01Wortels
Een penwortel, beschreven in de Nederlandse veldflora.[9]
De planten van BonairePlantenportret 122
Amaranthaceae
Yerba di vrumingaEen sterk geurend kruid, bekend als epazote en als oude wormplant.
Dysphania ambrosioides (L.) Mosyakin & Clemants[1]
De kleine groene bloempjes zijn niet de opvallendste kant van Yerba di vruminga. Het geklierde blad geeft een uitgesproken geur af. De plant is bekend uit de Mexicaanse keuken én uit Caribische kruidenkennis, maar geconcentreerde olie kent ernstige giftigheidsrisico’s.
Leer de plant kennenPAPIAMENTUYerba di vrumingaPapiamentse naam.
NEDERLANDSWelriekende ganzenvoetNederlandse benaming.
ENGELSMexican tea / EpazoteEngelse benaming.
WETENSCHAPPELIJKDysphania ambrosioidesGeaccepteerde wetenschappelijke naam.
De oudere naam Chenopodium ambrosioides is nu Dysphania ambrosioides. Ook Teloxys ambrosioides is een synoniem. Yerba di vruminga staat in de lokale checklist, maar wordt ook bij een andere ganzenvoet gebruikt. Dysphania anthelmintica is een afzonderlijke geaccepteerde soort: oude wormzaadverhalen zijn niet automatisch op beide soorten van toepassing.[1][2]
01
Van wortel tot zaad
Van wortel tot zaad.
Een sterk geurend kruid, bekend als epazote en als oude wormplant.[3][6]
02Stengels
Rechtopstaand en vertakt; het kruid kan ongeveer een meter of hoger worden.[3]
03Bladeren
Geklierd en sterk geurend; langwerpig tot lancetvormig, met een golvend-getande rand.[6]
04Bloemen
Kleine groene kluwens langs de bloeiende stengels, zonder kroonbladen.[6]
05Vruchten
Kleine vruchten blijven in het bloemdek omsloten.[6]
06Zaden
Donker tot zwart; ze zitten in de kleine vruchten tussen de bloemresten.[6]
02
Bonaire & de Antillen
Op Bonaire.
De Washington Slagbaai-checklist noemt de plant onder Chenopodium ambrosioides, met Yerba di vruminga. De huidige naam is botanisch gecontroleerd voordat dit portret is toegevoegd.[2][5]
De plant in haar omgeving.
Een warmteminnende pionier van voedselrijke, verstoorde grond. In Nederland groeit de verwilderde soort onder meer op zandige rivieroevers en braakliggende terreinen; dat zijn buitenlandse groeiplaatsen.[3]
Plant & omgeving
Naam en gebruik.
CARMABI noemt Yerba di vruminga in het overzicht van Curaçaose medicinale planten. De tabel bevat geen plaatselijk recept of dosis.[5]
03
Gebruik door de tijd
Geschiedenis en plantgebruik.
Oude beschrijvingen en gedocumenteerde toepassingen vertellen het verhaal van deze plant.
Curaçao · plantenkennis2009Debrot / CARMABI (2009) — table 3, Yerba di vruminga
Een oude naam in het gebruiksoverzicht.
Debrots CARMABI-rapport vermeldt Chenopodium ambrosioides als Yerba di vruminga bij medicinale planten. De naam bleef in gebruik terwijl de wetenschappelijke indeling veranderde.[5]
04
Plant & dagelijks leven
Gebruik van plantdelen.
Keuken
Epazote bij bonen.
In Mexico en Guatemala wordt het aromatische kruid gebruikt om onder meer bonengerechten te kruiden.[4]
Traditioneel medicinaal
Blad en bloeiende delen.
TRAMIL registreert aftreksels en afkooksels bij darmparasieten en buikklachten. Dit verschilt wezenlijk van het innemen van geconcentreerde etherische olie.[6]
Risico
De olie is sterk giftig.
TRAMIL beschrijft menselijke vergiftigingen, waaronder dodelijke, met schade aan zenuwstelsel, lever en nieren.[6]
05Bronnen & verantwoording.
Botaniek, geschiedenis en beeldrechten
Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.
- 01Kew — Dysphania ambrosioides and older combinations ↗
Kew — Dysphania ambrosioides and older combinations
- 02STINAPA — Washington Slagbaai checklist, Chenopodium ambrosioides ↗
STINAPA — Washington Slagbaai checklist, Chenopodium ambrosioides
- 03North Carolina State University — Epazote ↗
North Carolina State University — Epazote
- 04NDFF / FLORON — Welriekende ganzenvoet in Nederland ↗
NDFF / FLORON — Welriekende ganzenvoet in Nederland
- 05Debrot / CARMABI (2009) — table 3, Yerba di vruminga ↗
Debrot / CARMABI (2009) — table 3, Yerba di vruminga
- 06TRAMIL — Chenopodium ambrosioides: surveys and toxicity ↗
TRAMIL — Chenopodium ambrosioides: surveys and toxicity
- 07Kew — Dysphania anthelmintica is a separate accepted species ↗
Kew — Dysphania anthelmintica is a separate accepted species
- 08EPPO — Dutch and other common names ↗
EPPO — Dutch and other common names
- 09Flora van Nederland — root and identification ↗
Flora van Nederland — root and identification
Foto’s, makers & licenties
Dysphania ambrosioides met opgaande, vertakte stengels. Smalle, getande bladeren en groene bloemkluwens van dichtbij.
- Clément Maouche · Quai Pasteur, 34200 Sète, France · 2026-10-05Clément Maouche · CC BY 4.0 · Bron
- Clément Maouche · Quai Pasteur, 34200 Sète, France · 2026-10-05Clément Maouche · CC BY 4.0 · Bron
De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.
Bijgewerkt: 16 oktober 2026.