01Wortels
Een houtig wortelstelsel ondersteunt de kuststruik. De regionale soortbeschrijving geeft geen betrouwbare lokale worteldiepte.[5]
De planten van BonairePlantenportret 260
Surianaceae
Tabaku di piskadó muhéEen grijsgroene kuststruik met gele bloemen en behaarde, harde vruchtjes.
De smalle grijsgroene bladeren zitten dicht bij de takuiteinden. Daartussen openen gele bloemen, vaak gedeeltelijk door het blad verborgen. Suriana maritima groeit vlak achter het strand en op rotsige kusten; op Bonaire hoort zij ook bij het landschap rond Lac en de zuidelijke zoutpannen.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUTabaku di piskadó muhéGeregistreerde Papiamentse naam.
NEDERLANDSSuriana maritimaGeen vaste Nederlandse naam bevestigd; de wetenschappelijke naam staat hier.
ENGELSBaycedarEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKSuriana maritimaGeaccepteerde wetenschappelijke naam; oudere namen en afbakening staan in de toelichting.
Tabaku di piskadó muhé en varianten zijn geregistreerd. Ook Bai no bolber komt voor, maar die naam wordt tevens voor Strumpfia maritima gebruikt. Suriana is geen tabakssoort en geen ceder. Bouzetia maritima is een door Kew bevestigd ouder synoniem.[1][2][3][4]
01
Van wortel tot zaad
Van wortel tot zaad.
Een grijsgroene kuststruik met gele bloemen en behaarde, harde vruchtjes.[5]
02Stengels
Een sterk vertakte struik, regionaal tot 2–2,5 m. De jonge takken zijn bedekt met grijsbruine tot donkerbruine haren.[5]
03Bladeren
Afwisselend en samengedrongen aan de toppen, lijn- tot spatelvormig, 1–3,5 cm lang. Het blad is dik en behaard, met gave randen.[5]
04Bloemen
Gele bloemen met vijf kroonbladen, alleenstaand of enkele bijeen in korte okseltrossen. De kroonbladen meten regionaal ongeveer 6–8 mm; er zijn tien meeldraden.[5]
05Vruchten
Een groep van meestal drie tot vijf ronde tot omgekeerd eivormige vruchtdeeltjes, 4–5 mm lang, dicht bruin behaard en omgeven door de blijvende kelk.[5]
06Zaden
Elk rijp vruchtdeeltje bevat één zaad binnen een harde wand. Het embryo is in de regionale geslachtsbeschrijving hoefijzervormig.[5]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire.
Plant & omgeving
Naam en traditie.
De Bahamaanse bron beschrijft traditioneel gebruik bij jeuk, keelpijn en kiespijn, en als middel om braken op te wekken. De naam Tabaku di piskadó bewijst op zichzelf geen rookgebruik op Bonaire. Een lokale bereidingswijze of soortspecifieke koloniale handelsroute is niet bevestigd.[4][6]
03
Gebruik door de tijd
Geschiedenis en plantgebruik.
Bronnen verbinden de plant met mensen, plaatsen en veranderende kennis.
Curaçao1868G.J. Simons 1868 — Beschrijving van het eiland Curaçou, plant list
Een kustplant op een oude eilandenlijst
G.J. Simons nam Suriana maritima op in zijn Beschrijving van het eiland Curaçou uit 1868. Bij andere soorten gaf hij toepassingen, maar de regel van Suriana bevat geen uitgewerkte gebruikstekst. Het is een historische vermelding, geen bewijs dat de plant werd uitgevoerd of gerookt.[7]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van plantdelen.
Kustbeplanting
Zout en wind verdragen
De Bahamaanse plantentuin beschrijft Suriana als een struik voor kusttuinen vanwege zout- en droogtetolerantie. Lokale herkomst en groeiruimte blijven van belang bij aanplant.[6]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew POWO — Suriana maritima; accepted name and synonyms ↗
Kew POWO — Suriana maritima; accepted name and synonyms
- 02GBIF — Suriana maritima L.; taxon and synonyms ↗
GBIF — Suriana maritima L.; taxon and synonyms
- 03STINAPA — Washington Slagbaai 2022–2028, Appendix B ↗
STINAPA — Washington Slagbaai 2022–2028, Appendix B
- 04Naturalis — Dutch Caribbean Species Register ↗
Naturalis — Dutch Caribbean Species Register
- 05Stoffers — Simaroubaceae, pp. 310–312, Suriana maritima ↗
Stoffers — Simaroubaceae, pp. 310–312, Suriana maritima
- 06Leon Levy Native Plant Preserve — Suriana maritima; tradition and coastal planting ↗
Leon Levy Native Plant Preserve — Suriana maritima; tradition and coastal planting
- 07G.J. Simons 1868 — Beschrijving van het eiland Curaçou, plant list ↗
G.J. Simons 1868 — Beschrijving van het eiland Curaçou, plant list
Foto’s, makers & licenties
Tabaku di piskadó muhé als kuststruik op Klein Bonaire. De gele bloemen en dicht opeen staande bladeren op Bonaire.
- (c) Leshell, some rights reserved (CC BY-NC) · Klein Bonaire, BQ · 2023-01-22(c) Leshell, some rights reserved (CC BY-NC) · CC-BY-NC · Bron
- (c) Robert Levy, some rights reserved (CC BY-NC) · Bonaire, BQ · 2023-02-23(c) Robert Levy, some rights reserved (CC BY-NC) · CC-BY-NC · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 19 oktober 2026.