Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 268

Olacaceae

Kashu di mondiEen doornige struik met leerachtig blad, geurende bloemen en gele steenvruchten.

Ximenia americana L.[1]

Kashu di mondi is geen cashewboom. Deze dichte struik heeft stevige rechte doorns en kleine, gave bladeren. De gele vruchten bevatten een grote pit onder een dun laagje vruchtvlees.

Leer de plant kennen
Ximenia americana aan de kust van Florida; geen lokale opname.
Ximenia americana aan de kust van Florida; geen lokale opname.
PAPIAMENTUKashu di mondiPapiamentse naam; indien niet bevestigd staat de wetenschappelijke naam.
NEDERLANDSXimenia americanaNederlandse benaming.
ENGELSTallow woodEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKXimenia americanaGeaccepteerde wetenschappelijke naam en gecontroleerde synoniemen.

Kashu di mondi is in het eilandregister vastgelegd. De naam bewijst geen verwantschap met kashu. Kew gebruikt de brede familie Olacaceae; nauwere indelingen plaatsen Ximenia in Ximeniaceae.[1][2]

01

Van wortel tot zaad

Van wortel tot zaad.

Een doornige struik met leerachtig blad, geurende bloemen en gele steenvruchten.[3]

01Wortels

Kan volgens Australische botanische beschrijvingen parasiteren op wortels van andere planten; lokale worteldiepte is niet beschreven.[5]

02Stengels

Sterk vertakte struik of kleine boom met rechte scherpe doorns tot circa 3 cm; jonge takken roodbruin of grijswit.[3]

03Bladeren

Afwisselend, meestal 2–6 cm lang, langwerpig tot elliptisch, glad en enigszins leerachtig of vlezig.[3]

04Bloemen

Geurend en geelwit; vier smalle kroonbladen zijn aan de binnenzijde dicht behaard, met acht meeldraden.[3]

05Vruchten

Geel en eivormig tot rond, circa 2–3 cm, met dunne zoetige tot zure pulp.[3]

06Zaden

Eén grote, gelige zaadkern binnen de harde pit; de kern is een bron van olie.[3][4]

Close-up van een gele steenvrucht, Key Vista Nature Park, Florida.
Close-up van een gele steenvrucht, Key Vista Nature Park, Florida.

Rechte doorns, kleine gaafrandige bladeren en gele vruchten met één grote pit vormen samen de herkenning.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire.

De Antillenflora noemt Terra Bara en Seru Largu, met bloeiende exemplaren verzameld door Arnoldo. Latere inventarisatie van de midden- en hoge kalkterrassen bevestigt meer groeiplaatsen.[3][6]

In het landschap.

De struik komt voor op kalk en in kustvegetatie. Australische botanici melden dat wortels ook contact met wortels van andere planten kunnen maken om stoffen op te nemen; dat maakt hem een mogelijke halfparasiet.[3][5]

Plant & omgeving

Mens en plant.

De dunne vruchtpulp is in de regionale flora als eetbaar beschreven. Een heel andere toepassing is olie uit de pitten, onder meer in Namibische huid- en haarverzorging.[3][4]

03

Gebruik door de tijd

Geschiedenis en gebruik.

Plaatselijke vondsten en toepassingen elders vertellen elk een eigen verhaal.

Namibia en EuropaSinds 2012CBI — Entering the European market for ximenia oil

Van pit tot cosmetische olie.

Het Nederlandse CBI beschrijft de Namibische coöperatie Tulongeni Twahangana, actief sinds 2012, waar vooral vrouwen vruchten verzamelen en kernen voor verwerking leveren. De Europese handel betreft cosmetische grondstof; algemene cijfers voor plantaardige olie zijn geen soortspecifieke Ximenia-exportcijfers.[4]

01

1982 en 2013

Bonaire

Een zeldzame struik op de terrassen.

Oude herbariumvondsten van Seru Largu en Terra Bara werden later aangevuld met terreinwaarnemingen in het terrassenlandschap. Dat lokale spoor staat los van de Afrikaanse oliehandel.[3][6]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van plantdelen.

Vruchten

Een dun laagje vruchtvlees.

De Antillenflora vermeldt eetbare, wat zoete tot zure pulp. De grote pit is een ander plantdeel.[3]

Pitten

Olie voor verzorging.

Namibische tradities en hedendaagse handel gebruiken pitolie voor huid en haar. Een Bonaireaanse oliewinning of uitvoer is hiermee niet aangetoond.[4]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew POWO — Ximenia americana ↗

    Naam, echte synoniemen en verspreiding.

  2. 02
  3. 03
    Stoffers — Olacaceae, 1982, p.248 ↗

    Botanische beschrijving en plaatsgegevens.

  4. 04
    CBI — Entering the European market for ximenia oil ↗

    Geschiedenis, gebruik en/of onderzoekscontext; geografische herkomst staat in de tekst.

  5. 05
  6. 06

Foto’s, makers & licenties

Ximenia americana aan de kust van Florida; geen lokale opname. Close-up van een gele steenvrucht, Key Vista Nature Park, Florida.

  • justanexplorer · Key Vista Nature Park, Holiday, FL, US · 2026-09-06justanexplorer · CC BY NC · Bron
  • justanexplorer · Key Vista Nature Park, Holiday, FL, US · 2026-09-06justanexplorer · CC BY NC · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 19 oktober 2026.