01Wortels
Een overblijvende houtige struik met wortels in de bodem; geen luchtwortelplant.[3]
De planten van BonairePlantenportret 133
Boraginaceae
San WanRuwe bladeren, witte bloemhoofdjes en rode steenvruchtjes.
Varronia bullata L.[1]
San Wan is een vertakte struik met behaarde takken en gezaagde bladeren. Tussen de ruwe groene delen verschijnen compacte groepjes witte bloemen, later gevolgd door rode vruchtjes. De oudere naam Cordia bullata leeft voort in de Antilliaanse plantenliteratuur.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUSan WanGedocumenteerde eilandnaam.
NEDERLANDSVarronia bullataVarronia bullata
ENGELSVarronia bullataVarronia bullata
WETENSCHAPPELIJKVarronia bullataL.
San Wan staat in het Dutch Caribbean Species Register. Varronia bullata is de geaccepteerde naam; Cordia bullata, Cordia bullata var. angustata en Varronia asperrima zijn gecontroleerde synoniemen. Cordia asperrima A.DC. is een onwettige latere naam. Een aparte Nederlandse of Engelse volksnaam is niet bevestigd.[1][2]
01
Van wortel tot zaad
Herkennen van wortel tot zaad.
Zes onderdelen helpen bij de herkenning.[3]
02Stengels
Sterk vertakte struik; de Nicaraguaanse flora beschrijft behaarde takken en doorgaans 2–3 meter hoogte.[3]
03Bladeren
Enkelvoudig, afwisselend geplaatst en eirond, met spitse top en gezaagde rand.[3]
04Bloemen
Wit, met een buisvormige kroon, dicht opeen in compacte hoofdjes.[3]
05Vruchten
Rode, vlezige steenvruchtjes; de ruwe kelk blijft rondom de vrucht zichtbaar.[3]
06Zaden
De zaden liggen beschermd binnen het harde binnenste van de steenvrucht.[3]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire.
De parkchecklist van Washington Slagbaai vermeldt de soort onder Cordia bullata. Kew rekent de Nederlandse Antillen tot het natuurlijke verspreidingsgebied.[2]
Een plaats in het landschap.
De Nicaraguaanse flora beschrijft wegbermen en zowel droog als vochtig bos. Opvallende bloemen en vlezige vruchten vormen twee verschillende fasen van dezelfde bloeiwijze; een bloeikalender uit Nicaragua geldt niet automatisch voor Bonaire.[3]
Plant & omgeving
Namen en gebruik op de eilanden.
San Wan onderscheidt deze soort in het eilandregister. Basora pretu, een andere struik die vroeger eveneens Cordia heette, is geen synoniem van San Wan.[2]
03
Gebruik door de tijd
Sporen in de geschiedenis.
Documenten, collecties en beschreven toepassingen.
Cariben · botanische naamgeving1759Linnaeus · Systema Naturae, ed.10
Varronia is de oorspronkelijke naam.
Linnaeus publiceerde Varronia bullata in 1759. Roemer en Schultes brachten dezelfde soort in 1819 onder Cordia. Het huidige gebruik van Varronia herstelt dus een naam die ouder is dan de bekende Cordia-combinatie.[1]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik en aandachtspunten.
Natuur
Bloemen en vruchten in de struiklaag.
De bloei en rode steenvruchten maken San Wan een herkenbaar onderdeel van de vegetatie. De vruchtfoto toont echte uitgegroeide vruchten tussen blijvende kelken.[3]
Traditioneel
Medicinaal gebruik geregistreerd.
Kew vermeldt medicinaal gebruik, zonder daarmee een specifieke Bonaireaanse bereiding of bewezen werking te onderbouwen. Een controleerbare lokale toepassing is niet gevonden.[1]
Voedsel
Rood is geen eetbaarheidsbewijs.
De beschikbare bronnen onderbouwen geen Bonaireaanse voedselbereiding van deze vruchten. Gebruik van andere Cordia- of Varronia-soorten kan niet op San Wan worden overgedragen.[1][3]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew — Varronia bullata: accepted name and synonyms ↗
Namen, verspreiding en plantkenmerken.
- 02STINAPA — Washington Slagbaai management plan 2022–2028, Appendix B ↗
Namen, verspreiding en plantkenmerken.
- 03Universidad Nacional Agraria 2012 — Flora arvense y ruderal, pp 64–65 ↗
Namen, verspreiding en plantkenmerken.
- 04Naturalis — Dutch Caribbean Species Register, San Wan ↗
Namen, verspreiding en plantkenmerken.
Foto’s, makers & licenties
Verschillende beelden van de plant en haar herkenningsdetails.
- Sinaloa Silvestre · 82591 Sin., México · 2025-08-07Sinaloa Silvestre · CC0 1.0 · Bron
- Sinaloa Silvestre · 82591 Sin., México · 2025-08-07Sinaloa Silvestre · CC0 1.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 16 oktober 2026.