Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 257

Rubiaceae

StanibariEen kalkstruik met glanzende bladbundels, witte buisbloemen en kleine zwarte steenvruchten.

Stenostomum acutatum DC.[1][2]

Stanibari draagt het meeste blad aan jonge takuiteinden. Daardoor ontstaan compacte groene bundels boven oudere, kalere takken. De witte buisbloemen steken tussen het leerachtige blad uit; na de bloei rijpen kleine vruchten donker. In oudere boeken staat deze struik vaak als Antirhea acutata.

Leer de plant kennen
Stanibari met witte buisbloemen bij Kralendijk, Bonaire.
Stanibari met witte buisbloemen bij Kralendijk, Bonaire.
PAPIAMENTUStanibariGeregistreerde Papiamentse naam.
NEDERLANDSStenostomum acutatumGeen vaste Nederlandse naam bevestigd; de wetenschappelijke naam staat hier.
ENGELSStenostomum acutatumGeen afzonderlijke Engelse naam bevestigd; de wetenschappelijke naam staat hier.
WETENSCHAPPELIJKStenostomum acutatumGeaccepteerde wetenschappelijke naam; oudere namen en afbakening staan in de toelichting.

Stanibari, Plaka chikitu en Kuchara zijn geregistreerde eilandnamen. Een vaste Nederlandse of Engelse eigen naam is niet bevestigd. Antirhea acutata, Resinanthus acutatus en Stenostomum viscosum zijn gecontroleerde oudere namen voor Stenostomum acutatum.[1][2][3][4]

01

Van wortel tot zaad

Van wortel tot zaad.

Een kalkstruik met glanzende bladbundels, witte buisbloemen en kleine zwarte steenvruchten.[5]

01Wortels

Een houtig wortelstelsel verankert de struik. De regionale flora beschrijft de voorkeur voor kalksteen, maar geeft geen worteldiepte.[5]

02Stengels

Op de ABC-eilanden beschreven als struik tot circa 2 m; alleen jongere takken zijn bebladerd. Rollet beschrijft uit de Kleine Antillen ook kleine bomen tot 8 m.[5]

03Bladeren

Tegenoverstaand en dicht opeen, langwerpig tot smal lancetvormig, 2–4,5 cm lang in de regionale flora; glanzend en leerachtig, met licht omgerolde rand.[5]

04Bloemen

Wit, met een smalle buis van 8–9 mm en vijf kleine kroonslippen. De meeldraden blijven binnen de buis.[5]

05Vruchten

Eivormige zwarte steenvruchten van 4–6 mm lang. Groen en roodbruin zijn tussenstadia vóór de donkere rijping.[5]

06Zaden

De regionale beschrijving noemt langwerpige zaden van ongeveer 3 mm lang en 1 mm dik, binnen de harde vruchtsteen.[5]

Echte steenvruchtjes in verschillende rijpingsstadia op Bonaire.
Echte steenvruchtjes in verschillende rijpingsstadia op Bonaire.

Let op het samengepakte glanzende blad aan de takuiteinden, de smalle witte bloemen en de zwarte vruchtjes. De bladkransen zijn in werkelijkheid opeenvolgende tegenoverstaande bladparen.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De flora noemt Lima, Santa Barbara, Karpata, Pos Calbas, het vliegveld en kalkheuvels bij Rincon. Stoffers 488 van Lima droeg bloemen én vruchten. De foto’s bij Kralendijk vullen deze historische vindplaatsen aan met herkenningsbeelden.[3][5]

De plant in haar omgeving.

De regionale flora noemt haar een algemene kalkstruik. Rollet plaatst haar op droge tot half bladverliezende kalkbodems in de Kleine Antillen. Hetzelfde taxon kan per eiland verschillen in hoogte en vertakking.[1][5]

Plant & omgeving

Naam en traditie.

De vele volksnamen zijn beter gedocumenteerd dan concrete lokale producten. Namen als Kuchara zijn op zichzelf geen bewijs dat van deze soort lepels werden gemaakt. De geraadpleegde regionale bronnen bevestigen geen specifiek Bonaireaans voedsel-, genees- of houtexportproduct.[4][6]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en plantgebruik.

Bronnen verbinden de plant met mensen, plaatsen en veranderende kennis.

Caribische flora’s1830–2007Kew POWO — Stenostomum acutatum; accepted name and synonyms

Van Stenostomum naar Antirhea en terug

De Candolle publiceerde Stenostomum acutatum in 1830. Urban gebruikte in 1899 Antirhea acutata; die naam kwam ook in de Nederlandse Antillenflora terecht. De combinatie Resinanthus acutatus volgde in 2007. Huidig Kew gebruikt weer Stenostomum: één soort achter verschillende historische etiketten.[1][5][6]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Herkenning

Vruchten en bladeren samen

De kleine donkere steenvruchten en de compacte leerachtige bladparen helpen de struik van andere witte bloeiers onderscheiden.[5]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew POWO — Stenostomum acutatum; accepted name and synonyms ↗

    Kew POWO — Stenostomum acutatum; accepted name and synonyms

  2. 02
    GBIF — Stenostomum acutatum DC.; taxon and synonyms ↗

    GBIF — Stenostomum acutatum DC.; taxon and synonyms

  3. 03
    STINAPA — Washington Slagbaai 2022–2028, Appendix B ↗

    STINAPA — Washington Slagbaai 2022–2028, Appendix B

  4. 04
    Naturalis — Dutch Caribbean Species Register ↗

    Naturalis — Dutch Caribbean Species Register

  5. 05
    J.F. Fingal — Rubiaceae, pp. 387–388, Antirhea acutata ↗

    J.F. Fingal — Rubiaceae, pp. 387–388, Antirhea acutata

  6. 06
    Rollet 2006 — Arbres des petites Antilles, Antirhea acutata, pp. 710–712 ↗

    Rollet 2006 — Arbres des petites Antilles, Antirhea acutata, pp. 710–712

Foto’s, makers & licenties

Stanibari met witte buisbloemen bij Kralendijk, Bonaire. Echte steenvruchtjes in verschillende rijpingsstadia op Bonaire.

  • (c) Leshell, some rights reserved (CC BY-NC) · Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2023-01-08(c) Leshell, some rights reserved (CC BY-NC) · CC-BY-NC · Bron
  • (c) Brice C., some rights reserved (CC BY-NC) · Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2022-03-05(c) Brice C., some rights reserved (CC BY-NC) · CC-BY-NC · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.