

Potten en lage randen.

Een fijn groen oppervlak voor beschutte tuinen en potten; stengelstekken kunnen bewortelen.[4][6]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew POWO — Pilea microphylla ↗

    Geaccepteerde naam, synoniemen, verspreiding en publicatiegeschiedenis.

  2. 02
    Naturalis — Dutch Caribbean Species Register ↗

    Eilandnamen, voorkomen en gecontroleerde beeldmetadata.

  3. 03
    Flora of the Netherlands Antilles — Urticaceae ↗

    Stoffers1980,pp.126–127: volledige soorttekst en teelt op ABC-eilanden.

  4. 04
    University of Florida — Artillery Plant ↗

    Gilman: siergebruik en het uitstoten van stuifmeel.

  5. 05
    University of Florida — Biology and Management of Pilea microphylla ↗

    Wortelvorm, verspreiding en overlast in kwekerijen.

  6. 06
    NC State Extension — Pilea microphylla ↗

    Niet giftig voor mens en huisdieren; vochtproblemen en kamerplantgebruik.

  7. 07
    Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië — vroege twintigste eeuw ↗

    Phyllanthus euwensii: Bonaire Karkidaaki; Physalis: klap en onderscheid beharing; Pilea microphylla: lace plant. Geen handelsadministratie.

Foto’s, makers & licenties

Sinbèrgwensa in een kalksteenspleet op Bonaire. Een tweede Bonaireaanse plant tussen stenen bij Kralendijk.

  • Brice C. · Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2025-02-21Brice C. · CC BY NC · Bron
  • Cole Lycett · Hamlet Villa, Kralendijk, Bonaire, BQ · 2026-06-29Cole Lycett · CC BY NC · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.