01Wortels
In Puerto Rico beschreven met een zwakke penwortel, stevige zijwortels en veel fijne wortels; geen gemeten Bonaireaanse diepte.[4]
De planten van BonairePlantenportret 267
Malvaceae
Yerba di lebaEen zacht behaard struikje met getande bladeren en dichte gele bloempakketjes.
Waltheria indica L.[1]
Yerba di leba heeft grijsgroen blad dat fluweelachtig aanvoelt. De kleine gele bloemen staan opeengepakt in de bladoksels. Uit elk bloempje groeit een piepkleine capsule met meestal één donker zaad.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUYerba di lebaPapiamentse naam; indien niet bevestigd staat de wetenschappelijke naam.
NEDERLANDSWaltheria indicaNederlandse benaming.
ENGELSSleepy morningEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKWaltheria indicaGeaccepteerde wetenschappelijke naam en gecontroleerde synoniemen.
Yerba di leba is de naam in de Benedenwindse flora; de Bovenwindse naam mash mellow kan verwarring met echte heemst geven. Waltheria americana L. is een synoniem. Het eveneens genoemde Melochia corchorifolia Wall. is een ongeldige naam, niet Melochia corchorifolia L.[1][2]
01
Van wortel tot zaad
Van wortel tot zaad.
Een zacht behaard struikje met getande bladeren en dichte gele bloempakketjes.[3]
02Stengels
Houtig aan de basis, meestal 0,6–1,5 m hoog, met zachte viltige beharing.[3]
03Bladeren
Enkelvoudig en afwisselend, langwerpig tot eirond, gekarteld en onderaan duidelijk wollig.[3]
04Bloemen
Klein, geel, in dichte ronde hoofdjes in de bladoksels; kroonbladen ongeveer 6 mm lang.[3]
05Vruchten
Kapseltjes van circa 2–3 mm, die met twee kleppen openen.[3]
06Zaden
Meestal één per vrucht, schuin omgekeerd eivormig, donkerbruin tot zwart.[3]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire.
De flora vermeldt Rincon, Fontein, de zuidelijke zoutpannen, Witte Pan, Lima en het vliegveld. Het is een plant van velden, bermen en lagere hellingen.[3]
In het landschap.
Puerto Ricaans onderzoek beschrijft een lichtminnende pionier die droogte en wat zout verdraagt. Die waarnemingen passen bij open verstoorde plaatsen, maar leveren geen vaste groeisnelheid voor Bonaire.[4]
Plant & omgeving
Mens en plant.
De plant kent zowel een vezelgeschiedenis als een kruidentraditie: een USDA-overzicht noemt koord en opvulling, en thee op Turks- en Caicoseilanden.[4]
03
Gebruik door de tijd
Geschiedenis en gebruik.
Plaatselijke vondsten en toepassingen elders vertellen elk een eigen verhaal.
Caribisch gebied en eldersGebruiksgeschiedenisFrancis — Wildland Shrubs, 2004, pp.798–800
Een kleine vezelplant.
Het USDA-overzicht beschrijft vroeger gebruik van de vezels voor koord, zakken, opvulling en sandalen. Het wijst niet op een Bonaireaanse exportnijverheid; het laat zien dat ook kleine ruigtekruiden bruikbaar materiaal leverden.[4]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van plantdelen.
Stengels
Vezels voor eenvoudige voorwerpen.
Historisch werden vezels verwerkt tot onder meer koord en opvulling; een lokale productieroute is niet vastgesteld.[4]
Kruiden
Thee en wortelmiddelen elders.
Het overzicht vermeldt thee op Turks en Caicos en gekauwde wortel bij keelpijn op Hawaii als traditionele toepassingen, zonder klinisch bewijs.[4]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew POWO — Waltheria indica ↗
Naam, echte synoniemen en verspreiding.
- 02Naturalis — Dutch Caribbean Species Register ↗
Regionale namen en beeldmetadata.
- 03Langhout — Sterculiaceae, 1984, pp.186–187 ↗
Botanische beschrijving en plaatsgegevens.
- 04Francis — Wildland Shrubs, 2004, pp.798–800 ↗
Geschiedenis, gebruik en/of onderzoekscontext; geografische herkomst staat in de tekst.
Foto’s, makers & licenties
Vertakte yerba di leba op Bonaire. Gele bloemen tussen behaarde schutblaadjes, Bonaire.
- Leshell · Kralendijk, Caribbean Netherlands · 2022-12-20Leshell · CC BY NC · Bron
- Jean-Paul Boerekamps · Bonaire, BQ · 2021-04-28Jean-Paul Boerekamps · CC0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 19 oktober 2026.